¶ Ad tercium ergo ē d̓d̓. ꝙ nō oportꝫ teſtimoniū ferentes omnes circumſtātias circūſpicere ſed illcis dūtaxat que hobent iudicē de veritate informare puta de loco ⁊ de tēpore Dicit em̄ hugo ſuper yſai. ꝙͣ in teſte debent eſſeſcientia iuris mēoria facti ⁊ intētio boni. et tūc ẜm ciug̓. in li. de ciui. dei vbipar ē numerꝰ teſtiū ꝓ rei abſolucōe ⁊ dāpnacōe rus obſoluēdusē ⁊ nō cōdempnandꝰIſcd̓m ſic ꝓceditur. videt̉ enim ꝙ pͣp poſſit diſpenſare ꝙͣ mendaiciūnō ſit peccatū mortale Dicit em̄ aug. ꝙ pcc̄m eſt voluntariū ſed mēdacu cōſiſtit in ratione ⁊ nō in volūtate ergo nō eſt pcc̄m moͣre ¶ pͣ lexhumana iniuſta nō eſt ſꝫ talis lex concedit vt ꝯtrahentes ſe poſſūt decipere c̓cai medietutē iuſti p̄cij Si ergo licꝫ fullere licet mētiri. ¶ G Ambroſius dicit ꝙ nō ſoluꝫ in verbis ſꝫ eciā in factis ſimulatis mēdaiciū eſt. ſꝫ nō ōemendaciū in factis ſimulatis ē pcc̄m qꝛ aliꝙͣdo ſimulatio bona eſt. Simulauit enim dauid ſe eſſe furioſū primo re. xxi. non ergo omne mendaciumeſt pcc̄m ¶ In ꝯtrariū eſt qꝛ ōne qd̓ nō eſt adeo pcc̄m ē Sꝫ yſidorꝰ dicit īli. de ſinonimis ꝙ ōne mendaciū ſumopere cauendū eſt. qꝛ ōne pcc̄m nonē a deo. ¶ ℟. dicendū ꝙ ẜm augͥ. xv. de trini. verbum exteriꝰ ſonās in auibꝰ auditoris ſignū quoddā mediū eſt verbi interiꝰ latētis ⁊ ip̄iꝰ r̄i extei̓ueexiſtētis. hobet ergo verbū triplicē ꝯꝑationē. vnā ad rē ſignificcitā. aliāad ꝓferentē. et terciā ad audientē. nō ad rem ſignificatā hanc cōparacōeꝫhabet. vt rē ſicut vere eſt ſic ve̓ ſic nificare voleamus Ad ꝓferentē vero hhanc cōparationē vt affectū noſtrū vel conceptum vere ſicut eſt alteri expriamus. ad audientē ſic ꝯpcirat̉ vt eius mentē ꝑ ſigͣ ad veritatis cognitionē excitemꝰ. omnis autē mentiens iſto triplici bono ⁊ iſta triplici vtilitote verbū ſuū priuare intendit. nō intendit ſignificare rē aliter ꝙͣ ſit ⁊ ex-mere contrariū eius qd̓ quimo ſentit ⁊ ad falſū excitue̓ cnimū eiꝰ qui audit Sꝫ nō p̄t v̓bū hoīs curere reid̓a ſignificaicōe ⁊ loquētis d̓a exp̄ſſione⁊ audientis vera informacōe abſqꝫ pcc̄o. cū cpl̓s dicet loqͥmī veritatē vnꝰqͥſqꝫ cū ꝓximo ſuo qͦniā ſūꝰ inuicē mēbra. Oē igit̉ mendciciū iniuſtū eſt etpeccatū nec in hoc codit diſpenſatio ¶ Ad primū ergo eſt dicendū ꝙ mendacium eſt falſa vocis ſignificatio cum intentione fallendi. intentio veronon eſt racōis tantum nec voluntatis tantum. ſed rationis eſt vt dirigētiꝰvoluntatis vero vt exēquentis. ¶ Ad ſecundum eſt dicendum ꝙ ẜm legem humanami cuntrahentibus ſo muluo permittitur decipere qͥa per ta-leꝫ deceptioneꝫ contractus nō veſcinditur quaſi factus contra legeꝫ ſed nōpermittitur ẜm legeꝫ diuinaꝫ quia peccatū eſt. Nulta enim permittit lexhumana que per diuinciꝫ legē prohibentur vt ſupra dictū eſt per augͥ-Ad terciū ergo eſt dicendū ꝙ ōne mēdaiciuꝫ in factis ⁊ v̓bis ſil̓atis ē pcc̄mnō tn̄ conuertitur ꝙ ōnis ſiml̓citio ſit peccatuꝫ Eſt enim duplex ſimulatio
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten