Qō I.Niſtin. XLIII.
Tiſtin. XLIIIremittētis: aut ex parte eius cui fit remiſſio: nō primo modo: qꝛ potētia ip̄ius dei qui ſolus pctā dimittit: ē īfinita adoīuꝫ peccatoꝝ remiſſionē ſe extendēs: ſil̓r nec ſcd̓o modoqꝛ potētia ad remiſſionē ex parte eius cui fit remiſſio ē libeꝝ arb. in ſtatu vie exiſtēs: qd̓ etiā poſt pctm̄ ī .ſ.ſ. manetergo pctm̄ in .ſ. .ſ. nullo modo eſt irremiſſibile.ſūt auctoritates que ī lr̄a induIn contrarium cuntur. ¶ Pͣ pctm̄ virtuti opponit̉: ſed de virtute ꝑfectiſſima .ſ. charitate dr̄ pͥme Cor..13. ꝙ nūqͣꝫ excidit: quauis multi eā amittant. ergo ⁊ pctm̄in .ſ .ſ. qd̓ eſt grauiſſimū peccatoꝝ d̓bet dici irremiſſibile ⁊ſi quādoque remittatur.Reſponde̓o nio: vt ex lr̄a colligi pōt quidā .n. accidicēduꝫ ꝙ de pctō ī .ſ.ſ. duplex ē opipiētes impnīaꝫ prout ē circūſtātia peccati. vt dcm̄ eſt: aſſignāt ꝗnqꝫ ſpēs pctī ī .ſ .ſ. q̄ .ſ. ſupra īpenitētie ꝯnūerate ſūt:⁊ dn̄t ꝙ nulla illaꝝ ſpecieꝝ hꝫ cōplete rōneꝫ peccati ī ſpiritū ſcm̄: niſi ſcd̓ꝫ ꝙ adiūgit̉ ei hec circūſtātia: vt .ſ. vſqꝫ admortē ī deſperatiōe vel obſtinatiōe perdurēt: ⁊ ẜꝫ hoc dicitur pctm̄ ī ſpm̄ ſcm̄ irremiſſibile: qꝛ nūquā remittit̉ velremitti pōt: qꝛ poſt mortē hō ꝯfirmat̉ ī gratia vel ī peccato ẜꝫ ꝙ fuit ī ſtatu mortꝭ ſue: vt dr̄ eccl̓es. xi. Lignū ī quocūqꝫ loco ceciderit ibi erit. Sꝫ iſtd̓ nō vr̄ eē ꝯueniēs: qꝛ ẜꝫhoc oē peccatuꝫ qd̓ vſqꝫ ad mortē perdurat irremiſſibileē: ſiue ſit ī patrē ſiue ī filiū: ⁊ ita pctm̄ in .ſ .ſ. nō eēt alio modo irremiſſibile qͣꝫ pctm̄ ī patrē vel filiū: qd̓ eſt ꝯtra textūeuāgelij. Niſi forte diceret̉: ꝙ oē pctm̄ ī patrē vel ī filiū ēpctm̄ veniale. qꝛ Grego. dicit ī quarto dialogoruꝫ pctā venialia etiā poſt hāc vitā remitti. Sꝫ hoc ē exp̄ſſe falſuꝫ: ꝗaignorātia nō ſic ſemꝑ excuſat pctm̄ vt nō ſit dānabile: ſedvt ſit minus dānabile. Et iō alij dicūt ꝙ īpenitētia q̄ dicitcōtinuā durationē pctī vſqꝫ ad morteꝫ nō ē neceſſaria adhoc ꝙ ſit pctm̄ ī ſpm̄ ſcm̄: qꝛ etiā vno ſolo motu volūtatispōt hō in .ſ .ſ. peccare: ſicut ⁊ ī ceteris peccatis ꝯtingit: ⁊ ẜꝫhos aſſignātur ſpēs pctī ī .ſ .