Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secunda pars

tet in cenſibꝰ pluribꝰ tali pacto ſoluendis.Eſt aūt bona intētio ſi mutuās maliet habere pecuniā ſuā in termīo ꝙͣ alter incurratpenā in differēdo. qꝛ forte tūc indiget pecunia ſua ⁊ remanere vult indēnis.Propoſitio 7. Si qͥs neceſſitate cōpellat̉ reciꝑe ad vſuram aliquā pecuniā. ne forte dānificet̉ in qͣdruplo vel in rebꝰ ſiue in vita. talis pōt ſine peccato reciꝑe ad vſurā. Doctores inhoc cōueniūt. ſaluātes ꝙ mutuū recipiensnon cōmunicabit cum vſurario in peccatoſuo. Et ita erit hic cōtractus vſurarius etvſure peccatū in vno tantū cōtrahēte. Nocetur declaratio ꝑ ſimile ad diuinā ꝓuidētiam. q̄ bene vtit malis alienis. Si aūt exhac radice ⁊ pͥoribꝰ poſſit iuſtificari caſusnoſter ex ꝑte ementiū. quicqͥd fuerit de vēdentibꝰ poterit intelliges iudicare.Propoſitio.8. Si qͥs vendat bladū vel vinū vel aliqͥdhmōi ad credentiā ꝓ maiori p̄cio ꝙͣ eēt vēditurus in ꝓmpta pecunia / ⁊ hoc faciat exſincera ⁊ pia intētione ſuccurrēdi proximonō vexandi eū. quin mallet minore promptam pecuniā. non videt̉ contractus illicitus eē vel vſurarius in foro cōſcientie. Patet ex lege charitatis ⁊ ex iure dominij. Niſi forte diceretur/ ꝙ ſuꝑior lex inualidauitoēs cōtractus tales ꝓpter ſpeciē mali vel ſequelam. ſicut nō eſt in poteſtate cuiuſlibettrāſferre pecuniā ſuā in alterū ꝑ ſortē taxillorum ꝓpter hmōi inualidatōeꝫ. ⁊ ita diceretur de multis cōtractibus. Quia (ſicutdictū eſt) deciſio finalis. vnde aliquid dicitur meū vel tuū/ depēdet ex legibꝰ/ nedūdiuinis ſed poſitinis. Propterea cōſiliumhabēdum eſt nedū a theologis ſed a canoniſtis qui ſi diſcordare videant̉: lex euangelica ſeu theologica tanꝙͣ architectoria/ index erit vel epikeis ſeu gnomica vel interp̄tatiua. Rurſus addant̉ propoſitionesduodecim. facientes ad elucidatōneꝫ tamcaſus ꝓpoſiti. ꝙͣ alioꝝ in materia cōtractuum. Si prius hanc regulam ex p̄dictis elicuerimus. Contractus qui de ſuo genere ⁊ circūſtantijs debet eē gratuitus ſicut ētautuū non inficitur ſi recipiamt aliqui-

velut vltra ſortem/ altero quatuor moctorrum: videlicet ſi fiat. aut pro ſaluaiōne ſuiintereſſe. aut pro negligentie punitōe/ autgratia beninolentie/ aut pro ſola ꝓprie vexationis redemptione.Propoſitio.9. Cenſualis cōtractus/ de ſe ⁊ de ſuo genēlicitus ē in multis caſibꝰ. Patet ī fundationibus eccl̓iaꝝ. Patet in cōceſſionē quā qͥsfacit de re ſua. Patet cū aliqua eccl̓ia eximitur a iuriſdictōe epiſcopi. Patet ex vſu qͦtidiano. Patet deniqꝫ ꝑ confeſſionē aduerſarioꝝ. qui leges ſuas ⁊ iura ad hoc ml̓tipliciter introducūt. Sed omittit̉ alligatō. qꝛneſciētibꝰ leges ⁊ canones/ vana eēt. ſcientibus aūt ſuꝑflua vel arrogās videt̉. maxīecū nō ſit p̄ſens intētio aliena dicta caꝑe cōtentioſa argumētatōe. nec poſitiuis iuribꝰpͥncipaliter inniti: ſed diuinis.Propoſitio .10. Cenſualis cōtractus ſi fiat ad vitaꝫ nōex eo redditur de ſe ⁊ ex ſuo genere vicioſusPreſupponit̉ autem ꝙ ⁊ intentio ſit rectaſicut eſſe poteſt cōformiter ad legem diuinam. ⁊ p̄cium cōueniens. iuxta patrie mores ⁊ leges. Attento ꝙ ibi eſt ꝓbabilis incertitudo lucri vel damni. qua iuriſte multum notant. Concurrūt etiam conditōesvenditionis ⁊ emptionis. quoniā pecuniaeſt p̄cium quod vendens recipit. Ius autērecipiendi annuatim certum redditum inpecunia vel alia re pecunia mēſurabili ibieſt merx. Secus forte eēt ꝙ cenſualis redditus annualis futuroꝝ annoꝝ ſimul ⁊ ſtatim ſolueret̉/ vbi fraus eē poteſt. Cōcurrithec eadē ratio ꝓ iuſtificatōe reddituū perpetuoꝝ. quia nō ſimul eueniūt. Res autēminus valet dū expectat̉ in longū ꝙͣ dump̄ſens obtinet̉. Dicunt igit̉ cōcedētes hācpartem/ mirum videri ſi poſſunt licite emīredditus in ꝑpetuū ⁊ nequaꝙͣ ad tempusvel ad vitam. cū ibi poſſit eē verus venditionis ⁊ emptionis cōtractus iuxta cōſiderationes prime partis.Propoſitio .ii. Cēſualis cōtractꝰ/ ꝓpter ſpeꝫ lucri maiorem vel ꝓbabiliorē in vno ꝯtraſ̓qͣ