Compendium theologie

oꝑa charitatꝭ. vt elemoſynas. ⁊ oꝑa neceſſitatis exercere. vt bibere. comedere.Expoſitio quarti p̄ceIc quo ad deū tria po­ (pti.nunt̉ p̄cepta. Quātū aūt adꝓximū ponunt̉ ſeptē ſequentia. quoꝝ vnum eſt affirmatiuū⁊ ſex ſunt negatiua. Affirmatiuū aūt et qͣrtū in ordine principali. ſed primuꝫ in his q̄reſpiciūt ꝓximum ē illud. Honora patretuum ⁊ matrē tuā. Per qd̓ mandatū natura que corrupta eſt ad ordinē naturalem reuocat̉. Nec fuit neceſſe hmōi p̄ceptum dari parentibus reſpectu ſuoꝝ filiorū: Creſcēte em̄ virtute in filijs decreſcit virtus īparentibus ẜm naturā. et deficiēti virtuti/ debetur iuſte ſubſidiū. Unde qꝛ minorat̉ virtus ſeu vigor in parentibus ⁊ auget̉ in filiis/ datur p̄ceptum vt filij ſubueniant ꝑentibus. Nec fuit neceſſe dare huiuſmodi p̄ceptum ꝑentibus de filijs. ꝙͣuis primo ipſi filij fuerūt impotentes. quia natura etiācorrupta ad id cogit. eo ꝙ naturaliter ſuccus aſcendit a radice ad ramos. ⁊ non ecōuerſo. Et Chriſo. Hoc eſt amor in hominibus quod eſt humor ī arboribus ¶ Aitergo. Honora patrem tuum duplici .ſ. honore. ⁊ reuerendo ⁊ neceſſaria prebendo.Patrem tam ſpiritualē ꝙͣ carnalem. Intelligitur etiam d̓ patre deo qui potiſſime eſthonorandus. Unde Malac. jͣ. Filius honorat patrem ⁊ ſeruus dn̄m Si ergo paterego ſum vbi eſt honor meus? Et matremtuā carnalem. necnō ⁊ ſpiritualem .ſ. eccleſiam. De qua ad Gal̓ iiij. Illa autem queſurſum eſt ieruſalē/ libera eſt que eſt mr̄ noſtra. Nomine etiā patris ⁊ matris omnesꝓximi intelligunt̉. vt di. Aug. Un̄ ẜm ipſum omnia vendenda ſunt ⁊ danda pauperibus in extrema neceſſitate qd̓ ſi non fittranſgreditur iſtud mandatū. Si ergo nomine patris ⁊ matris/ omnis ꝓximus intelligit̉/ ⁊ nobiliſſimū inter ꝓximos ponitpro omnibus. ſcilicet patrem ⁊ matre. clarum eſt qd̓ illis precipue honor debetur etſubſidium. ¶ Et vt firmius obſeruet̉ adhūc hoc preceptum ſubiungit p̄mium dicens. vt ſis longenus ſuꝑ terram. Nā Ecleſia. iij. Qui honorificat patrē ⁊ matrem

vita viuet longiore. Iuſtū em̄ eſt vt qui alterius vitā ſuſtentat. vita illius ꝓ longet̉.Suꝑ terram inquit .ſ. tā morientiū ꝙͣ viuētium. eo ꝙ pietas ad oīa vtilis eſt. ꝓmiſſionē hn̄s vite q̄ nūc ē ⁊ future. j. ad thi. iiij.Expoſitio quinti precepti.Uintū aūt p̄ceptū principa. Ole. et ſecundū in ordine eorum q̄reſpiciunt ꝓximū ⁊ primū negatiuum. ett iſtud. Non occides. Ubi precipitur ꝙ non ledatur ꝓximus in ſua perſona. ¶ Nō occides. igitur ſupple hominēteip̄m vicꝫ. vel alium. ⁊ dupliciter. videlicꝫanima ⁊ corꝑe. ¶ Sed cōtrarium huic p̄cepto videt̉ haberi. Exo. xxij. Et maleficosnō patieris viuere. In quo verbo precipitdn̄s fieri occiſionem. hic vero ꝓhibet. vnde cōtrarius ſibijp̄i videtur in legiſlationeSed ad hoc d̓r ꝙ perſone priuate quę nullam habet iuriſdictionem vel autoritatemhic prohibet occidere. legi autem vel miniſtro iuſticie/ p̄cipit occidere. Exo. xxij. ⁊ ſicnō eſt cōtrarietas. quia nō eſt circa idē ſeureſpectu eiuſdem Sed nūquid aliquo mōpriuate ꝑſone licet abſqꝫ tranſgreſſione occidere. Uidet̉ ꝙ ſic. ad minus in ſui defenſione. hoc em̄ iura ꝑmittunt .ſ. iniuriam ꝓpulſare. et temporate vim vi repellere. Itēex ordine charitatis debeo potius ſubueīre vite ꝓprie ꝙͣ vite aliene. Un̄ volentē meꝑimere potius occidere debeo ꝙͣ ꝑmittereme occidi. ¶ Sed contra hoc videt̉ eſſe illud Matthei. v. Si quis te ꝑcuſſerit ī vnamaxilla/ p̄be ei ⁊ aliā. Et ideo dicūt quidāꝙ nullo mō licet occidere etiam defendendo maxime aūt viro ꝑfecto. Et hec videt̉eſſe opinio Anſelmi. Nec ẜm eos debeoopinari ꝙ me occiſurus ſit/ ſi eum nō occidero. ſed ꝙ deus p̄ſtabit mihi auxiliuꝫ veleuaſionis aut fuge beneficium Alij volūtꝙ in ſua defenſiōe liceat occidere. eo ꝙ lexoccidere iubendo vel ſaltē p̄mittendo taleꝫdefendentem ſe in dicto caſu iudicem conſtituit in aduerſarium. Unde ip̄m vicē legis interficit. vnde lex prebendo autoritatem/ excuſat a peccato: Hoc tamen intellige Si neceſſitas eſt ineuitabilis quoniamſi te ꝑcuſſerit aduerſarius ⁊ fugerit vel ꝑcū