Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
156r
Einzelbild herunterladen
 

Qō II.Diſtin. XLIIII.

56

ISed contra Ber. dicit in lib. de diſpēſatiōe ⁊ precepto. nihil me ꝓhibebat horum queꝓmiſi nihil plus exigat qͣꝫ ꝓmiſi: ſed nō ꝓmittūtur niſi illa que ſūt ī regula. ergo nō tenet̉ ſubditus ī alijs obedireniſi que ad regulā pertinent. Pͣ. nullus tenet̉ ad aliꝗdad qd̓ ceteri nō tenēt̉: niſi ẜꝫ ꝙ ad illud ex voto ſe obligatſpāli: ſed profitētes nō vouēt obedire ī oībus: ſꝫ ſolū obedire ẜꝫ regulā talē vel talē. ergo nō tenet̉ ī oībus obedire.⁊ hec etiā rō accipit̉ ex verbis. Ber. ī eodē lib. dicentis dehͨ. Nō parū prelati p̄ſcribit̉ volūtati ꝙ his qui profitent̉ſpōdet obediētiā: nō tamē obediētiā oīmodā: ſꝫ determinate ẜꝫ regulā: nec aliā qͣꝫ ſctī Bn̄dicti. Et poſt ſb̓dit. Prefixā p̄latus ſibi ex regula ſciat mēſurā: ⁊ ſic ſua demū īperia moderari circa id ſolū qd̓ rectuꝫ eē cōſtiterit nec qd̓libet rectū: ſꝫ hoc tātuꝫ qd̓ p̄dictus pater cōſtituit.dicēduꝫ ꝙ ē triplex obediētia .ſ. īdiſReſpondeo cxeta imꝑfecta diſcreta tamē: ⁊ ꝑfecta. Indiſcreta obediētia: q̄ nec obediētia dici dꝫ: ē quādo aliꝗs obedit ī illis que dīne legis regule ꝯtrariāt̉: quādꝫ īuiolabil̓r obſeruare: vel etiā ī illis que cōtrariātur regule quā ꝓfeſſus eſt ī his dūtaxat que diſpēſatiōi p̄lati nōſubdūtur: ⁊ ad hāc obediētiaꝫ nullus tenet̉. īmo ꝗlibor tenet̉ eā nō habere. Imꝑfecta aūt obediētia: ſꝫ ſufficiēs adſalutē obediētiā profitētibus eſt illa qͣ aliꝗs obedit in hisq̄ ſeruare ꝓmiſit: ⁊ nō alijs. vn̄ Bn̄dictus dicit. Ceteꝝ ſubditus ho obediētiā q̄ voti finibus cohibet̉ nouerit imꝑfectam: ⁊ ad hāc obediētiā ꝓfitētes obediētiaꝫ ex neceſſitate cogūtur. Obediētia vero ꝑfecta eſt ẜꝫ quā ſubditꝰ ſimpliciter obedit ī oībus q̄ nō ſūt ꝯtraria legi dīne vel regule quā ꝓfeſſus ē. vn̄ ibidē Bn̄di. dic̄. Perfecta obedientialegē neſcit. terminis nō artat̉. nō cōtinet̉ profeſſiōis anguſtijs. largiori volūtate fertur in latitudine charitatis: ⁊ adoē qd̓ iniungit̉ ſpōtaneo vigore liberalis alacriſqꝫ aī modū nō ꝯſiderās in īfinituꝫ extēdit̉: ⁊ ad hāc obediētiā nullus tenet̉ debito neceſſitatis: ſꝫ ſolū ex honeſtate quadaꝫ:ſic̄ tenet̉ ſemꝑ emulari cariſmata meliora. Quidā tamenal̓r dicūt .