Sermo
CXLII
in apparatu ī titu. de bigamis. vbi q̄rit̉ de illa qͦ vadit ad corruptorē nec corrūpit̉: nec ſequit̉ corruptionē. ⁊ etiaꝫ dr̄ de ꝯiugata q̄ ꝯſentit ī carnalē copulā nec tn̄ corrūpit̉: vtrū tales fraudabunt̉ aureola:Rn̄det̉ in pͥmo caſu. ſi penitet de corruptōe mētisnō pͥuabit̉ aureola. Et ẜm cācellariū Pariſien̄. virginitas ꝑ pnīaꝫ recuꝑat̉ qn̄ in ſola mēte corrupta ēIn ſcd̓o caſu dicit. ſi hmōi ꝯiugata an̄ mortē peniteat nō fraudabit̉ aureola: q̄ ſaltē a viro nō eſt cognita: ⁊ ſi hꝫ ꝓpoſitū vlteriꝰ ꝯtinēdi. al̓s nō habebitaureolā ſi deceſſerit a ꝓpoſito cū ꝓpoſito vtēdi cōpula carnali ſi ꝯualeſcat. ¶ Tertie ſunt virgīes natura quā homīes hn̄t ex natiuitate ẜm illud qd̓ eſtmateriale in v̓ginitate: hͦ eſt ītegritatē carnis hn̄t īmunē ab exꝑimēto venereoꝝ actuū: non tn̄ hn̄t idqd̓ eſt formale in v̓ginitate. qꝛ nō hn̄t ꝓpoſitū ẜuādi hmōi ītegritatē ꝓpt̓ deū cū hoc hn̄t rōe virtutistales nō hn̄t aureolā. Augꝰ. in li. de v̓ginibꝰ. Necnos ī v̓ginibꝰ p̄dicamꝰ nec laudamꝰ ꝙ v̓gīes ſunt:ſꝫ de hͦ ꝙ deo dicate ſunt ⁊ pia ꝯtinētia v̓ginitatemẜuāt. Dicit em̄ Ariſto. Per hͦ qd̓ nobis īeſt a natura nec laudamur nec vituꝑamur. Sāctus Tho. inſcd̓a ſcd̓e vbi. sͣ. dic̄ ꝙ virginitas ẜm ꝙ eſt virtꝰ importat ꝓpoſitū voto firmatū ꝑpetue ītegritatis ſeruāde. Nodo pueri nō fecerūt votū: nec hn̄t intētionē firmatā ꝑpetue ītegritatis ẜuāde. gͦ nō merentur aureolā. Sctūs Tho. ſuꝑ. iiij. diſ. xlix. dicit ꝙ illis tm̄ virginibꝰ debet̉ aureola q̄ habuerūt ꝓpoſitūꝟginitatē ẜuādi ꝑpetue: ſiue ꝓpoſitū firmauerūt ſiue nō: etiā qͣꝫuis hoc ꝓpoſitū fuerit interruptū iniegritate mētis: manet tn̄ integritas carnis: ⁊ in finevite remanet ītegritas mētis. qꝛ illa v̓ginitas mētis pōt recuꝑari ꝑ pnīam: ſꝫ nō carnis. Nā integritas carnis cū integritate mētis non ſuſcipit aureolā ſine ꝓpoſito ꝯtinēdi. vt pꝫ in ꝑuulis poſt baptiſmū decedētibꝰ. licꝫ ſint v̓gines: tn̄ nō debet̉ ipſisaureola. qꝛ ẜm Holgot ſuꝑ li. Sap̄. aureola dat̉ ꝓpter victoriā obtentā in pugna ⁊ tēptatōe excellēti rōne p̄mij pͥuilegiati. Et ẜm tres pͥuilegiatas victorias in tribꝰ pugnis tres aureole ſumutur. Inpugna q̄ eſt contra carnē ſumit̉ aureola que debetur virginitati cōtra mundū: cum a mūdo vſqꝫ admortem ꝑſecutionē ſuſtinemnus. ibi debet̉ aureola martyribus cōtra diabulū cum quis hoſteꝫ etiam non ſolū cōtra ſe: ſꝫ a cordibus alioꝝ etiam remonet ⁊ contra eum pugnat. ⁊ ſic doctoribꝰ ⁊ p̄dicatoribus debet̉ aureoſa. Q Sꝫ di. exquo aureola debetur virginibꝰ ratiōe excellētis pugne incōtinendo: tunc beata virgo nō haberet aureolaꝫ:cū in cōtinendo nullā ſuſtinuit pugnā: exquo corruptōe fomitis non fuit infeſtata. quia dic̄ Bern̄.Proculdubio fuit ſancta anteqͣꝫ nata: ⁊ inſerioresvires nunqͣꝫ mouebātur ſine arbitrio rōnis ꝑ totāvitā ſuā. De quo Augꝰ. de natura ⁊ gr̄a: ⁊ Ber̄. adIugdun̄. Credo ꝙ copioſior gr̄a ſctīficatōis ī ip̄aꝫdeſcendit. que nō ſolum ipſius ortū: ſꝫ ⁊ oēꝫ eiꝰ ſanctificauit vitā. Rn̄det ſctūs Tho. vbi. sͣ. ſuper. iiij.ꝙ virgo Narie habet ⁊ habuit auteolaꝫ proprie.Et Rupertus Holgot ſuper li. Sapi. Ꝙuis nonhabuit ꝑ temptationē pugnam que eſt a carne: habuit tn̄ pugnā per tēptationē que eſt ab hoſte qui
