¶ Litterādicta .P.
pollicitatio eſt ſolius offerentis ⁊ aſſignatur differantia inter pactū ⁊ tranſactionem. quia pactum eſt de re certa ⁊ nōlitigioſa ⁊ gratuita. Tranſactio vero dere incerta ⁊ litigio ſa ⁊ non gratuita. Etquid ſit pactuꝫ habes de verbo. ſigni. c.pactum vbi dicitur. Pactum eſt interpartes ex pace conueniens ſcriptura: legibus ac moribus comprobata. naꝫ ſepe ad comprobationem pacti interponitur ſcd̓m glo. ibidem.Pactorum diuerſa ſunt genera. Nampactum conuentū dicitur quod ſub certis verbis ⁊ forma factum expreſſum ⁊redactum eſt. verbi gratia. Nam claruꝫeſt pactum in verbis. quia ſi verba ſuntobligatoria pactum eſt ob ligatorium.ſiſunt liberatoria eſt liberatoriū ſi exceptionis inductiua. tunc eſt exceptionis īductiuum. vt ſi creditor tradit inſtrum̄tum debitori. ex hoc ſignificat̉ pactumliberatorium factum a creditore debitori. vt. l. labeo. ff. de pac. Ratio. quia vtredditio inſtrumenti aliquid operet̉. ſcꝫvoluntatem creditoris liberare volentꝭdebitorem. Sed ibi creditor pignꝰ reddit debitori non ſignificatur liberatio vtl. ſe. ff. e. ti. quia hec redditio poteſt aliquid operari ſcꝫ conferre vtilitatem d̓bitori in vſu pignoris. ſecus in caſu precedenti in quo non operatur aliud niſi vtdictum eſt. ex quo patet ꝙ traditio pignoris non ſignificat remiſſionē eorumItem ſi inſtrumentū debiti reperitur penes debitoreꝫ. ex hoc ſignificatur redditio creditoris niſi contrarium probeturl. ſi cyrographum. ff. de pigno. qꝛ īſtrumentum preſumitur perueniſſe ad debitorem per redditionem ⁊ voluntatē creditoris. ⁊ hoc ſi debitor eſt extraneus.Si vero familiaris in domo creditorisconuerſans. tunc ſecus. quia preſumit̉
re. l. vnica. §. ille. C. de lati. liber. tol.Item ſi aliqua bona conductoris ſuntꝑ eum infecta illata vl̓ reducta ⁊cͣ. Ex hͦconcluditur pactū quo pignus conſtituitur locatori vt. l. certi iurꝭ. C. de loca.⁊ conduc. ⁊ hoc ex comnui modo agendi. quo infecta atqꝫ illata ſūt locatoritacite obligata. quia contrahentes vidētur ſe referre ad communem moduꝫ ſeumorem. Etiam hoc verum ſimpliciter.non ſolum in predio vrbano ſed in ruſtico. ſed tunc demum ſunt obligata cūdominus ſcit inuecta ⁊ illata eſſe bonaconductoris.Pactum tacitum dicitur quod in veritate non eſt expreſſe factum. Sed ex aliqua lege ſpeciali. ac ſi fieret ſtatutum excaſu habere iubetur. verbi gratia. Conduxi domum a ſcyo ⁊ res meas intuli.ī hoc caſu res mee illate pro mercede domus d̓bentur ſeyo. iure hoc ſtatuente vl̓iubente lege pignori ita eſſe obligate.ac ſi ſpecialiter ⁊ expreſſe in nos concordatum eſſꝫ ⁊ conuentum. dato tamē ꝙnon conueniemus ⁊ ſuper hoc dixerim.Uel ſic. Pactum tacitum dicitur quodnon eſt factum expreſſe. vt cum conduxi domum non pangendo de precio dādo. iam ſcd̓m leges adhuc venit preciūdandum. ac ſi paciſcendo ita fuiſſet expreſſum.Pactum adiectionis in diem talem ēvt vendo tibi domum ⁊ ſi potero habere maius precium vſqꝫ ad menſem egorepeto ipſam domūPactum legis commiſſorie eſt vt vendotibi domum. ⁊ ſi non ſolueris inframēſem volo ꝙ ſit inēpta. vt. C. de pac.inter empto. ⁊ vedi. Item ibi creditorpaciſcitur cum debitore ꝙ a debitore n̄petat. tali caſu intelligitur ꝙ eciam nonpetat ab here de. quia pactuꝫ quo quisſibi ꝓuideat ſolet extendi ad here dem