Incipit liber tercius. Devita et honeſtate clericoꝝILerici qui cleri7calis ordinis diſignitati nō mo¶ Ꝙ dicū detrahenOtes. ſe ioculatores ſeu goliardos faciūt. aut bufonesſi per ānū artem illā ignomioſaꝫ exercuerint ipſo iure. ſi aūt tꝑe breuiori ⁊ tercio moniti nō reſipuerintcareant pͥuilegio clerica liOnifa. viij.De clericis coniugatis.Lerici qͣ cū vniciset virginibus contraxerūt. ſi tonſurā et veſtes deferant cl̓ica

les. priuil̓m retineāt canonis ab innocentio papa ſecūdo predeceſſore noſtroediti. in fauorem totiuſ ordinis clericalis ¶ Et cuꝫiuxta pariſienſe ꝯciliū nullus clericus diſtringi autcondemnari debeat a iudice ſcl̓ari. pn̄ti decl̓amusedicto. hmōi clericoſ cōiugatos ꝓ cōmiſſis ab eiſ exceſſibus vel delictis trahinon poſſe criminaliter autciuiliter ad iudiciū ſcl̓are.nec ab ipſis ſcl̓aribus iudicibus eos debere ꝑſōalit̓ vel etiā pecunial̓r. ne ꝑvnā viā ꝯcēdatur eiſdē iudicibus. quod per aliam

non deſiſtēs ipſo iure perdidit priuil̓m clericale. Etemanauit ad decl̓atōꝫ et approbationem eorum que de qͣdā equitatē dicebat hoſti. de ſen. ex. perpendimus. in ſumma. e. ti. §. quis poſſit. ꝟ. quid. et dicebat bonum eē ſi p̄pͥhoc det̓minaret et ipſa limitaret. b ¶ Dignitati. no. ꝙcl̓icatus ē dignitas. ad idem. iiij. di. deniqꝫ. vbi de hoc. etde cle. non reſi. c. iij.ſi igitur detrahuntdignitati merito priuilegium perdere d̓bent. quod non perſone ſed dignitati cōfertur. vt. sͣ. de fo. ꝯpe. ſi diligenti. et deſen. ex. cōtingit.c ¶ Ioculatores. qͣſiioci latores in publicū. s. e. ti. cum decōrem. faciūt enim ſpectaculuꝫ ꝓprij corporis. ad hͦ. ff. de hijsqui no. īfa. l. ij. §. fi.in occulto tamē velinfirmitatis vel alt̓ius honeſte rei cauſaaliqͥd ioci facere nōreprobatur. et facitqd̓ no. io. de citharſtis ⁊ hijs qui varijſvtuntur inſtrumentis. lxxxvi. di. donare. in. i. glo. iohan.andree.d ¶ Goliardos. vulgare gallicoꝝe ¶ Gufones. vulgare tuſcoꝝ.f ¶ Annum. ad hoc. jͣ. de here. cum contumacia .s. de regul̓. ſtatuimus. in auti. de ſan. epiſco. §. interdicimus. colatōe. ix. ⁊ hoc eſt ius nouum. cum alias niſi monitionē trina premiſſa fuerint incorrigibiles inuenti nō perdant priuilegiū clericale. vt. s. de ſen. ex. in audientia. ⁊. c. ꝯtīgit. ijIgnominioſam. ff. de hijs qui no. infa. l. ij. §. ignominioſe. et. §. fi. cum ergo talibus ignominioſis artibus clericiintendere non debeant. vt mimis ioculatoribus et hyſtrionibus .s. e. clerici. j. Rn̄. multominus et exercere debentad hoc. xliiij. di. non licet. vbi dicitur ꝙ non licet clericotabernam ingredi. multo minus tenere. vtilitas ergo vitetales non patitur priuilegio gaudere. C. de adul. que adulterium. in fi. s. de apoſt. c. i. xlvi. di. clericum ſcurrilem.ne cle. vel mona. c. ij. dici breue tempꝰ. pꝰ annum lonh ¶ Greuiori. no. jͣ. annū gum vel vetꝰ. ad hoc. xxxv. q.viij. c. i. vbi de hoc. et. s. de ꝟ. ſig. quid ꝑ nouale.¶¶ Moniti. hoc de veteri iure. ſed ꝑ que mouebunt̉. Dicꝙ per ſuum p̄latū vel iudicē. vt. s. de ſen. ex. in audientia.ibi. ſi a p̄latis ſuis. ⁊c̄. et. c. ꝯtingit. ij. ibi. ſi a te tercio.k Careant. repete a iure. tiplex ē cl̓icoꝝ pͥuilegiū. qd̓l ¶ Om̄i. hoc dicit. qꝛ multi­ dic vt dixi. s. de biga. altrcationis. vbi eſt idem ꝟbum. tus ferat habitū ⁊ tōſuLerici. ſi clericus cōiuga­ rā clericali priuilegioextrauagātis. q̄ incipiebat. ad qͦrūdā. et emanauitgaudet. alias nō. Et fuit tracta de fine cuiuſdamad decl̓atōꝫ eoꝝ q̄ no. xxiiij. di. cl̓ici. in. i. glo. et. e. t. Io. ā.n¶ Vnicis. quia ſi bigamī eſſent exuti eſſent omni clericali pͥuilegio. Nec poſſūt etiā portare tōſurā. s. e. li. d̓ biga.