noce̓. Nō meret̉ qͥs cū ab hoſte tēptat̉. qꝛ tēptatꝰ ēſaluator. Vel alit̓ p̄t rn̄deri ẜm Ruꝑtū ſuꝑ li. Sapi. ꝙ iſte t̓minꝰ victoria ī pugna dic̄ dn̄iū rōis ſuꝑcarnē: ⁊ ꝯnotat reſiſtētiā q̄ nō fuit ī xp̄o nec ī Naria. ſꝫ qꝛ fuit ī eis plenū donū ⁊ dn̄iū rōis: iō xp̄s ⁊Naria hn̄t aureolā ex alia cauſa eis deditā qͣꝫ nobis. R ¶ Sꝫ di. exqͦ aureola debet̉ ī pugna a venereis abſtinēdo: tūc maiorē difficultatē ſuſtinētvidue qͣꝫ v̓gines. gͦ maiorē hn̄t victoriā ſi bn̄ viuūt.ſꝫ eis nō debet̉ aureola. gͦ nec v̓ginibꝰ. Aſſumptuꝫptꝫ ꝑ Hiero. d̓ viduitate dicētē. Quāto maior difficultas ē ex ꝑte ml̓ieris vl̓ ex ꝑte viri a qͥbuſdā voluptatibꝰ illecebris abſtinēdo: iāto magis ē p̄miūEt Ariſto. ī li. d̓ aīalibꝰ dic̄ ꝙ iuuenes magis appetūt coitū qͣꝫ ſenes ꝓpter remuneratōeꝫ delectatōis.Ad qd̓ rn̄det Ruꝑtꝰ ſuꝑ li. Sap̄. Si attēdamꝰ iſtaꝫvnā actionē tēptatōis carnalis: q̄ eſt recordatio exꝑte voluptatis: ꝯſtat ꝙ hͦ ē in viduis ⁊ nō ī virginibus. tū ī eis ē imaginatio q̄dā ex ꝑte laſciuie cumtribꝰ circūſtātijs: q̄ ſunt deſideriū exꝑiēdi de curioſitatē. ſicut hō magis deſidarat videre modicū negociū qd̓ nunqͣꝫ vidit qͣꝫ vnū mōſtrū qd̓ aliqn̄ delectabil̓r ītuitꝰ ē. et ſic v̓gines plꝰ deſiderāt qd̓ nunqͣꝫexꝑte ſunt. Secūdū qd̓ v̓gines magis īcitat vel ſtimulat ī tēptatiōe carnis ē eſtimatio maioris delectatōis qͣꝫ ſit ī rei veritate. Tertiū ē ignorātia incōmodoꝝ ⁊ turpitudinis cōcomitātis quā vidue ſciunt: virginas v̓o ignorāt. Et ideo ſimpl̓r loquēdopugͣ v̓ginū ē difficilior qͣꝫ viduaꝝ. ¶ Diceres. tn̄ caſtitas ꝯiugal̓ ē tāti meriti ſicut caſtitas virginal̓. ſꝫcaſtitati cōiugali nō debet̉ aureola. gͦ nec virginali. Aſſūptū ptꝫ ꝑ illud Augꝰ. d̓ bono ꝯiugali. c. xl.quē allegat magr̄ ſent̓. li. iiij. diſ. xxxiij. Sicut nō ēimpar meritū patiētie in Petro qͥ paſſus ē: ⁊ ī Ichāne qͥ paſſus nō ē: ſic nō ē impar ꝯtinētie meritūin Iohāne qͥ nullas exꝑtꝰ ē nuptias ⁊ ī Abrahaꝫ qͥfilios genuit. S ¶ Ad qd̓ dr̄. nō dat̉ virgini aureola qꝛ ē maioris meriti: ſꝫ qꝛ ē diſtinctū ſingularisvictorie vl̓ dn̄ij ſuꝑ carnē. Sctā Ratherina hꝫ aureolā virginitatis ⁊ Nagdalena nō: ⁊ tn̄ nō ē maioris meriti. Et ſic caſtitas virginalis ⁊ ꝯiugalis protꝑe gr̄e nō equiꝑant̉. Sꝫ ꝯiugalis caſtitas antiqͦrūp̄t equiꝑari v̓ginitati noue legꝭ ẜm excedere ⁊ excedi. ſꝫ nō ſequit̉: ſi iſte due ꝑſone eqͥꝑant̉ ī merito:gͦ ſi vna hꝫ aureolā ꝙ ⁊ alia. ¶ Quarte ſunt virgines mēte ⁊ nō corꝑe. Un̄ Hiero. Pudicicia ē virtus animi q̄ violentiā ſemꝑ nō ſentit. licꝫ inferturcorꝑi violētia: non tn̄ aīo. Talibꝰ illeſa caſtitas duplicat̉. ſicut fert̉ btām Luciā dixiſſe Paſcaſio. Siinuitaꝫ feceris me violari: mihi duplicat̉ caſtitasad coronā. Non em̄ inqͥnat̉ corpꝰ niſi cōſenſu mētis. de quo Ambro. in li. de virginibꝰ. Reuera nōpoteſt caro corrūpi ſine mētis cōſenſu. Et ſic talesduplex meritū reportabūt. vnū ꝓ caſtitate cuſtodita. aliud ꝓ iniuria paſſa. Dato etiā ꝙ talis violēteropp̄ſſa concipiet. neqꝫ ex hoc merituꝫ virginitatisperdet. qꝛ hoc meritu non ꝑdit̉ niſi ꝑ peccatū ſaltēextra mr̄imoniū. qꝛ ẜm Augꝰ. nihil pctm̄ niſi voluntariū. ¶ Quinte ſunt virgines mēte ⁊ corporeDe talibus virginibꝰ mente ⁊ corꝑe dicit Auguſ.Uirginitas eſt in carne corruptibili perpetue incorruptiōis meditatio. Nā ẜm Hiero. in epiſtolaX V