Nā cū hieronymꝰ ad matutinū ſolito more ſuigeret veſtē mulieris quā emuli iuxta lectuꝫ poſuerant repperit: ſuāqꝫ credens eſſe induit ⁊ ī eccleſia ſic ꝓceſſit veriſimile ē ꝙ veſtꝭ illa aliquaꝫꝯformitatē ad veſtem eiꝰ habuiſſet. Et in eccleſia ſic ꝓceſſit: hoc aūt illi nequā faciebāt vt mulierē ī thalamo habere crederet̉. Qd̓ ille vidēslocū ire dare diſpoſuit. Itaqꝫ ex vrbe diſceſſit:⁊ de ſuo receſſu ſic ip̄e ſcribit in epl̓a ad rufinū.Menſe auguſto flatibꝰ ethereis cū ſancto vincentio p̄ſbytero ⁊ adoleſcente fratre ⁊ alijs monachis qͥ nūc hieroſolyme cōmorant̉: nauem īromano portu cōſcendi: maxima me ſanctoruꝫfrequētia ꝓſequente veni regiū: in ſiculo littore paululū ſteti: vbi veteres didici fabulas: ⁊ p̄cipitē fallacis vlyxis curſū: ⁊ ſirenaꝝ cātica etinſatiabilē caribdis voraginē. deinde vt ibidēaſſerit ꝑrexit ciprū: ⁊ poſt ꝓfectus ē anthiochiam: depoſt mediā: inde intrauit hieroſolymaꝫinde cōſcendit egyptū: ⁊ tandē venit ꝯſtātinopolim ad gregorium nazanzenū. ¶ Scd̓o paſſus ē beatus hieronymꝰ ꝑſecutiones emulorūqͥ inuidia moti: ſuo labori qͣꝫ neceſſario ⁊ vtiliſſimo: quē in trāſlatione ſcripture ſubijt ſemperdetrahebāt. Nā pleriqꝫ damnabāt eū qm̄ ſuꝑflue egiſſet trāſferendo ea q̄ iam ꝑ ſeptuaginta īterpretes trāſlata fuerāt: ꝓ qͥbus ip̄e dicit in ꝓlogo in libris paralippomeno ſcribes ad cromatium. Si ſeptuaginta interpretuꝫ pura ⁊ vt abeis in grecū verſa eſt editio: ꝑmaneret ſuꝑfluemi cromati ep̄oꝝ ſanctiſſime atqꝫ doctiſſime īpelleres vt hebrea volumīa latino ẜmone trāſferrem. Qd̓ em̄ ſemel aures hominū occupauerat ⁊ naſcentis eccleſie roborauerat: fidē iuſtuꝫerat etiā nr̄o ſilentio cōprobari. Nā vero cū ꝓvarietate regionū: diuerſa ferāt̉ exemplaria etgermana illa antiquaqꝫ tranſlatio corrupta ſitatqꝫ violata: nr̄i arbitrij putas aut pluribꝰ indicare qͥd verū ſit: aut nouū opus in veteri oꝑecudere: illudētibuſqꝫ iudeis cornitū vt d̓r oculos ꝯfigere hec ibi. vbi oſtendit ꝙ tranſlatio ſeptuaginta ꝑ multos corrupta fuerat. Inſuper⁊ ſequit̉ in eadē epl̓a oſtēdēs ꝙ erat diminutainqͥt. Scripſi nuꝑ librū de optimo genere interpretandi: oſtendes illa de euāgelio Ex egyptovocaui filiū meū. Et qm̄ nazareus vocabitur.Et videbūt in quē cōpunxerunt. Et illud apoſtoli. Quę oculus nō vidit: nec auris audiuit:nec in cor hoīs aſcēderunt: q̄ p̄parauit deꝰ diligentibꝰ ſe: ceteraqꝫ his ſimilia hebreoꝝ libris īuenire certe apl̓i ⁊ euāgeliſte ſeptuaginta interpretes nouerāt. Et vn̄ eis hec dicere q̄ in ſeptuaginta nō habent̉. Chriſtus deꝰ noſter vtriuſqꝫ teſtamēti cōditor ī euāgelio ẜm Ioh̓eꝫ Quicredit inqͥt in me ſicut dicit ſcriptura: flumīa d̓vētre eius fluent aque viue: vtiqꝫ ſcriptū ē qd̓ſaluator ſcriptum eſſe te ſtat̉. vbi ſcriptuꝫ eſt ſeptuaginta nō habent: apocrifa neſcit eccl̓ia adhebreos ergo reuertendū eſt: vn̄ ⁊ dn̄s loquit̉⁊ diſcipuli exempla p̄ſumūt: hec pace veterumloquor: ⁊ obtrectationibꝰ meis tm̄ rn̄deo: qͥ canino dente me rodūt. Et in epl̓a ad domnioneꝫ⁊ rogatianū ita ſcribit. Quō grecorū hiſtoriasmagis intelligūt qͥ athenas viderint. Et tertiūvirgilij libruꝫ qͥ a troade leuchaten: ⁊ a crocherauma ad ſiciliaꝫ: ⁊ inde ad hoſtia tiberina nauigarint. Ita ſanctā ſcripturā lucidiꝰ intuebit̉qͥ iudeam oculis cōtemplatus ē. Et antiquarūvrbiū memorias locorūqꝫ vel eadeꝫ vocabulavel mutata cognouerit: vn̄ ⁊ nobis cure fuit cūeruditiſſimis hebreoꝝ hūc laborē ſubire vt circūiremus ꝓuinciā quam vniuerſe xp̄i eccl̓ie ſonant. Fateor em̄ mi domnion ⁊ rogatiane chariſſimi nunqͣꝫ me in diuinis voluminibꝰ ꝓprijsviribꝰ credidiſſe: nec habuiſſe magiſtrā opinionē meā. Sed etiā ea de qͥbꝰ ſcire me arbitrabarīterrogare me ſolitū. Quāto magis de his ſuꝑqͥbꝰ anceps eram. Deniqꝫ cum a me ſuper lr̄isflagitaſſerꝭ: vt vobis paralippomenō latino ſermone trāſferrem de tiberiade legis quendā auctorē qͥ apud hebreos admirationi habebaturaſſumpſi. Et ꝯtuli cū eo a vertice vt aiunt vſqꝫad extremū vnguē. Et ſic cōfirmatus auſus ſūface̓ qd̓ iubebatꝭ. libere em̄ vob̓ loqͦr: ita ⁊ ī grecis ⁊ ī latinis codicibꝰ h̓ nominū liber vitioſuseſt: vt non tā hebrea qͣꝫ barbara q̄dam ⁊ ſamaritica noīa cōgeſta arbitrandū ſic. Nec hͦ ſeptuaginta interp̄tibꝰ qui ſpūſancto pleni erant ea q̄vera fuerunt tranſtulerunt: ſed ſcriptoꝝ culpeaſcribenduꝫ: dū de inemendatis inemendandaſcriptitāt: ⁊ ſepe tria noīa ſubtractꝭ e medio ſyllabis in vnū vocabulum cogunt̉: vel e regionevnū nomē ꝓpter latitudinē ſuā in duo vel triavocabula diuidūt. hec ibi. Item in ꝓlogo in libro iob inqͥt. Cogor ꝑ ſingulos diuine ſcripture libros aduerſarioꝝ reſpōdere maledictꝭ. Etinfra. Memini me ob intelligentiā huiꝰ voluminis iudeū quendā p̄ceptorē qui apud hebreos pͥmus haberi putabat̉: nō paruis redemiſſenūmis. Cuius doctrina an aliqͥd ꝓfecerim neſcio: hoc vnū ſcio non potuiſſe me interp̄tari: niſi ꝙ ante intellexerā. Et poſt multa ait ibi Hieronymꝰ. Audiant qͣpropter canes mei idcircome in hoc volumine laboraſſe: nō vt interp̄tationem antiquā rep̄henderem: ſed vt ea que in illa aut obſcura ſūt aut obmiſſa: aut certe ſcriptorum vitio deprauata manifeſtiora noſtra interpretatione fierent qͥ ⁊ hebreū ſermonē ex partędidicimus. Et ī latino pene ab ip̄is cunabulisinter grāmaticos ⁊ rhetores ⁊ ph̓os nutriti vl̓