Druckschrift 
1 (1495)
Entstehung
Seite
XXIIr
Einzelbild herunterladen
 

Fo.XXII

vi tꝑantia gulā luxuriā. munificētia auariciā. cupiditatē. rapacitatē. Fortitudo accidiā. ignauiā. pigriciā. Māſuetudo iracundia. odiū. impatiētiā. Benignitas inuidiam. Magnanimitas ſuꝑbiā. arrogātiā. vanitatē. iactantiā. Secūdus veritatꝭ radius illuſtrat ad apprehēſionē induſtriaꝝ ẜmſpeculatiōes intellectuales. He ſunt quīqꝫ.ſcꝫ ſciētia. ars prudētia. ſapiētia. intelligentia. Speculatio aūt cōſiſtēs in ſe. aut trāſitin effectū aūt affectū. Primꝰ modꝰ ꝑtinet ad moralē. ſęd magꝭ loyci eſt. Secundꝰaūt ſpectat. qꝛ virtuoſus. ideo qꝛ faciliterſpeculatiuꝰ fit practicꝰ. Ideo facile ex ſpeculatiuo fit ꝟtuoſus Noticia aūt tranſiēs inaffectū eſt ſapiētia. eſt cognitio cauſaꝝ atiſſimaꝝ cauſas altiſſimas. Noticia āttranſiēs in effectu extrinſecū eſt ars. que eſthabitꝰ ratiōe factiuꝰ. hac iūgit̉ noticia faciēte. p̄uia tamē affectionē. Mediū inter hec eſt electio iungit̉ affectui ordinatur ad opꝰ. Qd̓ em̄ quis eligit. amat dirigit ad opꝰ. Et hec eſt prudētia. eſt mediainter ſapīam artē. Intelligētia autē eſt inaſcendēdo a prudētia ad ſapīam. que eſt cognitio pͥncipiorū regulaꝝ certaꝝ. Neceſſeeſt ſimiliter deſcēdere ad artē ſcientiā. Cyrurgicꝰ niſi habeat regulā medici. interficithominē. vt aliqͥs incidit̉. ille eſt diſpoſituſad febrē Dicebat̉ etiā quodā mathematico. faciebat optimas cāpanas. illas faciebat ẜm ꝓportiones muſicales. tamen illehabuit a quodā muſico dederat ſibi for lōgitudinis ſpiſſitudinis. martelluꝫꝓporcionatū ad pulſandū Nec eſt intelligēdum ꝓpter dicit̉ virtutes quedā ſuntintellectuales. quedā ꝯſuetudinarie. ꝓpt̓hoc ꝟtutes ſint in ꝑte aliqua niſi in rōnali.qꝛ eſſentia om̄is v̓tutis eſt in rōnali. Sedquedā ſunt in rōnali ẜm ſe. ẜm eſt ſpeculatrix. q̄dā ẜm eſt exterioris hoīs gubernatrix. Tertiꝰ radiꝰ veritatꝭ illuſtrat admorales iuſticias ẜm dictamē legū polliticarū. Hic debeo loqͥ vt theologꝰ. nec ſic̄iuriſta. ſꝫ ſic̄ ph̓s loquit̉. Hec aūt eſt circaqͣttuor. Nullꝰ aūt ph̓oꝝ dedit hāc. ſꝫ ſi fuerit collectū aliqͥd ex multꝭ ꝓueniet. Attēdit̉aūt qͣꝫtū ad ritu colendi. qͣꝫtū ad formāuiuendi. qͣꝫtum ad normā p̄ſidendi. qͣꝫtū adcenſurā iudicādi. Ad cenſurā iudicādiperuenit̉ niſi normā p̄ſidendi. nec ad nor p̄ſidendi niſi formā cōuiuendi. nec ad

iſtā niſi per pͥmā. Omnes veri philoſophi vnū deū coluerūt. Un̄ etiā Socrateseo ꝓhibebat ſacrificiū fieri Appollini īterfectꝰ fuit coleret vnū deū. Ueꝝ eſt plato ſuaſit ſibi fugā. Abſit inqͥt ſocrates vt negem veritatē quā aſſerui. ideo plato interfuit morti eiꝰ. erubeſcens ſuaſiſſꝫ ſibifugā. Cultꝰ dei pietas eſt fidei. Unde dicitTulliꝰ pietas dei cōſiſtit in cultu deorū. placet dicit deorū. Scriptura nūqͣꝫdicit angelos deos. ne venerent̉ ſicut dij. ſꝫhomīes vocant̉ dij. Psͣ. lxxxj. Deꝰ ſtetit ī ſynagoga deoꝝ. id eſt. hominū. angelorū.Cultus aūt dei cōſiſtit in laude ſacrificio.Quō autē ſacrificiū introductū ſit. videt̉fidē Abel obtulit ſacrificiū. Noe de quodicit̉. Odoratꝰ eſt dn̄s odorē ſuauitatis Etfigurabāt hec ſacrificia ſacrificiū xp̄i. quodī cruce fecit. ideo dicit̉ dn̄s odorare vt dominꝰ placaret̉ per mortē vnigeniti. Demones aūt ꝓpter ſuperbiā ſuā volūt coli vt deus. vt habeāt in terra qd̓ habere potuerūt in celo. Et qꝛ maxime alienant̉ homīesa deo. ſanguinem dei offert facit talia ſacrificia. eo effuſus fuit ad placanduꝫ patrem. Sacrificiū autē laudis in corde naturale iudicatoriū dictat. eſt dictamen nature. Et in hoc cōſenſerūt om̄es veri philoſophi. Un̄ dicit ille dubitat vtrū parētes honorādi ſint. deꝰ venerandꝰ pena dignus eſt. Secūdus modꝰ eſt formauiuendi. vt Quod tibi vis fieri. non facias alteri. Hoc in corde ſcriptū eſt legeꝫeternā. Ex hac naturali lege emanat legeſ canones. pullulatiōes pulcre. Sed ſi arguit̉. Tu vis ſuſpēdi. ergo latronē ſuſpēdere debes. Dicendū latro pͥus debet ſuſpēdi qͣꝫ vt reſpublica ledat̉. Et Ionas cōtra ſe dedit ſnīam vt ꝓijceret̉ in mare. Ione pͥmo. Tertia eſt norma p̄ſidendi qualiter pͥnceps ad populū ecōuerſo ſedꝫ hr̄e. hec emanat a ꝟitate pͥma. quia ppl̓sdꝫ aſſiſtere p̄ſidēti puniēti. Princepsdebet ſuā vtilitatē q̄rere ſꝫ reipublice. Philoſophꝰ. v. ethy. dic̄. differt tyrannꝰ pͥnceps. Tyrannꝰ q̄rit ꝓpriā vtilitatē. ſicut Herodes timens pͥuari regno ſuo ſeuit ī pueros. Princeps autē cōmunem intenditvtilitatē. Unde hodie magna abominatioeſt in his qui p̄ſunt. quia in naui non ponitur rector niſi habeat artem gubernandi.Quomodo ī republica ponit̉ ille neſcit