Druckschrift 
Praeceptorium divinae legis, sive Expositio decalogi
Einzelbild herunterladen
 

QuartumCapitulūPreceptumSeptimū

aliquis ciuium dictam ſummampecunie vel ſimul vel ꝑtes ꝓmittens ſoluere dicto modo recipiat adfirmam pecuniā impoſitam cōmunitati dicto modo colligendā demumpoſito aliquid de dicta cōmunitate exiſtimantes hmōi exactioneminiuſtam. et ideo ſoluendā niſiviolentiam et coactione aliqua pecunie ſumma eis impoſita clam velocculte retineant. Querit ergo gofredus. qd̓ li. vij. q. xv. Vtꝝ ſic retinentes illud qd̓ eſt impoſitū eis teneantur illud reſtituere. et hoc illiqui recipit dictā collectaꝫ ad firmāRn̄. debitum vt vnuſquiſqꝫ tanquāpars tribuat ad cōmune bonū conſeruandū ſuam porcionē ſicut etiaꝫquiſqꝫ pro ſalutē propria tenet̉ dare tiranno bona exteriora. vel ꝑdere pluſ ꝙͣ ꝑmittat ſe perimi ab eod̓et bene ſtant ſimul in propoſito caſu. et in alio qd̓ aliquid iniuſte ab aliquo recipitur et tn̄ iuſte pōt ab alijs exigi. vt ſi dn̄s a tiranno capiatur ſi captus ſine ſubditoꝝ boniſ redimi pōt. et tn̄ tirannus iniuſtep̄cium recipit et reſtituere teneturet ſubditi bene faciūt dominū liberando ſic eſt in propoſito. vbi om̄esde cōmunitate ſunt ſicut vnum corpus et rectores cōmunitatis qn̄ racionabiliter ſubditis aliquid ſoluendum imponūt tenent̉ ſoluere aliascōmunitatem defraudāt P Viceſimo peccant qui ſciēter tradunthominibus malas pecunias. vel alias res pro bonis. poſtꝙͣ ab alijs ſicad ip̄os ꝑuenerūt. tales em̄ nec datp̄cium iuſtum. nec fideliter agunt.nec bene intendunt. ſed hoc quo adpecunia p̄cipue intelligendū eſt. qn̄datur pecunia que eſt falſificatio

monēte cōmunis. ſecus ſi non eſſetfalſificata moneta. ſed in vno groſſo plus de argento a caſu in alioet minus de cupro. Q Viceſimoprimo peccat ſꝫm plures qui meliores denarios eligunt de monetapure argentea. et reſoluūt in argentum. vel vendunt p̄cioſius. et leuiores eque care vendūt. patet qꝛ tūcmonētam reddūt minus acceptaꝫ ettales faciūt interdū libra denarioꝝita leuem ſicut p̄cioſiores monēteqd̓ tamē omnino illicitum eſt. ergonoc et cōmunitati. eadem rōe interdum. ſicut iſti de quibꝰ ꝓuer. xj. d̓r.Qui frumēta abſcondit maledicet̉in populis. R Secundo principaliter videndū eſt de palliatis furtis et rapinis de quibus eſt primaregula. Magi. math. li. de contractibus. Quicunqꝫ exhibet ſe qualēſcit ſe eſſe cui propter hoc principaliter credit eſſe talis qualē ſeexhibet. datur. mutuat̉. venditur.vel fit aliquid boni qd̓ dareturaut fieret ſi ſciret̉ eſſe talis. illd̓ip̄e iniuſte ꝑcipit. et ad reſtituciōeꝫtenetur. niſi ſibi aliunde competatde iure. vel ip̄e ꝓbabiliter ignorēt hac rōe ſibi detur vel fiat. Patent iſta. qꝛ ſi non debetur alias deiure datur ſibi voluntarie immoinuoluntarie. qꝛ ex ignorantia cuiuſip̄e eſt cauſa per ſuam falſam exhibicionem et ſimulationem. ſequit̉ip̄e fraudulenter recipiat ſi iuxtahanc regulam diſcuterent ſe homines ꝙͣ multi īuenirēt ſe īiuſtiſſimoſoccupatores de diuicijs ſuis gloriantur aſperātur ceteros vt malos. Primo em̄ principales que habent defendere terram et ſubditoseiſqꝫ ꝓuidere de iuſticia ad que