Druckschrift 
Opuscula
Entstehung
Köln 24. XII. 1486
Seite
LVr
Einzelbild herunterladen
 

beati BonauētureM.

M.

tertia accuſat a toto: qꝛ peruerſaꝫ ſeqͥtur voluntateꝫ. Scd̓a diuiſio eſt hecIgnorātia: alia facti: alia iuris Iuris⁊ hoc naturalis. ſcꝫ hec non excuſat:cū ſit ſcripta in corde hominis vel iuris diuini: vt legis ꝓphetaꝝ. euāgelij.⁊ doctrine apoſtolice: et iſta accuſat ſicut de magno et mortali delicto prelatos maxime ep̄os et metropolitanosqͥ tenent̉ de fide ⁊ ſpe reddere rōnemAccuſat autem ſicut de veniali clericos ſimplices ⁊ lr̄atos qͥ cū potuiſſētdiſcere noluerūt. Laicos vero in nullo accuſat: qꝛ ad ipſos nō pertinet dūmō nō cōtenant. Si eſt iuris poſitiui: vt legis et decretorum: ſolos iudices accuſat. Si eſt ignorātia iuris: cōtinentis morales cōſtitutiōes eccleſiaſticas ad diſcernēda peccata. accuſatſacerdotes ⁊ cōfeſſores. Si vero eſtignorātia facti aut īdifferētis ſic ſufficient̓ excuſat. aut neceſſarij ad ſalutēEt ſic aut nō p̄t vitari ſicut in amente qui a natiuitate caruit iudicio rōiset hec excuſat. Aut p̄t vitari ſicut iniudeis ⁊ paganis qui potuerūt ſcirexp̄m paſſum fuiſſe ꝓ ſalute hominumet hec nō excuſat Tertia diuiſio ignorantie eſt qꝛ alia eſt ſimplex. vt qnaliquis neſcit que tenet̉ ſcire. facit tn̄aliqͥd: ſed nō plene: vt illa ſciat. hec excuſat a tāto ſed nō a toto. Alia ē craſſa ſiue ſupina: vt qn̄ qͥs negligit ſcireque tenet̉: cū ſcit ꝙ tenet̉: et tn̄ nō eſtdeterminatū ei ꝙ teneat̉ ſcire illa. hecminꝰ excuſat: nō enī excuſat a toto. ſꝫa tāto. Alia eſt affectata ſiue affectīavt qn̄ aliqͥs negligit ſcire q̄ tenet̉ ſcire: cū ſit determinatū qd̓ tenet̉ ſcire illa. hec accuſat potiꝰ qͣꝫ excuſat Quarta diuiſio eſt Ignorantia alia vincibilis: alia īuincibilis. Uincibilis aut p̄tremoueri cū magna difficultate: vt invalde hebetibꝰ. hec excuſat a tāto: nōa toto. ſi eſt de neceſſarijs ad ſalutem

Aut poteſt remoueri cū facilitate vtin ingenioſis. hec non excuſat. Inuincibilis: aut eſt inuincibilis ꝑ naturamvt in puero qui non vtitur ratione.Et in decrepito qui non diſcernit: etin eo qui naſcitur amens. hec excuſata toto. Alia eſt inuincibilis ꝑ culpamvt in eo qͥ ꝑ culpaꝫ efficit̉ furioſus etẜm quoſdā nō excuſat a toto. De omiſſione et̓ negligentia. Capitulum viij.v Iſo de ignorantia que eſt deſertio debite ſcientie. ſequitur deomiſſione et negligentia que dicuntdeſertionem rei debite faciende. Omiſſio eſt deſertio actus debiti in tempore determinato. Et dicitur actus debitus quē tenemur facere Circa omiſſionem autem habemus videre quattuor actus debitos. Tentionem: Diſtinctionem: Deſcriptionem: Abſolutionem. Dicitur autem omiſſio derelictio actus non circumſtantie: actusprincipalis non annexi: precepti affirmatiui non negatiui. Eſt autem triplex tentio quam omittere non debemus. Quedam eſt ratione diuine obligationis: et hec eſt duplex. vna adagendum: vt in preceptis affirmatiuis: vt honora patrem tuum ⁊cͣ. Aliaad non agendum: vt in preceptis negatiuis ſiue prohibitionibus: vt nonoccides ⁊cͣ. prima obligat ſemper: ſednon ad ſemper: niſi pro loco ⁊ tempore. Secunda obligat ſemper et ad ſꝑQuedam eſt ratione ſpontanee conſenſionis: vt in contractibus. votis.iuramentis. promiſſis: et obligationequam facit conſcientia. Quedam ratione culpabilis offenſionis. Nampropter culpam mortalem obligaturhomo ſiue tenetur ad penam eternatlem. propter venialem ad penā tēpora

h v