ſ. ꝙ obediētiā ꝓfeſſi ex neceſſitate tenētur obedire p̄latis ſuis nō ſolū ī his que ad regulā pertinēt: ſꝫ ī oībus q̄ regule nō cōtrariātur: ſiue ſint īdifferētia ſiue d̓ numero bonoꝝ: dū mō n̄ ſint altiora qͣꝫ ꝓfeſſio ꝓprij ordinisreꝗrit: ſꝫ ad eqͣlia vel faciliora p̄latus cogere pōt: ēt ſi ẜmp̄cepta regule nō ſint. Sꝫ prima opinio eſt lōge melior: qꝛcū debitū obediētie ex ordine p̄latiōis cauſet̉: ad illa tātūmō ex obediētie voto ſubditus obligat̉: ad q̄ prelatio ē ordinata. Ad hͦ aūt prelatiōes ī regiōibus ordinātur: vt ſtatus religiōis ẜꝫ īſtituta regule ꝯſeruet̉. ⁊ iō ī his ſolū q̄ adregulā ꝑtinēt: debitū obediētie cauſat̉. Sciēdum autē ꝙad regulā pertinet aliꝗd dupl̓r: vel directe vl̓ īdirecte. Directe ſicut ea q̄ ī ſtatutis regule cōtinētur: vt nō cōmedere carnes: tenere ſilētiuꝫ: ⁊ ho. Indirecte ſicut ea q̄ ꝑtinētad mutua obſeꝗa ſine ꝗbꝰ ſtatus religiōis ſeruari nō poſſet: vel etiā q̄ ꝑtinēt ad penā trāſgreſſionū: ⁊ ſi de eis nullaſpecialis mentio in regula fiat.ergo dd̓m ꝙ p̄ceptum Apoſtoli ītelAd primum ligitur nō de oībus abſolute: ſꝫ de oībus q̄ ad p̄lationē patris ad filiū pertinēt: qꝛ ī quibuſdaꝫ.vt ph̓us dicit ī nono ethi. magis ē obediēduꝫ patri. ī ꝗbuſdā magis duci exercitus qͣꝫ pr̄i: ⁊ ī quibuſdā magis medico: ⁊ ſic de alijs. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ beatus Bn̄di. loquit̉de obediētia ꝑfecta: quā oās obediētiā profitētes ex honeſtate emulari debēt: nō tn̄ obligātur ex neceſſitate. Ad3ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ caſtitas ē virtus habēs determinatā materiam⁊ determinatū actuꝫ: ſil̓r ⁊ pauꝑtas. obediētia vero hꝫ generalē materiā. vt dictum ē. ⁊ iō ſi aliꝗs obediētiaꝫ abſolute voueret ī oībus eēt cōfuſio religionū: qꝛ idē teneret̉

ſeruare vnus qd̓ alter: ⁊ iō votum obediētie determinat̉ẜm certam regulā nō ē autē ſimile de alijs duobus votis. Ad qͣrtū dd̓ꝫ ꝙ quāuis ſubditus nō habeat iudicare d̓p̄cepto p̄lati: hꝫ tamē iudicare de actu proprio ī his dūtaxat ī quibus p̄lato ex ordine p̄lationis ſubditus nō ē. ⁊ iōnō opꝫ ꝙ ī oībus obediat: īmo neceſſe ē ꝙ in quibuſdā nōobediat. Ad quintū dd̓m ꝙ illi qui obediētiaꝫ nō profitētur nō tenētur in oībus obedire ſpūalibus p̄latis: niſi inillis q̄ pertinēt ad regulā quā in baptiſmo ꝓfeſſi ſunt. vt .ſ.abrenunciātes ſathane ⁊ oībus pompis eis ⁊ chriſtianamvitam agere profitentes induant nouum homineꝫ qui ẜꝫdeum creatus eſt. Expoſitio textus.Oſt predicta. gatio ordinis eſt: ꝗade cōſideratione ⁊c̄.)potentia ꝑ actum cognoſcit̉. vn̄ prius de actupctī determinādum fuit qͣꝫ de potētia peccandi: qͣꝫuis potētia actu naͣliter ſit prior. (Utꝝpotētia peccādi ⁊c̄.) videt̉ d̓buiſſe dicer̄ potētie peccādi plural̓r: qꝛ actibus pluriuꝫ potētiaruꝫ peccareꝯtingit. Sꝫ dd̓m ꝙ nulla potētia hꝫ ꝙ eliciat actuꝫ peccati: niſi inquātum ē volūtas vel a volūtate mota. ⁊ iō vnapotētia ē ẜm quā primo pctm̄ ineſt .ſ. volūtas vel lib. arb.