Secūda pars centiloquij
creatum p̄eligens. ⁊ deſerēs increatū. Quāſequit̉ cōcupiſcentia. que eſt pͥmus motꝰ exfomite ꝓueniēs in ſenſualitatē. tendens addelectationē illicitā. Tūc ſequit̉ delectatiocū inferior ꝑs ratōis cōdelectat̉. Tertio eſt.cōſenſus cū ſuperior ꝑs rationis nō cōtradicit ſed aſſentit. Iſte triplex ſtatꝰ deſignatꝰeſt in prima temptatōne ꝑ ſerpentē mulierē⁊ virum. Deinde reſtat oꝑis cōſummatio. l̓adhuc eſt praua intētio. Nam intētio eſt adopus. Et ſic ex parte cōuerſiōis actuale peccatū antecedit libido. cōcupiſcentia. delectatio. cōſenſus in peccatū. ⁊ praua intentioCircūſtantie vero dicunt̉ que peccatumcircūſtant. que nos circūſtantias appellamꝰEſt autē circūſtantia ꝓprietas ꝑſone vel negocij ex ſe ꝑtinens ad laudē vel vituperiuꝫvel diminuēdo. vel augēdo. vel in aliud genus peccati trahēdo. Proprietas ꝑſone eſtvt quia pulcer eſt homo. ſapiēs. bonus. ⁊ cetera huiuſmodi. Et talis ꝓprietas reſpōdetad queſtionē factā ꝑ quis. Proprietas negocij eſt que ꝑtinet ad opus. ⁊ eſt genꝰ operis. vt quia fecit hͦ. vbifec̄. qͣre fecit. quo tꝑe fecit. ⁊ quomō fecit. Que in hoc verſiculo cōtinent̉. Quis. quid. vbi. quibꝰ auxilijs. cur.quomō. quādo. Que poſſunt in qͣtuordecīdifferētias explicari. his verſibꝰ cōprehēſasAggrauat ordo. locus. ꝑſona. ſciētia. tempꝰEtas. cōditio. numerus. mora. copia. cauſaEt modus in culpa. ſtatꝰ altus. lucta puſilla. Ex his autē quinqꝫ reſpiciūt perſonā. ſcꝫſcientia. etas. cōditio. ordo. ⁊ ſtatꝰ. Tres reſpiciūt crimen. ſcꝫ copia. cauſa. lucta puſillaDue ſunt adiacētes. ſcilicet locus ⁊ tempꝰ.Ad peccatū vero ſequentia ſunt macula⁊ reatꝰ. Anima em̄ cuꝫ ad creaturā cōuertit̉ẜm auguſtinū obtenebrat̉. peiorat̉. ⁊ deſtriitur. Iſta aūt obtenebratio. peioratio ⁊ deſtructio idē ſunt quod deformitas imagīsdei. ſiue diminutio naturalis boni. ſiue macula. quia ex cōtactu ſpirituali inferioꝝ queſt per amorē īordinatū. ſordidat̉ imago d̓iin nobis ⁊ polluit̉. Reatus vero ſequit̉ peccatum ratiōe auerſionis. quia tantū bonūeſt deus. ſicut dicit Auguſtinus vt nulli bene fit qui ab eo recedit. Sicut ergo ex conuerſione ad creaturā eſt macula. ſic ex auerſione a deo eſt reatꝰ. qui eſt obligatio ad penam. Peccatū quippe tranſit actu. ſed remanet reatu. peccatū ſcꝫ actuale.Finit pͥma ꝑs.
Incipit ſecūda ꝑs que recipit ſeptem ſectiones.De vulneratione naturaliumSectioOſqua uiſuꝫ eſtp de malo ꝓut tenet rōnem culpevidendū eſt d̓ malo īqͣntū tenerationē pene. Eſt gͦ notandū ꝙ malū ſiupeccatū punit̉ pena multiplici in pn̄ti ⁊ etiam ī futuro. In pn̄ti aūt punit̉ qͣntū ad animā ⁊ qͣntū ad corpꝰ. Ꝙͣtū ad aīam punit̉ invulneratiōe naturaliū. ⁊ expoliatōe gratuitoꝝ. Uulnera qͥbꝰ vulnerata eſt aīa ꝓpt̓ peccatū ſunt qͣttuor ẜm Bedā. Dic̄ em̄ ꝙ qͣor ſunt nob̓ inflicta ꝓpter pctm̄ ade j. inmitas. ignorātia. malicia. ⁊ ꝯcupiſcentia exhis cōtracta ⁊ ꝯflata. Quoꝝ ſufficiētia ſic accipit̉. Aīa ſic̄ dicit Augꝰ. eſt media inter deū⁊ creaturas. Deꝰ aūt eſt om̄ipotēs. oīſciensſumme bonꝰ. eſſentia indiuiſus. Potētia attribuit̉ patri. ſapīa filio. bonitas ſpūiſanctoIndiuiſio ad pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſcī ꝑtinet vnitatē. Auertēs gͦ ſe a deo anīa ⁊ ad creaturastrāſiens ꝑ amorē deſerēdo potētiā qͣ poteſqͥcqͥd poteſt. īcurrit infirmitatē. Deſerendoſapīam qͣ ſcit qͥcqͥd ſcit. incurrit ignorātiamDeſerēdo bonitatē qͣ valet qͥcqͥd valet. īcurrit maliciā. Deſerēdo ſub̓am indiuiſam. incurrit ꝯcupiſcētiā. qͣ hō diuidit̉ in ſeip̄o et aſeip̄o. intm̄ vt volūtas ſenſualitatꝭ volūtatnō ſubiaceat rōnis. Nō em̄ qd̓ volumꝰ hͦ facimꝰ bonū. cū caro aduerſus ſpm̄ ꝯcupiſcatEſt aūt infirmitas ex deſertōe om̄ipotētimpotētia reſiſtēdi mal̓ vel difficultas īadis bonis. Ignorātia ex deſertōe ſūme ſaentie eſt hebetudo ad cognoſcēdū ea q̄ ſuineceſſaria ad ſalutē. Malicia ex deſertioneſumme bonitatꝭ eſt ꝓnitas vl̓ inclinatio admalū. Cōcupiſcētia ex deſertōe īdiuiſe ſubeeſt corruptio diuidēs appetitꝰ vt appetitꝰ ſenſualitatꝭ ab appetitū rōis diſſentiat. Peccauit ſiquidē ꝑ rōnalē pͥmꝰ parēs ſcīaꝫ īdebitaappetēdo. ⁊ iō in rōnali potētia eſt punitignorātiā. Peccauit ī ꝯcupiſcibili appetecibū vetitū. ⁊ iō in ꝯcupiſcibili ē punitꝰ ꝑ caſum ī maliciā. q̄ d̓r ꝓnītas ad malū. Peuit ī iraſcibili appetēdo indebitā poteſta⁊ iō in iraſcibili eſt punitꝰ cadēdo in infitatē. Ex tribꝰ aūt p̄dictꝭ ꝯcupiſcētia ē ꝯfataHec aūt qͣdruplex pena vulnerās aīam ꝑoriginale pctm̄ ad poſteros ē trāſmiſſa