Materiaqͣdrū plexHone ſtaTurpisFlumilisDubiaQuandoqꝫexordio nōeſt opusDe narrati-on

PRAECEPTA ARTISdiſſuadendo uituperant. Sed materia poteſt eſſe quadru-plex: Aut honeſta ſi pro uiro bono contra malū: uel ſi denuptijs epithalamion: de funere epitaphion: de religiōe:pietate: & omni laude. Aut turpis: ſi pro malo contra bo-nū: uel ſi de libidine: de aliquo uitio. Aut humilis: ut ſi decauſa uiſi: ut de laudibus cōquinariæ uel factoriæ. Aut dubia: ut ſi partē habeat honeſtatis: ꝑtē turpitudinis. Si cau-ſa eſt hone ſta: eſt aperte ꝓcededū in exordio modo quoſupradictū fuit. Si cauſa eſt turpis: eſt inſinuandum: ut ſu-perioribꝰ exemplis patuit. Si cauſa eſt humilis: eſt ampli-ficandum exordium exemplis ſimiliū cauſarum; Si cauſaeſt dubia: eſt exordiendum ab ea parte quæ hone ſtatemcōtinet: ut ſi uir bonus cōmiſit ſcelus: exordiemur uiri naturā: nō unius erroris ſordem cōſiderandā.¶ Vbi abſtinet̉ exordio.Sciendum autē ꝙ in plæriſqꝫ cauſis abſtinemus exordijs:hoc eſt: qn̄ adeo eſt honeſta cauſa ut exordio nō ſit opus:ut ſi de religiōe: de pietate &c. dicatur. Item ubi apud ſe-natum agit̉ uel principem in cauſa: in qua ſæpius dictum& redictum eſt. Sed animaduertendum eſt: ꝙ licet nō ſitopus exordio: poteſt tamen ubiqꝫ: ubi uel argumentatio:uel res agit̉ uæhemens rogari auditor: ut attente audiat:& demonſtrari oratorem eius fidere ſapiētiæ. Nam licetlocus captandæ attentionis & beniuolentiæ nō ſit ꝓprieniſi in exordio: diffundit̉ tamē ꝑ omnes oratiōis partes.¶ De narratione.Deinceps de narratione conſiderandū eſt: quæ ſummariaquædā eſt expoſitio rei geſtæ: non tamē adeo ſummaria& breuis ut in attentione ſeruat̉. Nā ibi dumitaxat expo-ſcit̉ ꝑ docilitatem quādam: quæ auditorē faciat attētum:ut ſi dicat̉: De religionis hoc die dicturo mihi laudibꝰ quæſufficient uerba: quæ ſentētiæ? In narratione uero breui-ter & aperte: & ueriſimiliter exponitur cauſa: & quare illodie ac loco tractanda ſit: hoc modo.¶ Exemplum narrationis.