Primaᵐ parscentiloquij
veritatē q̄ debꝫ eſſe in ꝯſcīa vt nouerit ita eſſe. Iudiciū vt diſcrete iuret ⁊cū deliberatiōe Iuſticiā: vt qd̓ iurat̉ſit licitū ⁊ honeſtū. Quātum vero addrias q̄ ſunt due: ſcꝫ iuramētū aſſertoriū: vt qn̄ iurat̉: vel de pn̄ti: vel de peterito eſſe vel fuiſſe. ꝓmiſſoriū: vt cūiurat aliqͥs de futuro aliqͥd ſe facturū.Mō videri p̄t ꝑiurij diffinitio. que ē.Periuriū eſt mēdaciū iuramento firmatū. Poteſt etiā videri diſtinctio.ꝑiuriū dicit̉ falſa iuratio Itē ꝑuerſaiuratio: qd̓ fit qn̄ eſt illicitū qd̓ iurat̉.Tertio dicit̉ tranſgreſſio iuramenti.De adulatiōe: maledicto: et detractione¶ Cap. xiij.Equit̉ videre d̓ adulatiōe maledicto: et detractiōe: q̄ cōtrarectitudinē laudis et vituꝑijcōmittunt̉. Adulatio aut diffinit̉ ſic.Adulatio eſt ſermo laudis alicui exhibitus in intētione placendi. Diſtinguit̉ aūt ſic. Eſt enī q̄dā adulatio quebonū n̄ hītu tribuit: q̄dā q̄ habitū extollit. dicēdo maiꝰ qͣꝫ ſit. quedaꝫ q̄ malū nutrit laudādo maluꝫ dicendo eſſebonū ⁊ licitū. pͣs. Laudat̉ peccator ind̓ſiderijs aīe ſue ⁊cͣ Quedā ē qͣ hō hoīvult placere: nō ꝓpt̓ deū. laude tn̄ vera. Dal̓. i. Si adhuc hoībꝰ placeremxp̄i ſeruꝰ nō eſſeꝫ .i. ſi placere vellemnō ꝓpt̓ deū ¶ Maledictuꝫ qͣdruplicit̓variat̉. Eſt em̄ maledictū ſurreptōisde qͦ dicit Augꝰ. Si em̄ cū oī facilitate ⁊ temeritate maledixerimꝰ ad minima ꝑtinet peccata. Laſciuie eſt: cū alicui nō ex aīo maledicimus. de qͦ dicithierony. Qui negligit oris maledictireſecare ꝯſuetudine: et ſi nō corde maledicat: īmūdiciā tn̄ labioꝝ ⁊ oris inqͥnamentū incurrit. Eſt ⁊ maledictuꝫodij qd̓ ex malo corde procedit zelovindicte. Quartū eſt maledictū iuſticie qd̓ ex charitate ꝓcedit. ſcꝫ cum alicui amico nr̄o maledicimꝰ ad eiꝰ cor-
rectionem. de his duobꝰ vltimis dicitGreg. Scriptura ſacra duobꝰ modismaledictū cōmemorat: aliud qd̓ approbat: aliud qd̓ condēnat. Aliter enimprofertur amore iuſticie: aliter amorevindicte ¶ Detractio ſic diffinit̉. Detractio eſt aliene fame denigratio.Cōmittit̉ aūt ſex modis: ſcꝫ cū bonūnegamus: qd̓ nouimꝰ eſſe factū vel cūtacemus ne fiat alijs manifeſtum: velcū peruertimꝰ dicendo illid mala intentione eſſe factū. Iteꝫ malum occultum reuelando in caſu nō cōceſſo velaugmentando dicendo maius eſſe qͣꝫſit: vel adinueniēdo mendacit̉ maluꝫqd̓ factū non fuit. Tenet̉ auteꝫ detractor ad reſtitutionē bone fame quamabſtulit. Maiꝰ em̄ bonū aufert detractor: qͣꝫ raptor. et nō dimittit̉. peccatū:niſi reſtituat̉ ablatū¶ De pctō oꝑis ¶ Ca. xiiij.E pctō oꝑis breuit̓ eſt vidēdū quātū ad diffinitionem. etAdiſtinctionē ab offenſa voluntatis ſuꝑ additionē ad maliciā voluntatis. Eſt aūt peccatum operis tranſgreſſio legis diuine per inordinationem extrinſeci motus mētis. Ad peccatum operis reducitur peccatum cōſuetudinis. Peccamus enim cogitation: delectatione: conſenſu: verbo: etopere: et conſuetudine. Peccatū aūtoperis cōparari habꝫ ad pctm̄ voluntatis interioris prout ſunt cōiūcta: etſic ſunt vnū pctm̄ pro eo ꝙ eſt ibi vnꝰcōtemptus ⁊ vna auerſio. vnū inqͣmſunt loq̄ndo formaliter: cū ſit ibi vnadeordinatio preuia. Loquendo tn̄ materialit̓ plura ſunt peccata. qꝛ pluraſunt deordinata. ſcꝫ volūtas interioractꝰ exterior. Si āt hec duo adīuiceꝫꝯparent̉ tqͣꝫ diſiūcta: ita ꝙ vnꝰ peccetvolūtate tm̄: aliꝰ volūtate ⁊ oꝑe. tūcdiuerſa ſt̓ pcc̄a nō ſolū materialitꝭ. ſꝫetiā formalit̓. Suꝑaddit vēo malicis