Druckschrift 
1 (1495)
Entstehung
Seite
LXXVv
Einzelbild herunterladen
 

Secūda pars breuilo quij

Per hoc dicit̉ nihilo. excludit̉ error ponentiū eternitatē circa pͥncipium materialePer hoc dicit̉ ab vno pͥncipio. excluditurerror manicheoꝝ ponentiū pluralitatē pͥncipioꝝ. Per hoc dicit̉ ſolo ſūmo. excluditur error ponentiū deū ꝓduxiſſe inferiores creaturas miniſteriū intelligētiaruꝫ.Per hoc addit̉ in certo pōdere numeromēſura. oſtēdit̉ creatura eſt effectꝰ trinitatis creātis ſub triplici genere cauſalitatis.Efficiētis. a eſt in creatura vnitas. modꝰ. mēſura. Exēplaris. a eſt in creatura veritas. ſpecies. numerꝰ. Finalis. a eſt in creatura bonitas. ordo. pōdꝰ. Que quidē reperiunt̉ in oībꝰ creaturis tāqͣꝫ veſtigiū creatorꝭ. ſiue corꝑalibꝰ ſiue ſpūalibꝰ. ſiue ex vtriſqꝫ cōpoſitis. Ratio aūt ad intelligētiādictoꝝ hec eſt. qꝛ ad hoc ſit ordo ꝑfectusſtatꝰ in rebꝰ. neceſſe eſt om̄ia reducant̉ advnū principiū. quod qͥdē ſit pͥmū vt det ceteris ſtatū. ꝑfectiſſimū vt det̓ ceteris om̄ibꝰcōplemētum. Quoniā igit̉ pͥmū pͥncipiū inquo eſt ſtatꝰ poteſt niſi vnū ſolū. ſidum ꝓducit. poſſit ip̄m ꝓducere ſeipſo. neceſſe eſt ꝓducat ip̄m ex nihilo. Etquia ꝓductio ex nihilo ponit eſſe poſt eſſe ex parte ꝓducti. immēſitatē in virtuteducēte ex parte principij. hoc ſit ſoliꝰ deineceſſe eſt creatura mūdi ſit ꝓducta expore. ab ip̄a virtute immēſa agēte ſe immediate. Rurſus quoniā pͥncipiū perfectiſſimū. a quo manat ꝑfectio vniuerſoruꝫ.neceſſe eſt agere a ſe. ẜm ſe ꝓpter ſe. et qͥanullo in agēdo indiget extra ſe. neceſſe eſthabeat intētionē triplicis cauſe reſpectu cuiuſtibet creature. ſcꝫ efficientis. exēplaris.finalis. Neceſſe eſt etiā omnē creaturā ẜmhāc triplicē habitudinē cōparari ad cauſaꝫprimam. Omnis enim creatura conſtituitur in eſſe ab efficiēte ꝯformat̉ ad exēpla ordinat̉ ad finē. ac hoc eſt vna. vera. bona. modificata. ſpecioſa. ordinata. mēſuratadiſcreta. ponderata. eſt em̄ pōdus inclinatio ordinatiua. Et hec quidē generalit̓ dicta ſunt de om̄i creatura ſiue corporea ſiueincorporea. ſiue ex vtriſqꝫ cōſtituta. ſicut eſtnatura humana.Capitulum. IDe natura corꝑali quantū ad fieriAtura vero corporea nobis cōſideranda eſt qͣꝫtum ad fieri. quātumad eſſe. qͣꝫtū ad operari. De natu-

ra vero corporea quātū ad fieri hec ſpecialiter tenēda ſunt. ſcꝫ ſex diebꝰ ſit in eſſe pducta. ita ī principio an̄ omnē diē creauitdeus celū terrā. Prima vero die formataeſt lux. ſecūda firmamentū factū eſt ī medioaquarū. tertia die ſeꝑate ſunt aque a terra cōgregate in locū vnū. quarta ꝟo die celūornatū eſt luminaribꝰ. quinta aer aqͣ volatilibꝰ piſcibꝰ. ſexta terra animalibꝰ et hominibꝰ. ſeptima ꝟo die requieuit deꝰ. non alabore nec ab oꝑe vſqꝫ nūc oꝑet̉. ſꝫ a nouaꝝ ſpecierū cōditiōe. quia om̄ia fecerat. vin ſimili ſicut illa ꝓpagant̉. vel in ſeminalratiōe. ſicut illa que alijs modis introducūtur in eſſe. Ratio aūt ad intelligētiamdictoꝝ hec eſt. Quia enī res manāt a pͥmoprincipio ꝑfectiſſimo. tale aūt eſt omnitentiſſimū. ſapiētiſſimū. beniuolētiſſimIdeo oportuit ſic ꝓducerent̉ in eſſe. vtiearū ꝓductiōe reluceret triplex nobilitasdicta excellētia. Et id̓o triformis fuit operatio diuina ad mundanā machinā producendā. ſcꝫ creatio appropriate reſpōdetpotentie. diſtinctio reſpōdet ſapientie. ornatus reſpōdet bonitati largiſſime.niam creatio eſt de nihilo. ideo fuit incipio ante omnē diē. tanqͣꝫ omniū reꝝ⁊poꝝ fundamētū. Rurſus. qꝛ diſtinctio cororū mūdi attendit̉ ẜm triplicē modū. id̓ofacta fuit per triduū. Eſt enī diſtinctio nature luminoſe a ꝑſpicua opaca. hec facueſt in pͥma die in diuiſione lucis a tenebEt eſt diſtinctio nature ꝑſpicue aꝑſpio hec facta eſt ſecūda die in diuiſioneab aquis. Et hec eſt diſtinctio nature ꝑſpicue ab opaca. hec facta eſt tertia die in diuiſione aquarū a terris. In his autē implcite dat̉ intelligi diſtinctio celeſtiū elentariū. ẜm poſt declarabit̉. Sic igit̉ dictio fieri debuit triduū. Et qꝛ ornatꝰreſpōdet diſtinctiōi. ideo ſimiliter tebus debuit cōſummari. Eſt enī orture luminoſe. factꝰ eſt qͣrta die in fotione ſtellaꝝ ſolis lune. Et eſt ornatꝰ nature ꝑſpicue. factꝰ eſt qͥnta die in ex aqfacti ſunt piſces aues ad ornatū aerꝭ adEt eſt ornatꝰ nature opace ſcꝫ terre. hctus eſt ſexta die. in quo facte ſunt beſticta ſunt reptilia. facta eſt etiā ad cōſummtionē omniū natura humana. Hec aūt oīalicet potuerit deꝰ facere in inſtāti. maluit ta ſucceſſionē tēpoꝝ ꝓpter diſtinctam