altricationis. bus. ſecus ſi cū corruptis vel viduis cōo ¶ Dirgini/ traxiſſent ⁊ eas cognouiſſent. vt. xxxiiij. di.valentiniano. et rōnem quare virginitas in muliere reqͥratur quo ad hͦ potius ꝙͣ in viro. quere de biga. debitum.in glo. pnl̓. erūt no. ꝓ opi. hu. et hoſti. ꝙ mulier debeꝑ ¶ Cōtrax/ at eē deſpōſata in virginitate. vnde ſi pͥmodeflorauit qͥs mulierē et poſtea cū illa ꝯͣxit n̄ vid̓r ꝙ ꝓmoueri poſſit. ad hocxxx. q. v. qͣliſ. vbi dehoc. xxxij. di. nemo.Preterea carnis cōmixtio cōformitateꝫdeſignat humane diuineqꝫ nature q̄ ꝑ incarnationis miniſteriū fuit in vtero virginali contracta oꝑtet ergo ꝙ ꝯſūmatōque illud d̓ſignat fuerit facta in vteroꝝginali. ꝙ ſi ante illācorrupit eē non pōtet bene facit ad hocxxxiij. di. marituꝫ. ſꝫꝯtrariū credo ẜꝫ tā⁊ gof. qui hoc no. inſummā de biga. §.Item quid ſi quiſ. licet ꝯtrariū no. d̓ cl̓icis ꝯiu. ſane. et bar.brix. in qōne dominicali q̄ incipit. aliqͥſcognouit virginemet ber. s. de biga. debitū. in glo. vl. tumquia non diuiſit carnem ſuam in plures. vt ibi. tum quia ſequens matrimonium fingitur preceſſiſſe. vt. s. qui fi. ſint legit. tanta.q ¶ Deſtes. xxi. q. iiij. oīſiactantia. et per totam qōeꝫ. s. d̓vi. et ho. cle. clerici.r ¶ Canonis. xvij. q. iij. ſi quis ſuadente.ſ ¶ Clericalis. huic ergo fauori cl̓icus renūciare nō poſſꝫde ſen. ex. contingit. jͣ. de fo. cō. ſi diligenti. ſed nūquid talcl̓icus habebat ℟ptū ad vacaturam anteꝙͣ contraheretmortua tali vxore ſi poſtea vacat prebenda poteſt illaꝫ petere. Terminauit bar. brix. in pͥn. qōnum ſuarū qōne q̄ incipit. quidā impetrauit. ꝙ nō. quia ꝯtrahendo matrimonium renūciauit per ipſū factū et animū depoſuit et hocē verū. nā tūc etiā ꝑdidiſſet ius in re. multo fortiꝰ ergo adrē. ẜm ea q̄ no. sͣ. e. c. i. et ad hoc. jͣ. de ꝯceſ. pͣben. c. vl. Iteꝫꝯtrahēdo voluit ꝑpetuo adherere vxori. xxxij. q. ij. ſolꝫ s.de ꝯdi. ap. c. vl. eligendo alterū de ꝯtrarijs alteri renūciauit .s. e. li. de poſtul̓. c. vno. de elec. vt quis duas. ad hoc..jͣ. e. c. vbi dicit. in ceteris. ⁊cͣ. .ij. qd̓ habet̉ pro palea. xit ¶ Conciliū. s. de fo. cōpe. c. .q. i. c. ij. dn̄s.v ¶ Declaramus. ex hoc et ſuperiobus no. approbatā opinionem io. xxiij. di. clerici. et reprobatā opinionem. barbrix. ibi no. qui dicebat ꝙ clericus coniugatus ī nullo poterat priuilegio gaudere quantumcūqꝫ in habitu et conſura incederēt. Quomodo ergo rn̄debit ad decre .s. e. iohānes. Triplex eſt ſolutō. Prima ē ꝙ ex ſola decl̓ationē tonſure ſiue habitu non retinet priuil̓ium. vel ibi cum viduavel corrupta contraxerat. vel aliā vxorē habuerat. vel qͥahoc eſt diuinare. Dic tercio ⁊ veriꝰ. ꝙ de alio priuil̓io loq̄tur et ſic ꝯcordat. vt. jͣ. e. §. in cet̓is aūt. x ¶ Cōiugatoſ.