Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendium theologie

leꝫ apprehenſione rationis. que vt bonū ⁊neceſſariū ⁊cͣ. ip̄i voluntati ꝓponit. Et ſictalis volūtas de ſe erit mala ⁊ peccabit. qͥavoluritarie bonū ⁊ neceſſariū ad ſalutē aufugere ⁊ recuſare facere malum ⁊ pctm̄ eſtNō tn̄ vt oīa ſane intelligāt̉ ſīnui credat̉ꝑ p̄dicta. ꝙ volūtas in caſu iſtiꝰ vltimi exempli/ tali rōni taliqꝫ ratiōis dictamini ſicerrāti ſe cōformādo bene faceret. ſꝫ ſolū ꝙetiā ꝯͣdicēdo male facit ⁊ peccat. qd̓ quō fieri poſſit inferiꝰ latiꝰ declarabit̉. Cōcludit igit̉ finalit̓ ⁊ ſimplicit̓ ip̄e. b. Tho. poſtmulta hincinde ꝑ eū allegata. ꝙ oīs volūtas a rōne ſiue recta ſiue errāte diſcordansſit in illis ſeu circa illa q̄ d̓ ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura indifferētia ſunt/ ſiue ī his etcirca ea q̄ de ſe ex ſuo genere ſeu natura bona vel mala exiſtūt. ſꝑ mala ē ⁊ peccat. Exqͥbus ⁊ ꝑ q̄ ſatis effectualit̓ ad pͥmā duarūpͥncipaliū q̄ſtionū ſupra formatarū ꝑ affirmatiuā rn̄dere videt̉. ꝙ ſcꝫ ꝯſcīa errās obligat. Qd̓ tn̄ reſpectu volūtatis a ratiōe etꝯſcīa errante ſeu erronea diſcordātis ſic intelligēdū ē. ꝙ licꝫ talis volūtas ſꝑ de ſe ſumala et peccet. nō ꝓpterea tn̄ vt ſtatim aliqualit̓ tactū ē ſequit̉ ꝙ quotiēſcūqꝫ tali rōni et ꝯſciētie ſic errāti: cō cordat ipſa voluntas bona ſit et bene faciat. Eſt eteniꝫ darecaſum in quo volūtas rōni ⁊ conſciētie erranti ſeu erronee diſcordādo et ꝯͣ id qd̓ dictarent faciēdo eēt mala et peccaret. Et nihilominus etiā cū eis cōcordādo ⁊ faciendo qd̓ dictarēt mala eēt ⁊ pctm̄ cōmitteretUtputa qn̄ rō ⁊ cōſciētia vt ē in vltimo exemplo ſtatim ſupra poſito errādo dictarētaliqͥd qd̓ eēt ꝯͣ deū eiuſqꝫ legē ⁊ p̄cepta. Diſcordādo v̓o facit ꝯͣ dictamē rōnis ⁊ ꝯſdentie in quo ē ſꝑ: ſaltē interp̄tatiue dei ꝯtemptus. Et hic ē ꝓprie caſus in quo cadit ꝑplexitas. ⁊ ex inde etiā dū ad dictā prima q̄ſtionē ſupra poſitā rn̄dēdo dr̄. ꝙ cōſciētiaetiā errās ſꝑ obligat. nō ē intelligēdū ꝙ ſꝑſimplicit̓ obliget ad faciēdū et ſubſequendū illud qd̓ ipſa dictat. ſꝫ ſub diſiunctionead faciēdū .ſ. et ſequēdum illud qd̓ ip̄a dictat. vel ad ſe deponēdū vt clarius inferiuſex dicēdis patere poterit. Pro qͦ clariꝰintelligēdo. et qꝛ materia iſta frequenteroccurrit. nec clare ab oībus ꝓut bene expediret intelligit̉: vtile viſum ē poſitionē cir-

ca hoc domini Bonauenture quā ad dictam primā q̄ſtionē effectualit̓. licꝫ ſub aliis terminis rn̄dendo ponit hic applicare.Format em̄ q̄ſtionē ſic. Utꝝ teneamur adom̄e id qd̓ cōſciētia dictāt eē neceſſaria adſalutem. Et ſub p̄dicto titulo q̄ſtionis format etiā tres alias q̄ſtiōes quaſi ſubalternas. quas ꝑ idē quaſi mediū ſoluit. Et ſūthe in effectū. Utꝝ oīs conſcientia liget? etvtꝝ liget ad om̄e qd̓ dictat? Utrū hō ſit pplexus qn̄ cōſciētia ſibi vnū dictat ⁊ lex diuina dictat ꝯͣriū? Cui ſit magis ob temperandū. vel cōſciētie dictamini. vel p̄ceptop̄lati. cū ſibi inuicē obuiāt et ꝯͣriāt̉? Circa quaꝝ quattuor q̄ſtionū diſſolutionemponit dictamē conſciētie/ triplici reſpectuad tria genera actuū cōſiderari poſſe. ſatisad ꝓpoſitū diſtinctiōis ſupra poſite. licetſub alijs v̓bis. Et intelligat̉ vt ponit d̓ dictamine cōſciētie ꝑ modū p̄ceptiōis vel ꝓhibitionis nō ꝑ modū cōſilij ſiue p̄ſuaſionis. qd̓ ꝓprie ē dicere qd̓ intelligēdū eſt decōſciētia formata et nō de ſolo timore ſeuſcrupulo conſciētie. quoꝝ ſatis ſupra notata ē differētia. Aliqn̄ etem̄ conſciētia dictat ea q̄ ſunt ẜm legē dei. aliqn̄ dictat ea q̄ſunt ꝯͣ legē dei. aliqn̄ dictat ea q̄ ſunt preterlege dei. Qn̄ autē cōſciētia dictat ea queſunt ẜm legē dei. ip̄a ſimplicit̓ ligat ad faciendū illud qd̓ ip̄a dictat. īmo cū in iſto caſu hō iā ad ea q̄ ſic cōſciētia dictat fit per legem diuinā ligatus et obligatus: cōſciētiaq̄ ſic illi legi cōcordat nō ſolū ligat īmo etligatū oſtēdit. ita ꝙ in effectu duo ligamina cōcurrūt. Et talis conſciētia nullo mōē deponēda ſeu abijciēda. īmo toto effectuſequēda. Qn̄ v̓o cōſciētia dictat ea queſunt ꝯͣ legē dei ip̄a etiā conſciētia ſimplicit̓ligat et obligat non quidē ad faciendū qd̓ip̄a dictat ſꝫ ad deponendū. Quia cū taliscōſciētia erronea errore repugnāte legi diuine ꝙͣdiu ip̄a manet/ ponit ⁊ tenet hominem ex ſtatu ſalutis. et iō neceſſe ē eam deponere. qꝛ ſiue tū c hō faciat qd̓ ip̄a cōſcientia dictat ſiue eius oppoſitū. peccat mortaliter. Faciēdo etem̄ in iſto caſu qd̓ ip̄a conſcientia dictat / facit ꝯͣ legē dei. qd̓ clarū eſtpctm̄ mortale eē. Faciēdo v̓o oppoſitū illius qd̓ ip̄a conſcientia dictat adhuc peccatmortalit. non rōne quidē oꝑis qd̓ tuncisr

He