(Mala volūtas nō a d̓o ⁊c̄). Hoc veꝝ ē ſi ſumat̉ volūtasꝓ actu volūtatis: nō autē ſi ſumat̉ pro potētia que ē principiuꝫ actus. ⁊ iō ſil̓itudo nulla ē ꝑ quā a ſil̓i de potētia cōcludere volūt. ¶Sꝫ pluribus ſcōꝝ teſt. ⁊c̄.) Ur̄ ꝙ ꝓbatiomagiſtri nihil valeat: qꝛ auctoritates ſequētes nō loquuntur de potētia peccādi: ſꝫ de poteſtate p̄lationis. Sꝫ dd̓mꝙ in ptāte p̄latiōis: que habitualis potētia ē: īcludit̉ etiāhabitualis ptās peccādi: quia propter poteſtatē p̄lationismulta pctā p̄lati facere poſſunt: q̄ non poſſent ſi p̄lati noneſſent. (Per me reges ⁊c̄.) Que ſit differētia īter regeꝫ ettyrānum ex dictis ī tertio articulo pͥme q̄ſtionis apparet. Sꝫ ſciēduꝫ ē Apoſt. ibi loqui ⁊c̄. Ul̓ ꝙ ſolutio magiſtriſit inſufficiēs: qꝛ ſuperius oſtēdit ēt ptātē nocēdi quā dyabolus hꝫ a deo eē: ⁊ ita videt̉ ꝙ ſi ptāti eſt obediēdum: qꝛpoteſtas a deo: ꝙ etiā dyabolo ſit obediēduꝫ. Sꝫ d̓d̓m ꝙproculdubio auctoritas apoſtoli tm̄ de poteſtate p̄latiōisītelligit̉: cuiuſmōi poteſtatē ſupra hoīes dyabolus nō hꝫ:niſi inquātum cū eo qͣſi fedus ineunt cōſentientes ei perpctm̄ ſūt ſerui eius effecti: ſꝫ hoc pactū illicitū ē. ⁊ ideo exhoc nō acquirit̉ debitū obediēdi: ſꝫ pactum frāgenduꝫ ē.Eſa. 28. Pactū veſtrū cū inferno nō ſtabit. vn̄ nō oꝫ vt oīpoteſtati q̄ a deo ſit obediatur: ſꝫ ei tm̄ q̄ a deo ē ad hoc īſtituta: vt ſibi debita obediētia impēdatur: cuiuſmodi eſtſola p̄lationis poteſtas. (Cōtemne poteſtatē timēdū ⁊c̄.)Ex hoc videt̉ ꝙ ſit magis obediēdum maiori poteſtati qͣꝫminori: ſꝫ hoc videtur eſſe falſuꝫ: quia in quibuſdā magisobeditur vni qͣꝫ alteri ⁊ in quibuſdā minus: ſicut in ꝗbuſdā plus patri qͣꝫ duci exercitus: ⁊ ī quibuſdā plus duci exercitus qͣꝫ patri. vt in. 9. ethi. dicit̉. ergo ſequet̉ ꝙ idē eodēſit maior ⁊ minor. Pͣ. archiep̄i poteſtas eſt maior qͣꝫ poteſtas ep̄i. ſed ī quibuſdā plus tenētur obedire ſubditi fuis epiſcopis qͣꝫ archiep̄is. ergo nō ſemꝑ maiori poteſtati ēobediēdum magis. Pͣ. abbates monaſteriorū ſubduntur ep̄is niſi ſint exempti. ergo poteſtas epiſcopi ē maiorqͣꝫ poteſtas abbatis: ſꝫ monachus tenet̉ plus obedire abbati qͣꝫ epiſcopo. ergo non ſemꝑ maiori poteſtati obediendum eſt magis. Pͣ. poteſtas ſpūalis eſt altior qͣꝫ ſecularis. ſi ergo maiori poteſtati magis eſt obediendum prelatus ſpiritualis ſemper abſoluere poterit a precepto poteſtatis ſecularis: quod eſt falſum. Rn̄deo dicēduꝫ ꝙ poteſtas ſuꝑior ⁊ inferior dupliciter poſſūt ſe habere. aut itaꝙ inferior poteſtas ex toto oriatur a ſuperiori: ⁊ tunc totavirtus īferioris fundat̉ ſupra virtutē ſuꝑioris: ⁊ tūc ſim-