Moyales
L4
re iā ſua aliqͥd dare compellit̉. ¶ Recipiesad vſuras neceſſitate compulſus/ ſub intentione dandi illud qd̓ eſt vltra ſortē tā ꝙͣſuū. ⁊ ad redimēdū vexatiōes ſuas ⁊ damna: non videt̉ mortaliter delinquere. quianec ꝓprie cum vſurario damnabiliter exigente participat in crimīe. Sed nec ꝑ hocius habꝫ vſurarius in dato. obſtante eccleſiaſtica autoritate. que receptionē hanc irritat. ¶ Om̄is fere contractus v̓ſurariusex genere poteſt per piam intentionē dantis ⁊ recipientis tranſferri a ſuo genere/ inopus pietatis. vt ſi cauſa ſuccurrendi principaliter indigentie ꝓximi ex vna parte. etp̄ſeruandi ſe indemnē ex altera. petat aliqͥsvltra ſorteꝫ. niſi infra tale tp̄us ſua ſors eidet̉. ſic ꝙ mallet teſte conſcientia ſuā ſortēapud ſe manere nunc. ſine illo p̄cio. ꝙͣ tūccum tali p̄cio eandē recipere. ob damnumcertū vel ꝓbabile qd̓ ex ſolutionis dilatione ſortit̉. Sicut in redditibus cenſualibꝰrecipiendis per dn̄os certis terminis qn̄qꝫpena pecuniaria imponit̉ nō ſoluentibusdie aſſignata: ita poteſt aliquis recta intentione ⁊ ꝓ ſecuritate ſolutionis/ taliter ſtatuere in particulari cōtractu vel conceſſiōead terminū. Eſt autē pie intentiōis illiusſignū. ſi mallet creditor id qd̓ conceſſum ēdie ſtatuto vel prius recipere/ ꝙͣ terminuꝫelabi vt emendam lucraret̉. Sic de ementibus redditus ſub libertate redimendi iudicamus. ¶ Uenditiones ad terminū etad tp̄us/ cariori precio. Similiter cōmutationes in quibus per diligentiā vendētis/res in nullo meliorat̉/ cui tamen certū lucrum affert̉ abſqꝫ periculo damni. ſunt frequentius peccata mortalia. ꝙͣuis nō ſemper vſura ꝓprie dicta. ¶ In guerris faciendis q̄ malis īnumeris plene ſunt: nuncad iſtos innocentes nūc ad illos ſola vtilitas reipublice eas excuſat a mortali. quevtilitas eſt vnio ciuiū cum principe et adinuicem et conſeruatio patrie. aut euitatio damni publici notabiliter peioris ꝙͣ ſitdamnū particulare ex guerra proueniens.¶ Guerre iniuſte ſcite eē tales: aut que tales debent iudicari/ non excuſant a furtis.ab homicidijs ⁊ rapinis quin reſtitutiōeꝫaut emendas fieri neceſſe ſit ꝙͣtū erit poſſibile. ¶ Seruitutes ppl̓oꝝ ī eis q̄ nō ſūt ꝯͣ
legē dei ⁊ naͣe poterūt ex ſuis l̓ patꝝ demefitis: vt ꝯſpiratiōibꝰ ⁊ rebelliōibꝰ rōnabiliter introduai. vt tallis quedā: anganationes ⁊ ſimilia. ſicut iudeis poſtulantibꝰ regē dn̄s impoſuiſſe videt̉. ¶ Acceptio ¶perſonarū in gubernatiōe reipublice ⁊generalit̓ apud omnē iudicē ⁊ principē deſe illicita eſt: nūc mortalit̓: nūc venialit̓. excircūſtātijs ⁊ abiecto. ⁊ policie cuiuſlibetmaxime turbatiua. Nō eſt aūt acceptio ꝑſonaꝝ. niſi vbi debitū ē ⁊ paritas vtrobiqꝫ.Qꝛ in gratijs faciēdis. vnuꝫ caꝑe. aliud dimittē nō ē acceptō ꝑſonaꝝ. aut ſi res nō ſt̓ꝑtes. ¶ Retinere tributa ⁊ ſubſidia rōnabilit̓ introducta: peius eſt furto ſimplicimſubditꝭ. Et exigere violēt̓ aut fraudulent̉ſubſidia indebita a ſubditis ꝑ pͥncipem rapina dānata ē. Qn̄ aūt hoc eret qn̄ nō generali regula tradi neqͥt. ¶ Mutatio monetarū p̄t eē par aūt maius delictū ex ſe: ꝙͣeēt in caſu falſam aliquā fabricare. qm̄ ẜmdamnū reipublice/ opus tale quodlibꝫ aſſumit modū culpe. Ꝙ ſi princeps. dicat ſedn̄m monēte eē. ſit gͦ dn̄s bonijs diſpenſator. nō tyrānus diſſipator. ¶ Oīa ſunt pͥncipis. nō quidē ꝓprietario iure. nec ꝓ ſe. ſꝫꝓ neceſſitate reipublice. Et qͥd mirū. cumneceſſitas facit ꝑſone etiā ſingulari/ alienaeē ſua. ¶ Oīa beneficia ſunt pape tāꝙͣ ordinatori ſup̄mo. nō tanꝙͣ dn̄o aut poſſeſſori. īmo nec tāꝙͣ īmediato diſpēſatori. regulariter ⁊ vniuerſalit̓. niſi p̄latoꝝ inferiorū iniqͥtas: aut manifeſta eccīe vtilitas. caſibus certis iſtud exigeret. ¶ Ab vſurarijs⁊ raptoribus quos cōſtat ex alio iuſto nihil hr̄e: ſtipēdia ſeruitioꝝ ſuſciꝑe nō lꝫ ſubpena reſtitutiōis faciēde. ⁊ ꝑticipatiōis incrimīe. ¶ Ab vſurarijs ⁊ raptoribꝰ qͦs habere cōſtat aliud ab vſuris ⁊ rapinis ſufficient̓ ꝓ ſuſtētatiōe tot ſeruitoꝝ/ vtputa qͣttuor ⁊ nō pluriū/ pōt ſeruitor ſibi neceſſarius vnus ex illis quattuor ſtipendia obſequij ſui reciꝑe aliter nō. ¶ Nō dimittit̉pctm̄ / niſi reſtituat̉ ablatū. hoc ē niſi volūtas efficax reſtituēdi aſſit: dū poſſibilitas ⁊oportunitas acceſſerit. ⁊ ꝓut ſapiēs p̄ſertīconfeſſor prelatus/ determinabit. vt ꝙ veris dominis ſi ſuꝑſunt aut heredibꝰ ſuisaūt ſi fieri nequeat. qꝛ nō ſūt aut ignorāt̉/in pios vſus referāt̉ ablata. ¶ Nemini de