De natura ⁊ qualitate conſcientie

cit. ſed quia malo modo facit. Facit em̄ incontemptum dei. qꝛ licet illud qd̓ tūc facitde ſe non diſpliceat deo facit tn̄ ac ſi diſpliceret deo: cuꝫ faciat illud qd̓ ſua conſciētiaſibi deo diſplicere dictat. Sic gͦ facit quoddeo diſplicere credit. faciendo autē qd̓ deodiſplicere credit. deum contemnit. qꝛ deusnon tm̄ attendit qͥd homo faciat. ſed quoanimo faciat. ⁊ ſic mortaliter peccat. ¶ Etbene circa tā hic ꝙͣ in ſuꝑioribꝰ dicta ⁊ tractata aduertat̉. ꝙ quotienſcūqꝫ fit mentioꝙ voluntas a rōne ꝓponēte ⁊ dictante eaq̄ ſunt ꝯͣ legē ſeu p̄ceptū dei diſcordās mala eſt ⁊ peccat/ ⁊ intelligat̉ ꝓut intelligēdūeſt. qn̄ non clare ⁊ euidēter cognoſcit̉ vtrūilla q̄ ſic ip̄a ratio ꝓponit et dictat ſint ꝯͣ legem ſeu p̄ceptū dei. īmo intelligi debꝫ vbitalia q̄ ſic ip̄a ratio ꝓponit et dictat credūtur eē ẜm legē et p̄ceptum dei. Nam ſi clare cognoſceret̉ ꝙ ratio humana ꝓponeret⁊ dictaret aliquid ꝯͣ legē ſeu p̄ceptū dei. talem rationē nullus teneret̉ ſequi. nec tuncratio eēt totaliter errās. ſed potius qͣſi malicioſe agens et corrupta. Sed qn̄ ratio errans aliquid qd̓ eſt ꝯͣ legē et p̄ceptū dei ꝓponit et dictat vt dei p̄ceptū ac ſue legi cōforme tunc eſt vere errans. Et tunc dictamen talis ratiōis cōtemnere. eſt idē ꝙ deipreceptū contemnere ſaltē interp̄tatiue vtſatis ſupra declaratū eſt. Item dum in ſuperioribus fit frequēter mentio d̓ eis quede ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura bona l̓ mala ſunt. et de eis que ſub ratiōe boni et mali apprehendunt̉/ intelligat̉ ſemꝑ d̓ bonisvel malis ẜm legē et preceptū dei. Utputa qꝛ de ſe vel ex aliqua circūſtātia talia ſūtvl̓ vt talia apprehendunt̉. Quia alias necvirtutes nec peccata/ ⁊ per conſequens necmerita nec demerita eēt. Et ſic non ꝓpriead materiā preſentē iactarēt ⁊ congruerēt.¶ Qn̄ autē conſciētia dictat ea que ſunt p̄ter legem dei ip̄a conſciētia ligat ⁊ obligatſed nō ſimpliciter īmo ẜm quid ⁊ ſub quadam diſiunctiōe ſeu alternatiua. Secundum quid em̄ ligat ⁊ obligat. qꝛ ꝙͣdiu manet ſub diſiunctiōe ſeu quadā alternatiualigat ⁊ obligat. qꝛ ligat ⁊ obligat ad faciendum qd̓ ip̄a dictat vel ad ſe deponendumIta ꝙ homo in iſto caſu tenet̉ talē conſcientiam deponere. vel adimplere qd̓ ipſa di

ctat. Utpote ſi conſcientia dictat quod neceſſariū eſt ad ſalutē leuare. feſtuca d̓ terravel non portare capuciū in eccleſia. oportꝫvel iſtā conſcientiā deponere vel ꝙͣdiu manet feſtū cā d̓ terra leuare aut capuciū in eccleſia nō portare. Et ratio huius eſt. quiacum talia ſint preter legem dei. nullus adea facienda vel non facienda de eoꝝ natura obligat̉. ſed cuꝫ circa ea accedit dictamēconſciētie iam homo ex tali dictamine obligat̉ ad ea facienda vel non facienda. cuꝫprius non obligaret̉. quia cōtra dictamenconſcientie facere eſt peccatum. Cum igit̉ꝙͣdiu manet tale conſciētie dictamen maneat talis obligatio. oportet eaꝫ neceſſarioadimplere alias eſſet peccatum. Quandovero tale conſcientia dictamen depoſituꝫeſt tunc ſublata eſt illa obligatio que ad talia faciendum vel non faciendum obligatEt tunc illa talia ſunt vt prius de ſui natura erant. ſcilicꝫ indifferentia. ⁊ tunc ea facere vel non facere ſimiliter indifferens eſt. ⁊ſic non eſt aliquod peccatum. ¶ Nūc ẜergo iuxta effectum dictoruꝫ ip̄ius do A.mini Bonauenture predicta ad ſolutionēip̄arum quattuor queſtionum per modūcuiuſdam epilogi applicādo. reſpectu prime ⁊ principalis queſtionis/ patet ex predictis/ ꝙ non ſemper tenemur ad om̄e id qd̓conſcientia dictat eſſe neceſſarium ad ſalutem. ⁊ tamen ꝙͣdiu manet peccamꝰ ſi nonfacimus illud qd̓ conſcientia dictat. Ergonon tenemur facere illud quod ip̄a dictat.Quia (vt ex premiſſis patꝫ) illam obligationem alio modo euadere ſeu tollere poſſumus. ſcilicꝫ talem conſcientiā deponendo. ¶ Reſpectu vero ſecunde queſtionispatꝫ ex predictis ꝙ omnis conſciētia ligatſed non ſemꝑ ligat ad omne quod dictat.In eis em̄ que dictat ẜm legem vel preterlegem: ip̄a vt iam dictuꝫ eſt ligat ad id qd̓dictat. in primis quidem ſimpliciter in ſecundis vero ſub diſiunctione. ſcꝫ ad id qd̓dictat vel ad ſe deponendum. In eis veroque dictat contra legēdei ip̄a ligat ſed nullo modo ad ea que dictat. ſed ſimplicit̓ addeponendum. ¶ Reſpectu aūt tercie queſtionis patet ex premiſſis ꝙ licet homo incaſu dicte queſtionis poſſit dici ꝑplexꝰ adtp̄us ꝙͣdiu .ſ. talis ꝯſcīa ſibi manet. ſimpli

I