Druckschrift 
Secunda pars (1489)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Regule

bonis alterius ip̄o inuito licꝫ ducere ſtatūvltra parcā neceſſitatē ſui et ſuoꝝ. maximevbi poſſet laborare. aut etiā in caſu mendicare. ꝓpter hoc bonoꝝ omniū ceſſionē/ ꝓfinali remedio iura conſtituūt. Fur autraptor nō ſolū tenet̉ reſtitue ablata. ſꝫ dāna inde ſeq̄ntia oībus rite cōpēſatis. Sil̓r:retentores teſtamētoꝝ. aut plus iuſto differētes eoꝝ cōpletionē in grauē iacturā aīaꝝ Nemo de ncc̄arijs ſuis ſimplicit̓/ tenet̉ elargiri īmo nec d̓ nccͣarijs ẜm ſtatū ſuū. ſꝫ nec de ſuꝑfluis ſuis vt ſua ſt̓ ſubpena pctī mortalis. niſi vbi grauis ncc̄itascirca alteꝝ ip̄o p̄ſumere debete ꝙ alius nōſuccurret īmineret. Neceſſitas enim extrema ꝓximi p̄ferēda ē ſoli decētie ꝓprij ſtatus. quāto magis ſuꝑfluitati. Scienterdimittere ſuꝑflua ſua/ notabilit̓ cōſumi ꝑputrefactione aut alias/ potius ꝙͣ in vſuspios ip̄a largiant̉: vix a culpa mortali autnūꝙͣ pōt excuſari. Theſaurizare d̓ ſe nōē illicitū ſꝫ ꝓuidū. ꝙͣuis ex circūſtātijs p̄tfieri criminale. vt ſi ſit ex alieno. aut deſperādo de diuino auxilio. aut in grāde p̄iudiciū reipublice. aut ſi alijs ꝑeuntibꝰ nō ſuccurrit. Uēdere rē chariꝰ ꝙͣ empta ē: ſi notabilis ſit exceſſus in lucro: oībus miſerijs⁊ ꝑiculis ⁊ induſtriis hincinde cōpēſatis.ē regularit̓ de ſe malū. ⁊ peius ſi ꝓpt̓ indigentiā ꝓximi hoc fiat. Et ſi res vendita exſua induſtria meliorē ꝯditione nullā adepta ē nec in ſe nec extrinſeca ꝯſideratiōe. vtqꝛ ꝓpinqͥor. ⁊ ad vſum facilior. et ſimilia. Defectus reꝝ vendēdaꝝ/ quos qͥlibꝫ adextra p̄ſumit̉ cognoſcere de facili: ſicut necabſcōdēdi ſunt fallacibus cautelis: ſic neceos dici neceſſer. p̄ſertim qͦ ad fori extrinſeci iudiciū. ⁊ quo ad deū etiā ſi p̄cij quantitas ꝓportionabilit̓ ad defectum minuat̉ Damna q̄ aliqͥs nō ex culpa ⁊ negligentia ſua mercādo incurrit p̄t vendendo deducere. Preſerum ſi dānū ſit ꝑtinens de ſe⁊ quaſi regularit̓ ad mercaturā. alioquinnō oportꝫ. vt ſi vēditoꝝ merces/ ignis fortuitꝰ aſſumpſerit. Secus p̄terea vbi ex culpa vel ſpōte aliqͥs merces defectuoſas conduxerit. vt in eqͥs et mulis fieri ſolet. ſꝫ nōlicꝫ vt vendāt̉ ꝓ integris. neqꝫ deus irride.tur. Cū deceptiōe vltra mediū iuſti precij ꝯͣctū initū/ leges interimūt. In alijs v̓o

caſibus etiā ſi peccent vendentes res ſuasenormit̓ tn̄ reſtituere nō tenēt̉ ementibusꝙͣtū regularit̓ occurrit iudicādū. Legitime p̄ſcribēs in re pͥus aliena illā neqꝫ quoad forū exterius neqꝫ quo ad deuꝫ reddereꝯſtringit̉. Secus ſi fraus in p̄ſcribēdo fuit. vt defectus bone fidei. q̄ fraus ſi pateatin iudicio exteriori ad reddedum p̄ſcribēsimpellit̉ quanto magis apud deū ſi lateataut pateat. Mercatores earundē reꝝ / ſiꝯſpirēt ad inuicē ꝙ nō niſi ꝓ tali p̄cio notabilit̓ exceſſiuo merces ſuas tradēt: ipſi qͦad foꝝ exterius ſi ſciat̉. ⁊ qͦ ad interiꝰ/ damnandi ſūt. Solutio decimarū ſacerdotibus ē de iure diuino. quatinꝰ inde ſuſtentent̉. ſꝫ quotā hāc vel illā aſſignare aut inalios redditus cōmutare poſitiui iurꝭ exiſtit. In redditibus ad vitā emēdis/ autgregibus ouiū p̄ſtādis ad mediū lucri. ſicin mercaturis. ſic in ſil̓ibus regularit̓ ꝯtractibus qͥ non penitus ex vno latere claudicāt qꝛ vicꝫ ad vtrū libet nūc lucꝝ/ nūc damnū īminet nūc vīdēti/ nūc emēti/ nulla videt̉ eē malicia de genere. ſꝫ de circūſtātijsalijs veſtiri male poſſe nullꝰ neſcit Campſores ꝓ centū francis reddētes certā qͦtāin fine anni cū integra pecunia. ⁊ ſil̓r mercatores. difficile eſt ab illicito ꝯͣctu liberareniſi bonificauerit hos ꝯͣctus cauſa pia. qd̓fieri nōnūꝙͣ poſſe non negamus. ſꝫ ſecurieſt oppoſitū. A rebus q̄ vſu priorant̉: arebus inſuꝑ quaꝝ vſus abſqꝫ tranſlatōnedominij fructū affert certū licitū ē p̄ciū locatiōis adipiſci. Emptione decē ſolidorū ad ꝑpetuū ſupra fundū aliquē centumlibraꝝ/ aut ſub obligatiōe totiꝰ magne hereditatis difficile eē dicūt aliqͥ ꝑ directumiuſtificare. ꝑ indirectū aūt/ poſſet aliqͥs totū fundū vedere ꝓ viliori p̄cio. Poſtea ipſum cariori reciꝑe. vſqꝫ ad deductionem illoꝝ decem ſolidoꝝ.De gulaUleque eſt appetitus īmo-gͦderatus comedēdi nō competitex ſuo genere ꝙ ſit mortalis. necetiā delectationi inde ꝯſequēti. Fit aūt mortalis triplicit̓. Aut ſi comeſtio eſt cōtra ꝓhibitionē vel votū. ſiue hocſit rōne cibi. ſeu temꝑis. ſeu loci. Aut ſcd̓o