Speculum beate uirginis
mus tam ſcientia qͣꝫ eloquētia hoc exīguuꝫdonum. hoc pauꝑculū ſcriptum ad honorem tante regine offerre p̄ſumpſi. vt in ip̄otanqͣꝫ in quodā obſcuro ſpeculo ſimpliciores eiuſdē regine amatores. qualis ⁊ quāta ſit ſaltem tenuiter ſpeculent̉. Et qꝛ idemſcriptū ad inſtar rudis ſpeculi aliquantumrep̄ſentatiuū eſt vite ⁊ gratie ⁊ gl̓ie Marie.ideo nō incōuenienter appellari poteſt ſpeculū marie. Eya ergo benigniſſima domina mea maria illud exiguū munus qd̓ dattibi pauꝑ amicus accipito placite. Te em̄cū hoc munuſculo. te cū hoc opuſculo ſalutationis tue ſaluto. te genibꝰ flexis. te capite inclinato. te corde ⁊ ore ſaluto ſalutemqꝫdico Aue maria. ⁊ cetera.Ue maria gratia plena dominꝰ tecū. benedicta tu ī mulieribꝰ ⁊ benedictus fructꝰ ventris tui. Audidulciſſima ꝟgo maria. audi noua. audi mira. Audi filia ⁊ vide ⁊ inclina aurē tuā. Audi gabrielem nunciū illū glorioſum. Audifecundationis tue modū miraculoſum. inclina aurē tuaꝫ ad ꝯſenſum fructuoſuꝫ. audi certe quod a deo patre tibi annūciabit̉.vide quomō filius dei ex te incarnabitur.Inclina aurem ſpūiſancto qͥ intra te oꝑabitur. Quia ergo habes aures audiendi audi. ⁊ in pͥncipio audiendoꝝ audi inauditaꝫhanc ſalutationē Aue maria. Hoc nomenmaria. nō a gabriele ſed a fideliū deuotiōe⁊ ſpūſſancti inſpiratiōe interpoſitū eſt. Ultima quoqꝫ clauſula videlicet. ⁊ bn̄ictꝰ fructus ventris tui. nō a gabriele ſalutante edita. ſed ab elyzabeth ꝓphetante addita eſt.Dicamꝰ ergo ſinguli. dicamꝰ vniuerſi Auemaria ⁊c̄. O vere gratioſa ⁊ venerabilis. Overe glorioſa ⁊ admirabilis ſalutatio vt aitBeda. quāto humane cōſuetudini inaudita. tāto marie dignitati eſt ꝯgrua. In hacdulciſſima ſalutatōe quinqꝫ dulciſſime ſententie ordinant̉. in quibꝰ quinqꝫ dulciſſimecōmendationes ſiue laudes ꝟginis inſinuantur. O vere dulcis inſinnatio. Inſinuatur nāqꝫ in his qͣꝫ puriſſima. qͣꝫ pleniſſima.qͣꝫ tutiſſima. qͣꝫ digniſſima. qͣꝫ vtiliſſima fuerit virgo beata maria. Puriſſima inquā ꝓpter culpe carentiā. Pleniſſima ꝓpter gr̄e afluentiā. Tutiſſima ꝓpter diuinā p̄ſentiam.Digniſſima ꝓpter ꝑſone ſue reuerentiam.
Utiliſſima ꝓpter prolis ſue excellentiā. Opuriſſima ꝑ culpe carentiā fuerit maria. hene inſinuatur cū dicit̉. Aue. Recte nanqꝫ eidicit̉ a ve. que ab om̄i ve culpe immuniſſima fuit. ſicut vtiqꝫ matrē dei decuit Anſelmo teſte qui ait. Decebat vt homīs illiꝰ cōceptio de matre puriſſima fieret. vt ea puritate qua maior ſub deo nequit intelligi vigo illa niteret. cui deus pater vnicū filiumquē de corde ſuo equalem ſibi genuit. triadare diſponebat. vt eſſet vnus atqꝫ idē deet homīs filius. Item qͣꝫ pleniſſima ꝑ gratie affluentiā fuerit maria bene inſinuaturcū dicit̉. gratia plena. Et vere plena ⁊ plusqͣꝫ plena. ſicut te ſtat̉ Anſelmꝰ. deuotiſſimeexclamans ⁊ dicēs. O femina plena et ſupplena gr̄a de cuiꝰ plenitudinis exundantiareſperſa ſic reuiuiſcit omīs creatura. Iteꝫqͣꝫ tutiſſima ꝑ diuinaꝫ p̄ſentiā fuerit mabene inſinuat̉. cū dicit̉. dn̄s tecum. Merdn̄o pn̄te. dn̄o ſecū exiſtēte maria ſpecitutiſſima ē. qꝛ dn̄s pr̄. dn̄s filiꝰ. dn̄s .ſſ. ſicſcū eſt ꝙ ip̄a ei ſpecialit̓ familiariſſima ecut ptꝫ ꝑ beatum Bern̄. qͥ ſic dicit. Nedn̄s filius tecū quē carne tua induiſti. ſeddn̄s ſpūſſctūs de qͦ cōcipis. et dn̄s pater qͥgenuit quē cōcipis. Item qͣꝫ digniſſima ꝓpter ꝑſone ſue reuerentiā fuerit maria. bene inſinuat̉. cū dicit̉. bn̄dicta tu in ml̓i.Nequaqͣꝫ em̄ ꝑſona eiꝰ poſſet nō eē diſima q̄ tanta benedictione eſt reuerendiſſima. Unde iterū ſtupens ⁊ exclamans dic̄Anſel. O ꝟgo benedicta ⁊ ſuꝑbenedictacuiꝰ benedictionē benedicit̉ om̄is creatura. nō ſolū a creatore. ſed creator a creatura. Item qͣꝫ vtiliſſima ꝑ prolis ſue excellentiam fuerit maria. bene inſinuat̉ cū dicit̉ etbene. fru. ven. tui. Ad ſaluandū nanqꝫ mūdum ꝑ hoc vtiliſſima fuit ꝙ ip̄a fructū ſalutis excellētiſſimū ⁊ potētiſſimū genuit. id̓oidē deuotꝰ eiꝰ Anfel. ait. Per fecūditatē tiam dn̄a īmūdꝰ pctōr ē iuſtificatꝰ. dānatꝰ ſauatꝰ. ⁊ exul reductꝰ. partꝰ em̄ tuꝰ dn̄a mundū captiuū redemit. egrū ſanauit. mortuūſuſcitauit. Uidetꝭ chariſſimi ergo quō maria ꝓpter culpe carentiā ⁊ īmunitatē meritoꝑ aue ſalutat̉. ꝓpter gr̄e affluentiā ⁊ īmenſitateꝫ merito gr̄a plena cōmemoratur. ꝓptediuinam p̄ſentiam ⁊ familiaritateꝫ meritodominꝰ ſecum inſinuat̉. ꝓpter ꝑſone ſue reuerentiam ⁊ dignitatē merito benedicta inmulieribꝰ nunciat̉. ꝓpter prolis ſue excellen