Tractatus tercius
tas. Sic xp̄s inſinuauit. Triſtis eſt inquitaīa mea vſqꝫ ad mortē. Et ſtatī poſt. Spūsquidē ꝓmptus eſt. nec mirū. qꝛ beatus. caro autē infirma/ q̄ relicta paſſionibus totaerat. Hinc apl̓s loquēs de diuiſione ſpūset aīe addidit. cōpages et medullas et corforte ſenſualitate indicare volēs. ¶ Diſcipulusᵐ Nō oꝑtet vt video magnipē.dere. ſi hoc vel illo mō quis accipiat.dūmō cōueniant. in acceptōe colloquētesqͦ confuſa euitet̉ equiuocatio. Nam caroaliqn̄ ſumit̉ ꝓ aīa corꝑe ⁊ ſpū. vt ibi. Uerbum caro factū eſt. Aīa ſil̓r ꝓ hoīe vt ibi.Oēs aīe deſcēderūt in egyptū. Spūs v̓o ꝓtota aīa rōnali vt de xp̄o. Emiſit ſpiritumTranſfer te igit̉ ad ſil̓itudines q̄ ſuꝑſūt inſinuādas. ¶ Mgr̄ Aīalis pulcritudoſequit̉ ad intellectualē ⁊ rōnalem ꝓut inhoīe/ ſenſualitas in ipſo cōiuncta eſt rōninata ꝑ ipſam regulari principatu deſpoticō ⁊ ſeruili. Non em̄ eſt libera ſicut ſuꝑiorappetitus intellectualis eſſential̓r. ſꝫ ꝑticipatiue tm̄mo. cui rō ꝯſiliatiua/ principat̉nō dn̄atu tyrānico vel ſeruili. ſed libero.Hinc fit vt appetitus ſenſitiuus/ cōpelliet corrigi ⁊ flagellari debeat a rōe ſi fueritinobediēs ſibi. de qͦ dictū eſt ad cayn. Subte erit appetitus tuus. ⁊ tu dn̄aberis illiꝰ.volūtas v̓o cogi nequit. ¶ Aīalis hec portio multiplici pulcritudine decorat̉/ vltranaturalē q̄ generalis eſt. vltra cōſignatashn̄s totide inſuꝑ linearū quinqꝫ vires ſenſuū exteriorū/ ⁊ quinqꝫ vel ſex interiorū. ſicut alibi didiciſti ⁊ dicet̉ ꝙͣtū repetenduꝫeſſe volueris. Suꝑaddunt̉ ꝓ ſpecioſitatemaiori tā habitus ꝙͣ paſſiones morales ſalubres. ⁊ oꝑatōes multiplicate ſuꝑ nūerū.Quales quiſqꝫ dinumerare voluerit. neceſſe eſt vt cognoſcat oēm ſcīarum dr̄iam. q̄ ꝑſenſus interiores ⁊ exteriores acquirunt̉.Oēs qͦꝫ moraliū virtutū diſtinctōes oēmgrāmatice logice rhetorice diſciplinā. cuꝫariſmetrica. gcometria. muſica. aſtronomia. qͣs ſine aīali portōe rō ſuꝑior ⁊ inferior nō addiſcūt. Legiſti quanta ſuꝑ vna virtute memoratiua. deduxerit Augu. admirationē. Et quis ad hanc ⁊ alias ſingulasſufficeret exponēdas. ¶ Ceterū aīalis pulcritudo q̄ non eſt cōiuncta rōni qͣlis eſt general̓r in qͦlibet aīali p̄ter hoīem. qͦt ob
cro depicta eſt ornataqꝫ formis inſtinctibus ⁊ induſtrijs vſqꝫ adeo ꝙ in nōnullis/relucet quedā participatio rōnis. Ita nimirū ẜm legem deitatis. ſicut mentis humane ſup̄mum/ cōiungit̉ infimo natureangelicē ⁊ infimū rōnis attingit̉ a fantaſtica virtute. Sic fantaſticam hoīs portionēbrutorū fantaſia nō nullorū/ imitādo cōtingit. Omnes v̓o pulcritudines hmōi reſperſas in brutis/ natura cōiūxit in humana rōne. Rōnem deniqꝫ ſupplet in brutisintelligentia prima reges infallibiliter iſtacuius ꝓuidentia in ſui diſpoſitōe nō fallitur. Cuius ars prima/ dedit ⁊ indidit tamhoībus ꝙͣ ceteris aīantibus artes innumeras. Unde ꝓdeūt artificiales pulcritudines. Sicut in nidis aīalium ſibi fabricandis. In victu querēdo. ꝑ inſidias mirabiles. vt in vulpibus ⁊ araneis. In ꝓuiſiōecirca vel cōtra futuros euentus vt in apibus et formicis. Quis cuncta dinumeret?¶ Tandē occurrit hic aīalis cognitionis pulcritudo in vitali ſeu vegetatiuavirtute ſiue ſit ꝑ ſe poſita ſeꝑatim a potētia cognitiua. ſicut in plantis ⁊ in ſingulisabſqꝫ cognitiōe viuentibus ſiue cōiunctaſit. quēadmodū videre eſt in hoībus ⁊ aīalibus. vſqꝫ ad illa q̄ fixa terre. ſolo et vnicovigent ſenſu tactus. ſicut conche ⁊ oſtree.qd̓ earū dilatatio. ⁊ cōſtrictio manifeſtat.Quā vitā/ dicūt aliqui matricē in femellisretinere. ¶ Uitalis aūt pulcritudo ꝙͣ ml̓ta ſit ꝙͣ admirabilis ⁊ ſtupēda. in attrahēdo cibū. in frangēdo. in digerēdo. in diſꝑtiendo. in aſſimilādo. rurſus in expulſiōeſuꝑfluorū. in augmētatiōe. in generatiuavirtute. in organizatōe figuraqꝫ mēbrorūnullus explicaret ſermo. Nullus etiā deminimo grano vel folio/ planā ſufficeretnaturali virtute ⁊ plenā tradere rōnē. Qd̓cernēs Eccl̓iaſtes. cuncte inqͥt res difficilesſunt ⁊ non pōt eas hō explicare ſermone.Et iterū intellexi ꝙ oīm operū dei/ nullaꝫpoſſit hō inuenire rōnem. ſupple ſufficientē. ⁊ ſi dixerit ſapiēs ſe noſſe/ nō poterit reꝑire. Tota poſtremo Iob interrogatio. facta ſibi a dn̄o de dīnis opibus. qͣrū pulcritudo cōp̄hēdi nō pōt ad hoc tedit. Quidde pulcritudīę rerū naturaliū qͥd porto deulcritudinibꝰ rerū tot artificialiū. qͥd de