De contractibus

36j

qꝫ rem tanti habere quāti habēda eſt. ſicutpluris eſt aīa ꝙͣ eſca: fides ⁊ equitas ꝙͣ pecunia. ¶ Quo fit vt ſpūales etiam dei homines vix euadūt ꝑicula. licet nolint diuites fieri. licet dicant ex ſententia/ habentesalimenta ⁊ quibus tegamur his contentiſimus. Incubit ſiquidē eis vel ꝑ ſe vel perſuos ambulare viam que dura eſt ⁊ anfractuoſa cōtractuū. plena laqueis. ⁊ funibuscircūplexa peccatoꝝ ¶ Tales igit̉ qͥd agētqualiter obediēt apoſtolo iubeti. Tu v̓oo homo dei hec fuge? Nūquid debuerantꝓut alibi loquit̉ extra mundū exiſſe. nedūanimo ſed corꝑe qui nec fodere valent. etmendicare erubeſcunt. ⁊ de altario viuerehabēt. ¶ Atuero ꝓuidit idem apoſtolꝰ dūprioribus verbis cōtinuo ſubiūxit. Sectare autem iuſticiā. Hec eſt em̄ que cōmutationem omnē equo p̄cio menſurat numerat ⁊ ponderat. Iuſticiam v̓o docet ip̄a ſapientia. ꝑ quam ſe teſte/ legum conditoresiuſta decernunt. Hinc illa ſapiētiſſima ſalomonis oratio. Mitte ſapientiam de celis ſanctis tuis. vt mecum ſit ⁊ mecuꝫ laboret. ¶ Sit ⁊ ip̄a nobiſcum volentibus inquirere que ſit via regia cōtractuū ciuiliūad enitandas offendiculorum tendiculas¶ Cōmouit hoc attemptare petitio quorundā hominū dei caſum offerēs ꝑplexuꝫapud eos quos exaudire charitas iuſſit etinclinauit ſapientia pollicēs. qui elucidātme inquit vitam eternā habebūt. ¶ Erūtautem partitōes due. Prima reſoluet materiam contractuū ad terminos iuris diuini ⁊ naturalis. ſub quintuplici quaternario cōſiderationū. Altera ſub totidem propoſitionibus/ particularē caſum qui petitus eſt atcinget ⁊ abſoluet.¶ Explicit proemiū. Incipit tractatus.Sequitur pͥma parspͥncipalis. Incipit pͥmus quaternarius.Conſideratio pͥma ℟Ontractuū bonitate aut maliciaꝫdoctrinalit̓ inueſtigare volētibus/neceſſe ē in pͥmis cognoſce̓ qͥd noīs⁊ quid rei. quid .ſ. ſit ꝯtractꝰ. ⁊ de ꝯtractuūſpēbus. ¶ Tradit hoc ariſtotiles eē primū⁊ ꝓpriū in om̄i diſciplina ſiue ſcientia qm̄

ignorātes termīos defacili ꝑalogiſantur.¶ Poteſt aūt ꝯtractus ita breuit deſcribi.Cōtractus eſt ꝯmutatio ciuilis legitima.Cōmutatio ponit̉ ꝓ gene̓. Ciuilis addit̉ad differētiā mutationū naturaliū. qͣs ꝯſiderat ph̓ia naturalis. ꝯtractꝰ em̄ ſpectat adethica ſiue moralē philoſophiā. Subiūgitur legitima .i. legi ꝯformis ad dr̄aꝫ cōtractuū illicitoꝝ vel illegitimoꝝ. ¶ Inuēta ēaūt ꝯmutatio ciuil̓ poſt pctm̄. qm̄ ſtatus īnocētie habuiſſet oīa ꝯmunia. ¶ Rurſuscōmutationū ciuiliū multiplices ſūt ſpēs.Una ē venditio. altera ē em̄ptio habentesſe correlatiue adinuicē. venditio in agente ⁊ emptio in recipiēte. Locatio. ⁊ ꝯductioſil̓em habētes correlatōeꝫ. Mutuatō actiue ⁊ paſſiue ſil̓r ſe hn̄tes correlatiue. Datōliberalis ⁊ receptio gratuita. Poteſt iteruꝫextēdi ꝯmutatio ciuil̓ ad matrimonialemꝯiunctōeꝫ maris ⁊ femine. de qͣ nihil ad p̄ſens. Cōſtat igit̉ ꝙ ꝯtractus ē ſpēs iuſticienedū ꝓut eſt generalis v̓tus. ſed ſpēalis. ⁊ſpēaliꝰ illius que dicit̉ iuſticia ꝯmutatiua.Propterea ſi debeat plena reſolutio fieri neceſſe ē ꝑuenire ad diffinitōeꝫ iuſticie. ꝑ differentias intermedias. Unde qꝛ ꝯmutatiociuilis nō hꝫ fieri niſi ꝑ trāſlationē dominij vel vſus vel vtriuſqꝫ: ꝯſequēs ē vt ſciat̉quid ſit dominiū. ⁊ qͥd dn̄s. ⁊ qͦt ſunt ſpēsdominij? Unde dominiū ptās eſt ꝓpīquaaſſumēdi res alias vel vt alias in ſui facultatem vel vſum licitū ẜm iura vel leges rationabiliter inſtitutas.Conſideratio ſecūdaOntractus exquo ē ꝯmutatō ciuiclis legitima. ⁊ legitimū dicit̉ qd̓ eſtcōforme legi. neceſſe eſt cognoſcerequid ſit lex/ quales inſuꝑ ⁊ quot ſint eiꝰ ſpecies. fundat̉ vt p̄cedens. Legū nempe aliaeſt pure diuina. alia ē pure naturalis. aliacanonica alia pure poſitiua. alia ciuilis pure ⁊ ip̄a poſitiua. Sunt ⁊ alie mixte ex aliquibus p̄dictis legibus. ¶ Ignoratis itaqꝫ vel non cōſideratis hmōi diuiſionibus⁊ diffinitionibus nō pōt haberi certa ⁊ perfecta reſolutio. notificās diffinitōeꝫ contractus. Quid p̄terea dicat̉ meū. quid tuū. neqꝫ ꝑ ꝯſequēs qͥs ꝯtractus ſit licitꝰ vel illicitus. licitꝰ vel illicitꝰ inꝙͣ de ſe vel ſuo genere

R 2