Prima parscentiloquij
veniali venialit̓ ꝯdc̄naberis. ſi dānatiōe mortali mortalit̓ ꝯdēnaberis Ethoc intellige ſine piudicio Iudiciū ſuſpitiōis qͣꝫdiu manet in ſuſpitiōe nōeſt mortale: niſi veniat̉ in aſſertōis iudiciū ¶ Circa ꝑſonaꝝ acceptōeꝫ attēdēdū eſt diffōnē: dr̄iam tripliceꝫ. Diffinit̉ āt ſic. Perſonaꝝ acceptio eſt iiuſticia q̄ p̄fert̉ perſona ꝑſone ꝓpt̓ cāmindebitā. Differētie acceptōis ꝑſonarū ſunt tres: vna ꝯmittit̉ in honorisexhibitōe. de qͣ Iac̄. ij. fr̄es mei nolitehabē̓ fidē ieſu xp̄i in ꝑſonaꝝ acceptōeAlia in iudicij executiōe. de qͣ Deut̓.xvi. Nō accipies ꝑſonā in iudicio. ⁊cͣ.Alia in ꝓmotiōe ad dignitates. q̄ ꝓhibet̉ pͥº. Reg. xvi. in electiōe Dauidcui n̄ p̄tulit dn̄s fr̄es ſuos ꝓpt̓ vultpulcritudinē ſeu altitudinē ſtature.Ca. xi.Equit̉ vidē de pctō ꝯſenſusvbi pͥmo videndū ē de ip̄o cōꝯͣ ꝯſciētiā. Tertio de differētijs vpleſenſu quid eſt. Scd̓o de pctōxitatis. Cōſenſus diffinit̉ ſic. Cōſenſus eſt nutꝰ volūtatis ſpōtaneꝰ vl̓ motus aī liber ſui. Et cuꝫ nihil ita ſit inptāte nr̄a ſicut ꝯſentire vel diſſentirehinc eſt ꝙ cōſūmat̉ ibi oē pctm̄. Initiat̄ eī in cogitatiōe: creſcit in delectation: ꝑficit̉ vero in cōſenſu ⁊ volūtateAd intelligendū qūo peccat̉ qn̄ agit̉ꝯtra cōſcīam: multiplicitas ꝯſcīe attēdenda eſt. Cōſcīa ei vno mō dr̄ ſuꝑior pars rōnis quaꝫ greci ſyndereſimvocāt. et apud nos ſcintilla ꝯſcīe pōtdici Hec diffinit̉ a baſilio ſic Cōſcia ēnaturale iudicatoriū faciēdi vel nō faciendi. Differūt tn̄ ẜm rōnem ſyndēſis ⁊ cōſcīa. nā ſyndēẜ iudicat faciēdū.i. dignū fieri. Cōſcīa vero iudicat faciēdū .i. debitū fieri. Alio mō dr̄ ꝯſcīahabitꝰ naturalis dictādi bonū vel malū. et ſic diffinit̉ a damaſceno. Cōſcīa.eſt lex intellectꝰ nr̄i naturalis oppoſi-
ta pctō: Et ẜm hoc conſcīa nunqͣꝫ errat Tertio dicit̉ cōſcientia opinio habita de agendis vel non agendis. id ēdebitis fieri vel non fieri formata. dequa. i. Corin̄. viij. quidā cū conſciētiaidoli vſqꝫ nunc ⁊cͣ. Ro. xij. Omne qd̓non eſt ex fide pctm̄ eſt .i. qd̓ eſt ꝯtracōſcīam. Iſto ſcd̓o mō cōſcīa eſt habitus adquiſitꝰ frequent̉ erroneꝰ in indicando eſſe faciendū qd̓ non eſt faciēdū: et econuerſo. Poteſt aūt dictarecōſciētia tertio modo dicta aliqͥd ẜmlegē dei: p̄ter legē dei: cōtra legeꝫ deiEt eſt hic ſermo de dictamine cōſcīe:ꝑ modū precepti ſiue prohibitōis. nōꝑ modū cōſilij vel perſuaſionis. Primo modo conſcientia ligat ſimplicit̓et vniuerſalit̓: quia legi dei concordatqua conſcientia oſtendit eſſe ligatumScd̓o modo cōſcīa ligat qͣꝫdiu manetvnde tenet̉ hō vel eam deponere: velqd̓ dictat oꝑe adimplere: vtputa ſi dictat conſcientia ꝙ leuare feſtucam deterra eſt neceſſariū ad ſalutē. Tertiomodo conſcientia non ligat ad faciendū vel non faciendū: ſed potius ad ſedeponendū. qꝛ cū talis conſcientia ſit.erronea et error ille repugnet legi diuine neceſſario qͣꝫdiu durat ponit hominem extra ſtatum ſalutis. vtpote ſidicat leccatrix alicui moriar ſi non cognoſcas me: et ille incipiat hr̄e conſcientiam de mortali ſi non cognoueritleccatricem. nō eſt in ſtatu ſalutis ip̄aconſcientiā perdurante. quia ſi nō cognoſcit eam peccat mortaliter contēnendo deum dum dictat conſcientiahoc domino non diſplicere. ſi cognoſcit eam facit contra preceptum domini. ¶ Perplexitas naſcitur ex erroreconſcientie. Eſt autē triplex ꝑplexitas. Prima eſt intelligentie verboꝝſacre ſcpͥture q̄ vident̉ ſibi repugnareScd̓a eſt intelligentie faciēdoꝝ. de qͣRo. viij. Quid oremus neſcimus x.