Druckschrift 
1 (1495)
Entstehung
Seite
LXXIr
Einzelbild herunterladen
 

Fo.LXXI

aūt expoſitor vbiqꝫ reqͥrēda eſt allegoria. nec oīa ſunt myſtice exponēda. Propt̓qd̓ notandū eſt ſcriptura ſacra qͣttuor hꝫꝑtes. Una eſt ī ẜm lr̄am agit de mūdanisnaturꝭ. illas ſignificat reꝑationē noſtrā.ſic̄ apparet in deſcriptiōe formatiōis mūdi.Alia eſt ī qua agit de actibꝰ ꝓceſſibꝰ illiusppl̓i iſraelitici. illos ſignificat reꝑatiōemgenerꝭ humani. Tertia eſt ī nudis ꝟbis ſignificat expͥmit ea ꝑtinēt ad nr̄am ſalu qͣntū ad fidē vel mores. Quarta eſt ī quap̄nuciat noſtre ſalutꝭ myſteriū. ꝑtim verbisnudis. ꝑtim enigmaticꝭ obſcurꝭ. Et ꝓpterea ſcriptura ī his locꝭ varijs eſt vniformiter exponēda. Debet aūt expoſitor dirigi ī expoſitiōe ſacre ſcpͥture ẜm triplicē regulā. trahi pōt de v̓bis btī Auguſtini li.doctrina xp̄iana. Prīa eſt hec. Ubicūqꝫ inhac ſcpͥtura pͥma ꝟboꝝ ſignificatio ſignificat res creatiōis. ſiue ſingulares actꝰ humane ꝯuerſatōis. ibidē res ſignificate ꝟ̓bamo ſignificant̉. deinde nr̄e reꝑatōis myſteria. Ubi ꝟ̓o pͥma ſignificatio ꝟboꝝ expͥmitfidē ſiue charitatē. ibi nulla eſt allegoriarenda. Secūda regula ē iſta. Ubi ꝟ̓ba huius ſcpͥture ſignificat res creatiōis aut conuerſatōis ppl̓i iſraelitici. ibi q̄rat ex alio ſcripture loco qͥd quelibet res ſignificet. deinde ſignificatiōꝫ ſuā eliciat v̓ba nude ſignificantia fidei veritatē. vel moꝝ etiā honeſtatem. vtpote ſi dicat̉. oues pariūt gemellofetus. on̄dat oues ſignificāt ibi homīes. geminꝰ fetꝰ geminā charitatē. Tertia regula eſt iſta. Qn̄ aliqua ſcpͥtura hꝫ aliquē ītellectū lr̄alē ſpūalem. dꝫ diſcutere expoſitor vtrū illa attributio cōueniat hyſtorico.an ſpūali ſignificato. ſi forte vtriqꝫ poterit ꝯuenire. ſi aūt vtriqꝫ cōpetit. tūc lr̄aliter ſpūalit̓ debet affirmari. Si ꝟo altero modo tm̄. tūc ſpūalit̓ ſolū debet ītelligi. ſic̄ ſabbatū legis eſſe ꝑpetuū. ſacerdotiū eternumpoſſeſſionē terre eternā. pactū circūciſiōiseſſe eternū. om̄ia ad ſpūale ſignificatū referēda ſunt. Ad aūt ſacraꝝ ſcripturaꝝ ſiluā qͥs ſecure incidēdo exponēdo incedat. opꝰ eſt vt pͥus nouerit ipſiꝰ ſacre ſcripture ꝟitatē v̓ba explicita. videlicet vt attendat quō ſcriptura deſcribat initiū. ꝓgreſſum. ꝯſūmationē duplicꝭ corꝑis qͣſi ex oppoſito ſe reſpicientiū. bonoꝝ .ſ. hic ſe humiliant vt exaltent̉ ſempiternalit̓ in futuro. maloꝝ hic ſe exaltāt. eternalit̓ depͥmūt̉

Un̄ ip̄a agit de toto vniuerſo qͣꝫtū ad ſum imū. pͥmū vltimū. qͣꝫtū ad decurſūintermediū ſub forma cuiuſdā crucis ītelligibilis. in deſcribi hꝫ qd̓ammō viderilumīe mētis tota machina vniuerſi. ad quāquidē intelligēdā oportet noſſe reꝝ pͥncipium .ſ. deū. ipſaꝝ reꝝ creationē. lapſum. redēptionē ſanguinē Ih̓u xp̄i. reformatiōꝫ gr̄am curationē ſacramenta. tandē retributionē penā gl̓iam ſempiternamEt qꝛ doctrina in ſcriptis ſanctorū.qͣꝫ etiā doctoꝝ ſic diffuſe tradita ē. vt ab accedentibꝰ ad ſcripturā ſacrā audiendā nonoſſit lōga tꝑa videri nec audiri. ꝓpter qd̓etiā noui theologi frequēt̓ ip̄am ſcpͥturā ſacrā exhorrēt tāqͣꝫ incertā īordinatā tāqͣꝫquandā ſiluā opacā. Rogatꝰ a ſocijs vt depauꝑcula ſciētiole noſtre aliqͥd breue in ſūma dicerē de ꝟitate theologie. eorūqꝫ p̄cibꝰdeuictꝰ aſſenſi breuiloquiū quoddā facere.in ſummatim oīa. ſꝫ aliqͣ magꝭ oportuna ad tenendū. breuit̓ tāgerent̉. addens ſil̓ hoc rōnē aliquā ad intelligēdū ẜm occurrebat tꝑe. Quia ꝟo theologia ẜmo eſtde deo de pͥmo pͥncipio. vtpote qꝛ ip̄a tanqͣꝫ ſcīa doctrina altiſſima. oīa reſoluit ī deum tāqͣꝫ in pͥncipiū pͥmū ſummū. in aſſignatiōe rationū. in om̄ibꝰ in toto opuſculo vel tractatulo ꝯtinent̉. conatꝰ ſum rationē ſumere a pͥmo principio vt ſic on̄derēveritatē ſacre ſcpͥture eſſe a d̓o de d̓o ẜmdeū. ꝓpter deū. vt merito iſta ſcīa appareatvna eſſe ordinata. theologia immerito nūcupata. Si qͥd igit̉ imꝑfectū vl̓ obſcu vel ſuꝑfluū vel minus rectū ibi fuerit. venia occupatiōi breuitati tꝑis paupercule ſcīe ꝯcedat̉. ſi qͥd ꝟo rectū. ſoli deo honorgl̓a referat̉. Vt aūt ſequētia clariꝰ eluceſcāttitulos ꝑticulares capituloꝝ p̄mittere curaui ad faciliorē memoriā lucidiorē cōtuitūdicendoꝝ ſeptē ꝑtitiōibꝰ ſeptuagintadūobus capitulis diſtinguunt̉.Rima pars detrinitate dei habꝫ capitula nouē ſunt hec.De ill̓ ſeptē qͥbꝰ ē theologia ī ſūma.Quid tenendū eſt de trinitate ꝑſonarum vnitate eſſentie.De iſtius fidei intelligētia ſanaDe iſtiꝰ fidei exp̄ſſione catholicaDe vnitate diuīe nature in multifor-