Secunda pars

ſit titius iuret ſe acceptuꝝ bertāam in vxorem. ſi primū verbū qd̓ dixerit fuerit verū⁊ nullo mō accipiet ſi fuerit falſum. Tuncdicat hanc ſolā ꝓpoſitōeꝫ. tu non accipiesme in vxorē. Querit̉ quid aget Titius? ſiaccipiat. ꝑiurus eſt. qꝛ Berta dixit verum.¶ Sed hec ⁊ ſil̓ia dimittimꝰ exercitio logicoꝝ. dicētes ꝙ ꝓbabilis certitudo ſufficit īmoralibus: vt nō exponat ſe quis pericl̓o.vt dicūt doctores de celebrāte miſſaꝫ. ⁊ ſil̓ibus. vbi reqͥrit̉ ſtatus gr̄e. ꝙ ſufficit ad hocꝓbabil̓ ꝯiectura. Quia certitudo alia finereuelatōe nō habet̉. ꝓut in moralibꝰ dicitAriſtoteles ſumēdaꝫ eē certitudinē groſſe⁊ figuraliter. q̄ certitudo nō remouet ī vnaparte oēm ꝓbabilitatē/ vel opinionē alterius ꝑtis. licet magis declinet ad iſtā / vel adaliam. qd̓ ſufficit. īmo ſcrupuloſis ⁊ formidoloſis ꝯſciētijs ſe ꝑ cōſiliū ē in oppoſituꝫagere/ p̄ſertim ex imperio ⁊ ꝯſilio doctorū.¶ Propterea cōſiliū eſt ꝙ in materia morali/ nō ita leuiter aſſerat̉ aliquid eſſe mortale peccatū. dū aliquis doctor dat cōſiliūſuꝑ aliquo actu ꝙ nō fiat maxime dū plures alij poſſe fieri bene dicunt. aut ꝙ caditſub dubio ꝓut in caſu noſtro notatum eſt.Ubi patet qualē laborintū ꝯſcientiarū timorataruꝫ incurrimus ſi quelibet opiniovel cōſiliū doctoꝝ/ ſufficit ad incertitudinefaciendā/ cū frequēter opiniones nedū varie ſed aduerſe ſint inter doctores. nūc ꝓpt̓paſſiones animoꝝ/ nūc ꝓpter varios aſpectus circūſtantiaꝝ modo illaꝝ ſolū. modoaliaꝝ. modo omniū. vnde ortū eſt illd̓ cōmicum. Quot capita tot ſentētie. ¶ Beniqꝫ cōſiliū eſt ꝙ nō oſtendant̉ tales ſcripture varie cōſcientijs ſimpliciū. quoniā indenihil ꝓficiūt niſi ad maiorē inquietudinecōſcientie. Sufficiat eis cōſiliū ſuoꝝ ſuperioꝝ. nec in talibus legendis aut diſcutiendis occupent ſe. ¶ Poſtremo iuxta p̄dictaſumēdus eſt intellectus Auguſtini dū aitTene certum. dimitte incertum. Superiores v̓o ſtudeant ꝓuidere pacifice ſecuritati ſubditoꝝ. nedum ꝑ conſiliū iuriſꝑitorūſcriptis aut verbis: ſed efficacius ꝑ autoritatem ſummi pontificis. vt vl̓ tollat vl̓ moderetur vel interp̄tetur dubias tot ꝑplexicates/ ex poſitiuis conſtitutionibus ortaseut ſaltem det facultatem abſoluendi trāſ-

greſſores ſuperioribus monaſterioꝝ ⁊ ecacleſiarum. vt quando dederit dominꝰ ſpiritum compunctōnis inueniant ꝓmptuꝫremedium. ⁊ non in deſperationis precipicium ruant/ pro difficultate papam vel ſuācuriam adeundi.Propoſitio .14. X¶ Argumētū ſumptū ex illa regula ꝙ vbieſt eadē ratio/ debet eē eadeꝫ iuris deciſionō ꝯcludit in cōſtitutōibus poſitiuis. niſifacta ſit vtrobiqꝫ ſimilis ꝯſtitutio. ¶ Procuius intellectu ē rememorādū/ ꝙ in agibilibus aliqua ſunt quoꝝ ratio dependetīmediate ⁊ clare/ ex pͥmis pͥncipijs moralibus. Alia ſunt ſic elōgata/ ꝙ non apparetratio agibilitatis plus in vno ꝙͣ in altero.niſi ſuꝑueniat autoritas cōſtituetis ⁊ det̓minātis iſtā ꝑtē plus ꝙͣ alterā. vbi tunc locum hꝫ illud ſatyrici. Sic volo ſic iubeo.ſit ꝓ ratōe volūtas. Queadmodū reſpondent grāmatici interrogati. Cur iſtud vocabulum ſic vel ſic ſignificat. qꝛ ſic placuitimpoſitori. Et ꝓfecto talē in oꝑibꝰ d̓i ſepeoꝑtet nos dare reſpōſione. ¶ Nūc ad propoſitū/ ſtat ꝙ duo ꝯtractus videant̉ ſil̓es ⁊ad ſil̓es effectus bonos vel malos inducentes: ⁊ tamē vnꝰ erit lege ꝓhibitus ⁊ alter cōceſſus vel ꝑmiſſus. Exēplū in ꝯtractibus.cōſtat ꝙ in vēditionibꝰ ppetuoꝝ reddituūpoſſunt ꝓuenire plura damna ⁊ depauꝑationes ꝑ abuſuꝫ vendentiū vel ementiū/ ꝙͣſepe veniant ꝑ mutuū/ cum exactione leuiſupra ſortē. ⁊ tamē primus cōceſſus ē legibus alter ꝓhibitus. Et ita de plurimis ſine numero iuribꝰ poſitiuis ¶ Quāuis poſſet aſſumpta regula ꝯcedi in forma. qꝛ ianō erit eadē ratio ꝓ deciſione iuris. ſi vnūſit lege cōſtitutū alterū nō. facit em̄ diſparitatem autoritas.Propoſitio .16.¶ Argumētū fundatū in illa regula. dumaliquid vna viā ꝓhibet̉ ⁊ altera nō cōcludit niſi dū ꝓbet̉ ip̄m factū ⁊ non ſola via.¶ Exemplū ponat̉: tam in materia ſymonie ꝙͣ vſure. Martinus ſacerdos vult lucrari decē francos. ⁊ petrꝰ etiā. Martinꝰ recipit illā ſummā ꝓ ſuſtentatōe vite ſue. Petrus recipit tanꝙͣ p̄ciū ſue miſſe: ſic̄ ſymon