Tertia pars breuiloquij
De origine ⁊ diſtinctiōe capitaliū pctōꝝ.Onſeq̄nter deſcēdendū eſt ad ortūpctōꝝ in ſpēali. inter q̄ quedā ſūt caApitalia. quedā penalia. q̄dā finalia ſiue irremiſſibilia. qͣſi pͥma media ⁊ poſtremaCirca ortū ꝟo pctōꝝ capitaliū hͦ eſt ī ſūmatenendū. vicꝫ ꝙ pctōꝝ actualiū vnū eſt initium. duplex radix. triplex fomētū. ſeptiforme caput ſiue capitale pctm̄. Unū inqͣꝫ ē capitale initiū .ſ. ſuꝑbia. iuxta qd̓ dicit ſcpͥturaInitiū oīs peccati ſuꝑbia. Duplex radix .ſ.timor male humiliās. ⁊ amor male accēdēsTriplex fomentū ẜm tria q̄ ſunt ī mūdo .ſ.ꝯcupiſcētia carnis. ꝯcupiſcētia oculoꝝ. ⁊ ſuperbia vite. Septiforme ꝟo caput .ſ. ſuperbia. inuidia. ira. accidia. auaricia. gula. ⁊ lux.uria. Inter q̄ qͥnqꝫ p̄cedentia ſunt peccataſpiritualia. duo vero vltima ſunt carnaliaRō autē ad intelligētiā hoꝝ hec ē. Quiacū pctm̄ mortale ſit actual̓ a pͥmo pͥncipioreceſſus. receſſus autem a primo principionō pōt eſſe niſi ꝑ ꝯtēptū ipſiꝰ. vel ī ſeipſo vl̓in ſuo p̄cepto Cōtemptꝰ aūt pͥmi pͥncipij cūſit ſuꝑbia. neceſſe eſt ꝙ oīs mortal̓ pctī culpa ſiue offenſa initiū ſumat a ſuꝑbia. Qꝟo nullꝰ ꝯtēnit pͥmū ⁊ ſummū pͥncipiū vl̓ eip̄ceptū ꝑ ſe. niſi ꝑ hͦ ꝙ aliqͥd aliud ab ip̄o vl̓vult acqͥrere vel timet ꝑdere. hinc eſt ꝙ neceſſe eſt om̄e pctm̄ actuale originē traherea duplici radice .ſ. timore ⁊ amore. qͥ radicesſunt maloꝝ licet non eq̄ pͥme. Nā oīs timorortū habꝫ ab amore. nullꝰ em̄ timet aliquiddere niſi qꝛ amat illud hr̄e. ⁊ ideo ꝑ ea habet foueri timor ꝑ que fouet̉ ⁊ amor. Amoraūt inordinatꝰ eſt reſpectu cōmutabilis boni. Et qm̄ illud eſt triplex ſ. interiꝰ excellentia. exteriꝰ pecunia. inferiꝰ carnalis laſciuiahinc eſt ꝙ neceſſe eſt eſſe tria pctōꝝ actualium radicalia fomēta. que ſuꝑiꝰ ſunt p̄tacta.ad que dū aīa inordinate fert̉. oīa pctā actualia oriunt̉. Et qꝛ hͦ fit ẜm ſeptiformē modum. iō ſeptē ſunt peccata capitalia. ex qͥbuſgenerat̉ vniuerſitas vicioꝝ. Voluntas em̄noſtra aut deordinat̉. qꝛ appetit qd̓ nō ē appetendū. aūt qꝛ refugit qd̓ nō eſt refugiēdūSi qꝛ appetit qd̓ nō eſt appetēdū. vtpote bonum vt nūc. ſiue cōmutabile ſiue apparensbonū. aūt eſt interiꝰ. ⁊ ſic eſt pͥuata excellētiaquā amat ſuꝑbia. aut exteriꝰ. ⁊ ſic eſt ſufficiētia. qua amat auaricia. aut inferiꝰ. ⁊ ſic autdelectabile. quia ad ꝯſeruationē indiuidui⁊ ſic alimentū qd̓ eſt delectabile ẜm guſtum
⁊ appetit̉ a gula. aut qꝛ ad cōſeruationē fpeciei. ⁊ ſic coitꝰ qui eſt delectabilis ẜm tactu⁊ appetit̉ a luxuria. Si aūt volūtas deorenatur qꝛ refugit qd̓ nō eſt refugiendū. hocpoteſt eſſe tripliciter ẜm triplicē moduꝫ refugiendi Auc em̄ refugit ẜm ꝑuerſum inſtctum ipſiꝰ rationalis. ⁊ ſic eſt inuidia. Auẜm inſtinctū iraſcibilis. ⁊ ſic ira. Aut ẜm inſtinctū cōcupiſcibilis. ⁊ ſic eſt accidia. Unquia qͣttuor ſūt pͥncipalia appetibilia. ⁊ tresvires ẜm quaꝝ inſtinctū eſt fuga. ideo tantum ſeptē ſunt capitalia pctā. Rurſusſenſus appetibilis eſt cū delectatiōe. ſenautē rei fugiēde eſt cū dolore. hinc eſt ꝙōtuor habēt ꝯiunctā leticiaꝫ. tria ꝟo aliabobent adiunctā triſticiā ⁊ penā. omīa tandicunt̉ capitalia. qꝛ deordinatiōes ſuicipales. ⁊ multaꝝ aliaꝝ deordinationpͥncipia ſuo modo influētia. Unde licꝫ q̄ex his pͥncipaliter fugā reſpiciāt. habenmen ex ip̄a delectabilia ſua. Nā īuidia vupͥuatum bonū poſſidere ſine ſocio. ⁊ itagraliter. Ira ſine ꝯtrario. ⁊ ita imꝑturꝭliter. Accidia ſine labore aliquo. ⁊ itagabiliter. Et quia hec nō de facili obtiideo magnū exercitiū viciorū fecū trahunad huiuſmodi que appetūt exequenda. velad ea que reſpuūt declināda. reſpectu quorum dicunt̉ capitalia peccata quaſi capinex quibꝰ manāt alia qͣꝫplurima.Capitulum XDe origine ⁊ qͣlitate penalium pctōꝝ.E peccatis penalibꝰ hͦ tenēdū eſt ꝙlicet malū culpe ⁊ malū pene ſint diuerſe maloꝝ differētie. quedā tamſic ſunt peccata ꝙ etiā ſunt pene pctī. Sꝫciali nāqꝫ modo peccata ⁊ pene pctī diilla que habēt adiunctū dolorē ⁊ meſtiſicut accidia. inuidia. ⁊ ꝯſimilia. Minꝰ ſpaliter dicunt̉ illa que habēt adiunctā vl̓ram dep̄uationē nature vel ignonignorantiā. ſicut ſunt illa ꝓpter que d̓tor in reprobū ſenſum tradi. Generatem peccata que ſunt inter pͥmā apoſi⁊ vltimā gehēne penā. ⁊ peccata poſſuici ⁊ pene peccati. iuxta qd̓ dicit GregoCrimina criminibꝰ vindicari. Licet autdicat̉ peccatū ⁊ pena peccati. tenendū tn̄ eiꝙ om̄is pena inqͣꝫtuꝫ pena iuſta eſt ⁊ a deonulla vero culpa iuſta eſt nec a deo ſꝫ tātuſa libere volūtatis arbitrio. Pena vero qͥmere eſt pena a deo eſt inflicta. que verot