De iura. calum.

conteſt. ¶ Item nota annalem preſcriptionem que currit contra illūqui ꝓducit ſenes et valitudīarioset alios de quoꝝ abſentia ametur¶ IItem nō eſt alicui artanda probandi facultas. ¶ Item in matrīonio carnali ⁊ ſpūali recipiuntur teſtes lite non ꝯteſta. quando alterapars eſt ꝯtumiax. ¶ Item nota hicꝙ tribus modis dicit̉ quis contumax .ſ. quando quis venire cōtemnit. vel quando malicioſe ſeipſū occultat. vel quando impedit ne poſſit ad eū citatio peruenire. ¶ Iteꝫqui impedit ne citato ad eu perueueniat habetur ꝓ citato. ¶ Itemmulier debet virū ſuum expectaredonec de ipſius morte ſit certa etecouerſo. ¶ Item quādoqꝫ priuatur quis iure ſuo ſine culpa nō tamſine cauſa. ¶ Item nota qualit̓ agitur ꝯtra contumiaceꝫ. ¶ Item reuſpoſſeſſionem ꝯtra ſe datam poteſtinfra annū recuperare. ¶ Iteꝫ miſus in poſſeſſioneꝫ cauſa rei ſeruande ẜm canones verus poſſeſſor eſttem qui ꝯuenitur nomīē alterius debet dn̄m in iudicio nomīare.Item illa pena reo eſt infligendaque magis timetur. ¶ Item diuerſis penis poteſt iudex reū punire.Item creſcente cōtuniacia creſceē debet et pena.De iuramēto calūnie.Caſꝰ.Pherentes.In legibus inuenitur ut nulloclericus iurare p̄ſumat. Alibi reꝑeritur in lege ꝙ om̄es principalesperſone in pͥmo litis exordio ſubeant calūnie iuramentuꝫ. Propterhanc diuerſitatem pleriqꝫ dubitātvtrum clericus iuramentū hoc preſtare debeat. an alij officium illudcōmittere. quia conſtō diui marci

vbi clerici iuxare ꝓhibentur. d̓ clericis conſtantinopol̓. loqui videt̉et ideo ad alios nō creditur pertīere. queſituꝫ fuit ab imperatore hērico qualiter iſta ꝯtrarietas eſſꝫ intelligenda. Et ipſe henricꝰ ut ipſadubietaſ auferat̉ conſtōꝫ diui marci ita interpretat̉ ut ad omnes clericos eccleſiarū generaliter ꝑtinenere iudicetur Et honoriꝰ eius interpretationeꝫ ꝯfirmat. et illā cōſtitutioneꝫ diuī marci ita interpretari decreuit ut ad omēs clericosgeneraliter ꝑtinere dicatur Et imperator iuſtinianꝰ decreuit ut canones vim leguꝫ optineāt et in canonibus patrū reperitur ut clericiiurare non audeant. et ideo clericalis ordo a preſtando iuramento calūnie ſit īmunis Vnde ſtatuit imperator henricus non ep̄us non pb̓rnon cuiuſcūqꝫ ordinis clericus. nōabbas. non aliquis monachus velmonialis in quacūqꝫ cauſa criminali vel ciuili iuſiurandū calūnie ſubire cogatur. ſꝫ alijs defenſoribꝰ hͦofficiū ꝯmittatur In fine dicit pa.ꝙ ſi iurare voluerint nullus ep̄usin conſulto romano ponti. vel aliquis clericꝰ uiconſulto ſuo ep̄o iurare audeat. et quicūqꝫ in hoc edictum cōmiſerit. veniā ſibi nouerit d̓negandaꝫ. ¶ Nota ꝙ quelibet eccleſia ſuū habere debet defenſoreꝫet ad agendū et defendendum qͥ iuret de calūma. ¶ Item nota ꝙ grauiores queſtiones per romanū poti. debent termiari. ¶ Item canones vim legum obtinet. Itē nullus clericus taliter iurare debet ſine licentia ſui prelati.Caſus. Quedam cauſa deLr̄is.cimarū. cōmiſſa fuit quibuſdam iudicibus. ꝯtentio erat inter partes de iuramento calūnie.queſiuerūt iudices a papa. vtrum