Druckschrift 
Summa de potestate ecclesiastica
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ad tercium ergo ē d̓d̓. oportꝫ teſtimoniū ferentes omnes circumſtātias circūſpicere ſed illcis dūtaxat que hobent iudicē de veritate informare puta de loco de tēpore Dicit em̄ hugo ſuper yſai. ꝙͣ in teſte debent eſſeſcientia iuris mēoria facti intētio boni. et tūc ẜm ciug̓. in li. de ciui. dei vbipar ē numerꝰ teſtiū rei abſolucōe dāpnacōe rus obſoluēdusēdempnandꝰIſcd̓m ſic ꝓceditur. videt̉ enim pͣp poſſit diſpenſare ꝙͣ mendaiciū ſit peccatū mortale Dicit em̄ aug. pcc̄m eſt voluntariū ſeddacu cōſiſtit in ratione in volūtate ergo eſt pcc̄m moͣre lexhumana iniuſta eſt ſꝫ talis lex concedit vt ꝯtrahentes ſe poſſūt decipere c̓cai medietutē iuſti p̄cij Si ergo licꝫ fullere licet mētiri. G Ambroſius dicit ſoluꝫ in verbis ſꝫ eciā in factis ſimulatis mēdaiciū eſt. ſꝫ ōemendaciū in factis ſimulatis ē pcc̄m qꝛ aliꝙͣdo ſimulatio bona eſt. Simulauit enim dauid ſe eſſe furioſū primo re. xxi. non ergo omne mendaciumeſt pcc̄m In ꝯtrariū eſt qꝛ ōne qd̓ eſt adeo pcc̄m ē Sꝫ yſidorꝰ dicit īli. de ſinonimis ōne mendaciū ſumopere cauendū eſt. qꝛ ōne pcc̄m nonē a deo.. dicendū ẜm augͥ. xv. de trini. verbum exteriꝰ ſonās in auibꝰ auditoris ſignū quoddā mediū eſt verbi interiꝰ latētis ip̄iꝰ r̄i extei̓ueexiſtētis. hobet ergo verbū triplicē ꝯꝑationē. vnā ad ſignificcitā. aliāad ꝓferentē. et terciā ad audientē. ad rem ſignificatā hanc cōparacōeꝫhabet. vt ſicut vere eſt ſic ve̓ ſic nificare voleamus Ad ꝓferentē vero hhanc cōparationē vt affectū noſtrū vel conceptum vere ſicut eſt alteri expriamus. ad audientē ſic ꝯpcirat̉ vt eius mentē ſigͣ ad veritatis cognitionē excitemꝰ. omnis autē mentiens iſto triplici bono iſta triplici vtilitote verbū ſuū priuare intendit. intendit ſignificare aliter ꝙͣ ſit ex-mere contrariū eius qd̓ quimo ſentit ad falſū excitue̓ cnimū eiꝰ qui audit Sꝫ p̄t v̓bū hoīs curere reid̓a ſignificaicōe loquētis d̓a exp̄ſſione audientis vera informacōe abſqꝫ pcc̄o. cpl̓s dicet loqͥmī veritatē vnꝰqͥſqꝫ ꝓximo ſuo qͦniā ſūꝰ inuicē mēbra. igit̉ mendciciū iniuſtū eſt etpeccatū nec in hoc codit diſpenſatio Ad primū ergo eſt dicendū mendacium eſt falſa vocis ſignificatio cum intentione fallendi. intentio veronon eſt racōis tantum nec voluntatis tantum. ſed rationis eſt vt dirigētiꝰvoluntatis vero vt exēquentis. Ad ſecundum eſt dicendum ẜm legem humanami cuntrahentibus ſo muluo permittitur decipere qͥa per ta-leꝫ deceptioneꝫ contractus veſcinditur quaſi factus contra legeꝫ ſedpermittitur ẜm legeꝫ diuinaꝫ quia peccatū eſt. Nulta enim permittit lexhumana que per diuinciꝫ legē prohibentur vt ſupra dictū eſt per augͥ-Ad terciū ergo eſt dicendū ōne mēdaiciuꝫ in factis v̓bis ſil̓atis ē pcc̄m tn̄ conuertitur ōnis ſiml̓citio ſit peccatuꝫ Eſt enim duplex ſimulatio