Secūdā pars breuiloquij
ſunt in diſtinctiōes temporū .ſ. diei ẜm lucēſolis ⁊ motū firmamēti. mēſis ẜm motū lune in circulo obliquo. anni ẜm motū ſolis īeodē circulo. tempoꝝ ꝟo ẜm variū planetarū motū. diſtantiā ⁊ ꝯcurſum. aſcēſum ⁊ deſcēſum. retrogradationē ⁊ ſtatū. ex quibꝰ oritur diuerſitas in tꝑibus. Per virtutē aūt ⁊calorē influūt ad ꝓductionē eoꝝ q̄ ex elemētis generant̉. excitādo. p̄mouēdo. cōciliādoita ꝙ ẜm cōciliationē ꝯtrariorū ab equalitate remotā influūt in mineralia. ẜm cōciliationē ab equalitate minꝰ longinquā in vegetabilia. ẜm cōciliationē equalitati ꝓximātem in ſenſibilia. ẜm ꝟo cōciliationē eqͣlemin corꝑa humana. que diſpoſita ſunt ad nobiliſſimā formā que eſt aīa rational̓ ad quāordinat̉ ⁊ terminatur appetitꝰ om̄is natureſenſibilis ⁊ corꝑalis. vt ꝑ eam que eſt formaens. viuēs. ſentiēs ⁊ intelligens. qͣſi ad modum circuli intelligibilis reducat̉ ad ſuuꝫprincipiū in quo ꝑficiat̉ ⁊ beatificet̉. Et qm̄in illud tēdit ꝑ libeꝝ arbitriū. ideo quantuꝫad arbitrij libertatē p̄cellit omnē virtutemcorꝑalē. ac ꝑ hoc cūcta nata ſunt ſibi ſeruire. nihil aūt ſibi dn̄ari habet niſi ſolus deꝰ.nō fatū ſiue vis poſitiōis ſideꝝ. Et ꝓptereaindubitāter veꝝ eſt ꝙ ſumꝰ finis oīum eorūque ſunt. ⁊ om̄ia corꝑalia facta ſunt ad humanū obſequiū. vt ex illis om̄ibꝰ accendat̉homo ad laudandū ⁊ amandū factorē vniuerſoꝝ. cuiꝰ ꝓuidētia cūcta diſponūt̉. Hecaūt ſenſibilis corꝑaliū machina eſt tanqͣꝫ q̄dam domꝰ a ſummo opifice homī fabricata. donec ad domū veniat nō manufactamin celis. vt ſicut aīma modo rōne corporis.⁊ ſtatꝰ meriti nunc eſt in terris. ſic aliqn̄ corpus rōne aīme ⁊ ſtatꝰ premij ſit in celis.CapitulūDe modo deſcribēdi p̄dicta ī ſacra ſcpͥturaXiam dictis colligit̉ ꝙ ſicut deꝰ resordinate codidit qͣntū ad tꝑs. et ordinate diſpoſuit q̄ntū ad ſitu. ſic etiam ordinate gubernat quantū ad influētiā⁊ ſcriptura ordinate narrat quantū ad doctrine ſufficientiā. licet nō ita explicite deſcribat diſtinctionē orbiū. nec celeſtiū. nec elementariū. ⁊ paꝝ aūt nihil dicat de motibuſ⁊ virtutibꝰ corpoꝝ ſuꝑioꝝ. ⁊ de mixtionibꝰelemētoꝝ ⁊ elementatoꝝ. ⁊ qd̓ plus eſt nihilexplicite narrat de cōditione ſuꝑnoꝝ ſpirituū. maxime cū deſcribit iſtud vniuerſum īeſſe productū. Ratio aūt ad intelligenti
am p̄dictoꝝ hec eſt. Quia cū pͥmū pͥncipireddat ſe nobis cognoſcibile ⁊ ꝑ ſcripturaꝫ⁊ ꝑ creaturā. ⁊ ꝑ libꝝ creature ſe manifeſtavt pͥncipiū effectiuū. ꝑ librū ſcripture vt pͥncipiū reparatiuū. ⁊ principiū reparatiuū nōpoteſt cognoſci niſi cognoſcat̉ ⁊ effectiuumideo ſacra ſcriptura licet principaliter agatde operibꝰ reꝑationis. debet nihilominusagere de oꝑe cōditionis. inqͣntū tamcit in cognitionē pͥmi pͥncipij efficiētis ⁊ reficientis. ⁊ ideo ip̄a eſt cognitio ſublimis eiſalutaris. Sublimis qꝛ de pͥmo principioeffectiuo. qd̓ eſt deꝰ creator. Salutaris qͥade pͥmo pͥncipio reꝑatiuo. qd̓ eſt xp̄s ſalua.tor ⁊ mediator. Rurſus qꝛ ſublimis eſtvtpote qꝛ agit de pͥmo principio ⁊ ente ſunmo. ideo nō deſcēdit ad deſcribēdas ſpecles entiū naturas motꝰ virtutes ⁊ differentias. ſꝫ ſtat in quadā generalitate. in qua īplicant̉ ſpecialia. deſcribēdo ſcꝫ ꝯditionermūdi quantū ad diſpoſitionē ⁊ influentiaꝫquo ad naturā luminoſam. opacā. ⁊ peruiam in generalitate quadā. Et qm̄ pͥmupͥncipiū de quo agit habet in ſe ordinē nat̉ein exiſtēdo. ordinē ſapiētie in diſponēdo. ordinē bonitatꝭ in influēdo. ita ꝙ ordo nature habet in ſe ſimultatē ⁊ equalitatē. ordo ſapientie ꝯſiderat pͥoritatē ⁊ poſteritatē. ordoinfluētie ſuꝑioritatē ⁊ inferioritatē. Iō ad īſinuandū ordinē nature determinat ſcͥra iuxta qd̓ deū oꝑari decebat ꝙ in pͥncijante tꝑis decurſum fuerit illa triplex natura de nō eſſe in eſſe ꝓducta. cū dicit. In pͥncipio creauit deꝰ celū ⁊ terrā. ⁊ ſpiritꝰ dei ferebat̉ ſuꝑ aquas. Ubi noīe celi inſinuat̉ natura luminoſa. noīe terre natura opaca. nōmine aq̄ natura peruia. ſiue ꝑſpicua. ſiue cōtrarietati ſubiecta. ſiue ſupra ꝯtrarietatē cleuata. Ubi etiā inſinuat̉ trinitas et̓na .ſ. pat̉in noīe dei creātꝭ. filiꝰ ī noīe pͥncipij. ſpūſſanctus in noīe ſpūs dei. Et ſic intelligēdū eſtillud qd̓ dr̄. Qui viuit in eternū creauit omnia ſil̓. nō qꝛ ea creauit ī chaos oīmode ꝯͣſiōis ẜm ꝙ finxer̄t poete. cū ꝓduxerit hācplicē naturā. ſummā in ſūmo. mediā in medio. ⁊ infimā in infimo. nec etiā creauit ī eſſeoīmode diſtinctiōis. cū celū eſſet ꝑfectumterra incōpoſita. natura ꝟo media qͣſi mum tenēs nōdū eſſet ad ꝑfectā diſtinctiodeducta Ad inſinuandū aūt ordinē ſapentie ī diſponēdo determīat ꝙ hͦ triplex natura nō ſil̓ fuit diſtincta ⁊ ornata. ſed iuxta