PreceptumSeptimū
Capitulum.Septimū
illa. et addit. videtur mihi ꝙ talisꝑ ſeip̄m poſſit pauꝑibus reddere etdiſtribuere ꝯſilio tn̄ alicꝰ boni viriquia poſſet ꝯtingere ꝙ daret talimediatori de cuius fidelitatē ꝯfideret. et ꝙ talis tn̄ ſibiip̄i applicaret vel alijs vſibus ꝙ deberet. vn̄vbi lex diuina vel eccleſiaſtica nō ligat ꝑſonam ſequenda eſt rō naturalis. Illa aūt magiſdictat ꝙ ꝑſonaque tenet̉ magiſ. reſtituat ꝑ ſeip̄aꝫꝙ ꝑ aliam. non tn̄ excludendo ꝯſilium boni viri. ſed magis includēdoG ¶ Quintū dubium. qn̄ ſit reſtituendum. Rn̄. ꝙ quilibet tenet̉ ſtatīreſt ituere alienum niſi dilatōeꝫ voluntariam habeat ab eo q̄ eſt dominus rei qꝛ vt dictum eſt prius ſicuteſt ꝯtra iuſticiā et dilectōem proximi et ꝯtra p̄ceptum dei auferre alienum. Ita eſt ꝯtra iuſticiam. ꝯtradilectōem ꝓximi. et ꝯtra diuinump̄ceptum tenere alienum iniuſte iōeſt magnum peccatum. ſed ꝯſtat ꝙꝑ nullum tꝑs licet peccatum ꝯtinūare. ſed quibibet tenet̉ peccatumſtatim deſerere tam quo ad actumvolūtatis elicitum ꝙ quo ad actūexterius imꝑatuꝫ. Iuxta illud eccl.xxj. quaſi facie colubri fuge peccatum. igit̉ quilibet tenetur ſtatīreſtituere ablata aūt quecūqꝫ aliena in quibuſ non habet ius. niſi ip̄eobtineret voluntariam dilatōem adn̄o rei. qꝛ non licet detinere alienūid eſt eo nolentē. Ab iſto tn̄ excipitſco. aliquos cauſus in quibus ſecūdum eum licitum eſt differre reſtitutōem exteriorem dumodo aſſit īterior reſtitutō id eſt firma voluntas reſtituendi ꝙ cito occurret circūſtancie oportune. et illi caſus ꝯp̄henduntur ſub hac maxima. licituꝫ
eſt detinere rem alienam. qn̄ ille ſcꝫdn̄s rei rōnabiliter d̓beret velle eadetinere ſed in aliquibus caſibꝰ rōnabiliter deberet velle quis rē ſuadetineri d̓ facto qui tn̄ haberet firmam voluntatem reſtituendi. poſitis ibi ad hoc circūſtancijs oportunis. Primus illorum caſuum ſꝫmſco. e. quādo reſtitutio ad ſtatumeſſet notabiliter damnoſa cōmunitati. tūc nō tenetur ille ſtatim reſtituere. qꝛ in tali caſu alter deberetvelle reſtituciōem nō ſtatim ſibifieri. qꝛ magis debet velle bonū cōmunitatis. Et ideo debet rōnabilitervelle aliqualem dilaciōem illius reſtituciōis boni vtilis. Secundus caſus qn̄ reſtitucio eſſet damnoſa eicui debet fieri vt reddere gladiumfurioſo quo mediante ſe vel aliuminterficiat. vt dicit ſanctus Tho. ijij. q. lxij. ꝙ ſi res reſtituenda apparet ꝓ nūc grauiter noxia illi cui reſtituenda foret vel etiam alteri tūcno debet reſtitui ei. qꝛ reſtitucio ordinatur ad vtilitatem illius cui reſtituitur. Omnia em̄ quē poſſidēt̉ſub rōne vtilis cōtinentur. nec tam̄quis debet ſibi ea appropriare ī tali caſu. ſed d̓bet reſꝫuare vt cōgruotꝑe reſtituat vel alicui tradere tucius conſeruandam. Tercius caſuseſt qn̄ īmediata reſtitutō eſſet diffamatoria reſtituenti. ſicut fur occultus non tenet̉ ſtatim defacto reſtituere ſed poteſt captare tꝑs in quoſine ſui diffamatōe reſtituat. debettn̄ habere voluntatem reſtituendiꝙ cito oportune poſſit et debet adhoc diligētiā ad hibere. Addit etiāſco. ꝙ qn̄ ablatio fuit occulta. tuncnon tenetur ablator ſe prodere. nectenet̉ ꝓ ſeip̄m reſtituere. ſed poteſt