Druckschrift 
[Tertia pars] (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus tercius

tas. Sic xp̄s inſinuauit. Triſtis eſt inquitaīa mea vſqꝫ ad mortē. Et ſtatī poſt. Spūsquidē ꝓmptus eſt. nec mirū. qꝛ beatus. caro autē infirma/ q̄ relicta paſſionibus totaerat. Hinc apl̓s loquēs de diuiſione ſpūset aīe addidit. cōpages et medullas et corforte ſenſualitate indicare volēs. Diſcipulusᵐ Nō oꝑtet vt video magnipē.dere. ſi hoc vel illo mō quis accipiat.dūmō cōueniant. in acceptōe colloquētesqͦ confuſa euitet̉ equiuocatio. Nam caroaliqn̄ ſumit̉ ꝓ aīa corꝑe ⁊ ſpū. vt ibi. Uerbum caro factū eſt. Aīa ſil̓r ꝓ hoīe vt ibi.Oēs aīe deſcēderūt in egyptū. Spūs v̓o ꝓtota aīa rōnali vt de xp̄o. Emiſit ſpiritumTranſfer te igit̉ ad ſil̓itudines q̄ ſuꝑſūt inſinuādas. Mgr̄ Aīalis pulcritudoſequit̉ ad intellectualē ⁊ rōnalem ꝓut inhoīe/ ſenſualitas in ipſo cōiuncta eſt rōninata ꝑ ipſam regulari principatu deſpoticō ⁊ ſeruili. Non em̄ eſt libera ſicut ſuꝑiorappetitus intellectualis eſſential̓r. ſꝫ ꝑticipatiue tm̄mo. cui rō ꝯſiliatiua/ principat̉nō dn̄atu tyrānico vel ſeruili. ſed libero.Hinc fit vt appetitus ſenſitiuus/ cōpelliet corrigi ⁊ flagellari debeat a rōe ſi fueritinobediēs ſibi. de qͦ dictū eſt ad cayn. Subte erit appetitus tuus. ⁊ tu dn̄aberis illiꝰ.volūtas v̓o cogi nequit. Aīalis hec portio multiplici pulcritudine decorat̉/ vltranaturalē q̄ generalis eſt. vltra cōſignatashn̄s totide inſuꝑ linearū quinqꝫ vires ſenſuū exteriorū/ ⁊ quinqꝫ vel ſex interiorū. ſicut alibi didiciſti ⁊ dicet̉ ꝙͣtū repetenduꝫeſſe volueris. Suꝑaddunt̉ ꝓ ſpecioſitatemaiori tā habitus ꝙͣ paſſiones morales ſalubres. ⁊ oꝑatōes multiplicate ſuꝑ nūerū.Quales quiſqꝫ dinumerare voluerit. neceſſe eſt vt cognoſcat oēm ſcīarum dr̄iam. q̄ ꝑſenſus interiores ⁊ exteriores acquirunt̉.Oēs qͦꝫ moraliū virtutū diſtinctōes oēmgrāmatice logice rhetorice diſciplinā. cuꝫariſmetrica. gcometria. muſica. aſtronomia. qͣs ſine aīali portōe rō ſuꝑior ⁊ inferior nō addiſcūt. Legiſti quanta ſuꝑ vna virtute memoratiua. deduxerit Augu. admirationē. Et quis ad hanc ⁊ alias ſingulasſufficeret exponēdas. Ceterū aīalis pulcritudo q̄ non eſt cōiuncta rōni qͣlis eſt general̓r in qͦlibet aīali p̄ter hoīem. qͦt ob

cro depicta eſt ornataqꝫ formis inſtinctibus ⁊ induſtrijs vſqꝫ adeo ꝙ in nōnullis/relucet quedā participatio rōnis. Ita nimirū ẜm legem deitatis. ſicut mentis humane ſup̄mum/ cōiungit̉ infimo natureangelicē ⁊ infimū rōnis attingit̉ a fantaſtica virtute. Sic fantaſticam hoīs portionēbrutorū fantaſia nō nullorū/ imitādo cōtingit. Omnes v̓o pulcritudines hmōi reſperſas in brutis/ natura cōiūxit in humana rōne. Rōnem deniqꝫ ſupplet in brutisintelligentia prima reges infallibiliter iſtacuius ꝓuidentia in ſui diſpoſitōe nō fallitur. Cuius ars prima/ dedit ⁊ indidit tamhoībus ꝙͣ ceteris aīantibus artes innumeras. Unde ꝓdeūt artificiales pulcritudines. Sicut in nidis aīalium ſibi fabricandis. In victu querēdo. ꝑ inſidias mirabiles. vt in vulpibus ⁊ araneis. In ꝓuiſiōecirca vel cōtra futuros euentus vt in apibus et formicis. Quis cuncta dinumeret? Tandē occurrit hic aīalis cognitionis pulcritudo in vitali ſeu vegetatiuavirtute ſiue ſit ꝑ ſe poſita ſeꝑatim a potētia cognitiua. ſicut in plantis ⁊ in ſingulisabſqꝫ cognitiōe viuentibus ſiue cōiunctaſit. quēadmodū videre eſt in hoībus ⁊ aīalibus. vſqꝫ ad illa q̄ fixa terre. ſolo et vnicovigent ſenſu tactus. ſicut conche ⁊ oſtree.qd̓ earū dilatatio. ⁊ cōſtrictio manifeſtat.Quā vitā/ dicūt aliqui matricē in femellisretinere. Uitalis aūt pulcritudo ꝙͣ ml̓ta ſit ꝙͣ admirabilis ⁊ ſtupēda. in attrahēdo cibū. in frangēdo. in digerēdo. in diſꝑtiendo. in aſſimilādo. rurſus in expulſiōeſuꝑfluorū. in augmētatiōe. in generatiuavirtute. in organizatōe figuraqꝫ mēbrorūnullus explicaret ſermo. Nullus etiā deminimo grano vel folio/ planā ſufficeretnaturali virtute ⁊ plenā tradere rōnē. Qd̓cernēs Eccl̓iaſtes. cuncte inqͥt res difficilesſunt ⁊ non pōt eas hō explicare ſermone.Et iterū intellexi ꝙ oīm operū dei/ nullaꝫpoſſit hō inuenire rōnem. ſupple ſufficientē. ⁊ ſi dixerit ſapiēs ſe noſſe/ nō poterit reꝑire. Tota poſtremo Iob interrogatio. facta ſibi a dn̄o de dīnis opibus. qͣrū pulcritudo cōp̄hēdi nō pōt ad hoc tedit. Quidde pulcritudīę rerū naturaliū qͥd porto deulcritudinibꝰ rerū tot artificialiū. qͥd de