E contractu matrimonij ded preſenti Nota ꝙ matrimonium ratificatur: ſiue cōtrahitur per verba de preſenti exprimetia mutuum cōſenſum vel etiam perlitteras abſentium ſignificantes mutuum conſenſum: vel per alia ſignamanifeſta in illis qui non poſſunt loqui vel audire. Requiritur ergo primo ⁊ principaliter ꝯſenſus animi ſeuintentio contrahendi ex vtrāqꝫ parte Unde ſi aliquis contrahit ſponſalia: vel etiam contrahit per verba depreſenti: non habens intentionem cōtrahendi: ſed extorquendi carnalemcopulam: ⁊ ſic cognoſcit eam qͣꝫuisſumi debeat pro matrimonio: vt exͣ d̓ſponſalibus tua. ⁊ ita iudicaretur inforo iudiciali eccleſie: etiā ſi d̓ verbisilloꝝ contrahentiū cōſtiterit: cōpelletillum ſtare cum illa: cū de intentioneipſius eccleſie conſtare non poſſit. vn̄nō crederet̉ eis: etiā ſi ambo dicerētſe non intendiſſe contrahere: qꝛ ꝗlibꝫſic poſſet vicere ⁊ dimittere vxoremad placitum: ⁊ hoc nō niſi ſignis euihpeuemadentibus appareat ſe illos non intenipi ildiſſe ſꝫ ſimulaſſe: tūc .n. non iudicabiteē mr̄imoniū: al̓s verbis eoꝝ ſtabit:vt dictū eſt: quaſi vere ⁊ cū ītentionedicta ſint In foro tn̄ pnīe ſi ille ꝗ ſiccontraxit ſimulate: non ꝓpoſuit eamducere: nec vnqͣꝫ conſenſit in eam nodebet ex illo facto iudicari matrimonium contraxiſſe: qꝛ ex altera partedolus affuit ⁊ defuit omnino ꝯſenſuſſine quo nequeūt efficere fedus cōiugale: vt in. d. c. tua. Idem Pe. ⁊ Tho.addunt etiā ꝙ ille ex parte cuius nōē dolꝰ excuſat̉ a peccato: ſꝫ deceptorſi veram vult facere pnīaꝫ: neceſſe hꝫ115illam ſine fictione ducere qͣꝫtuꝫ in eoē vel dare ſibi viꝝ ꝯueniētē: vel al̓r ſatiſface̓ tn̄ addit Tho. ꝙ ad hͦ tēt̉ ſi virſit eqͣl̓ ꝯditōis cū illa Nā ſi ſit multomelioris ꝯditionis qͣꝫ illa: vel ſi aliudſignum euidens fraudis apparuit: p̄tprobabiliter preſumi ꝙ ſponſa nō fuit decepta: ſed ſe decipi finxerit: ⁊ tūcn̄ tenet̉ ad predicta ẜm quoſdā Iteꝫnota ẜm Ric. in 4º. ꝙ cuꝫ quis cognoſcit eam cum qua contraxit ſolum ꝑverba de futuro: qͣꝫuis ſit ibi matrīonium preſumptum ẜm iudicium eccleſie: tamen ẜm iudicium dei non ēibi matrimoniuꝫ: qꝛ matrimoniū ẜmrei veritatem ſine reali conſenſu d̓ īſenti cōtrahi nō poteſt Unde ſi taliscōtraheret per verba de pn̄ti cuꝫ aliacum ipſa ſecunda remanere debet: ⁊licꝫ eccleſia iudicaret ꝓ prima: ⁊ cogeret ſecundaꝫ dimittere: ⁊ ad primamredire: ipſe tamen qui ſcit factuꝫ ſuuꝫnullo mō dꝫ dimittere ſcd̓am: ⁊ ſtarecū pͥma: qꝛ adulteriū cōmitteret ⁊ potius d̓ꝫ pati excōicatione. Et lꝫ p̄latuſeccleſie nō peccet ī iudicando ſic: ꝗaiudicare habet ẜm ꝓbationes exteriores Iſte etiam non peccabit non parendo ſn̄ie: ſi humilit̓ ſuſtinet excōīcationem: nec peccabit ꝓ illo tꝑe quoabſtinet a diuinis ⁊ ſacramentis ꝓpt̓talē excōicatione.¶ Qd̓ inſanus vel furioſus non pōtcontrahere.¶ Ca. 23.Uia ergo ꝯſenſus animi pͥncipaliter in matrimonio requiritur: hinc eſt ꝙ furioſusvel inſanꝰ dicendo verba expͥmentiaconſenſum matrimonij: non ꝓpt̓ hoc