ſ. vi. ſicut dictuꝫ ē: ſꝫ hos auteꝫoꝑꝫ dicere ꝙ pctm̄ ī ſpm̄ ſcm̄ nō dicit̉ irremiſſibile: qꝛ nūquā remittat: ſed qꝛ nō hꝫ d̓ ſe aptitudinē ad hoc ꝙ remiſſibile ſit: ⁊ hͦ p̄cipue ꝓpter tres cauſas. vna ē ex cauſa mouēte ad peccāduꝫ: quādoqꝫ .n. īfirmitas vel ignorantia adpeccāduꝫ pctm̄ cānt q̄ nata ſūt pctm̄ excuſare ī parte velin toto ꝓpter hoc ꝙ īuolūtariuꝫ cauſant vel ſimpl̓r vel ẜꝫꝗd: et tūc pctm̄ remiſſibile dr̄ qd̓ habet ī ſe vnde facile remittat̉: ꝓpter hoc ꝙ ex cauſa excuſante ꝓcedit. Peccatūautē qd̓ ex īduſtria fit nullā rōnē excuſationis habet: ⁊ iōdr̄ irremiſſibile: qꝛ nō habet ī ſe vnde excuſet̉: ⁊ ꝓpter hocad remittēduꝫ fit facile. Scd̓a ē ratio ſumpta ex mō inclinatiōis volūtatis ī pctm̄: qꝛ vt ph̓us dicit ī. 7. eth. Finis inoperabilibꝰ ē ſicut prīcipiuꝫ īdemōſtrabile ī ſpeculatiuis.error autē ī ſpeculatiuis qui ē circa prīcipia īdemōſtrabilia difficile remoueri poteſt: eo ꝙ nō pn̄t accipi aliqua magis nota per q̄ error improbet̉: ita ēt ī practicis quādo aliquis alicui pctō vt fini adheret: quaſi ī eo ſuā beatitudinēcōſtituēs: nō pōt tali peccato de facili remediū adhiberi:qꝛ nihil ē aliud magis a peccāte dilectuꝫ: ꝓpter cuius ꝯſecutionē hec ī quo vltimū finē ponit dimittat. Quicūqꝫ ātex electiōe peccat vel ex īduſtria: adheret pctō qd̓ eligit q̄ſi ꝑ ſe bono: ⁊ ſic fini: ⁊ iō tale pctm̄ nō de facili medicinārecipit. vnde ph̓us ī. 7. ethi. per hoc on̄dit ꝙ incōtinēs: qꝛex paſſiōe peccat: ſiue īfirmitate facilius curat̉ qͣꝫ intēperatus: qui peccat ex electiōe ſiue ex īduſtria: ⁊ he due p̄dicte cauſe on̄dunt cauſaꝫ irremiſſibilitatis nō ſoluꝫ in peccato qd̓ ꝓprie dr̄ in .ſ .ſ. ſꝫ etiā ī quolibet pctō qd̓ ex electione fit. Tertia aūt cauſa que ꝓprie pctm̄ ī .ſ.ſ. reſpicit ſumit̉ex eius obiecto: qꝛ pctm̄ ī .ſ .ſ. ē ex hoc ꝙ volūtas a ſe repellit id per qd̓ remiſſio pctōꝝ fit. Un̄ ſicut egritudo diceret̉
incurabilis que faſtidiū medicine faceret: ita ⁊ peccatumirremiſſibile dr̄ per cuius actuꝫ ſpūalis medicina directerepellit̉: ⁊ tamē ſicut ille morbus corporalis virtute dīnamiraculoſe curari pōt: ita ⁊ ho peccatū per miſericordiaꝫdiuinā quaſi miraculoſe remitti poteſt.ergo dd̓m ꝙ pctm̄ in .ſ. ſ. p̄cludit viāAd primum gratie: ⁊ iō peccato ī ſ.ſ. manente exparte ip̄ius peccātis nō remanet facultas ad gr̄am: ſed remoto iſto peccato ꝑ īmēſitatē dīne miſericordie pōt poſtmodū eſſe gratie abūdātia ſi hō maxime humiliet̉ ꝓptergrauitatē precedētis peccati. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ſpes directe eſt eoꝝ in q̄ ſicut ī vltimū finē tendimus: ⁊ iō remotio ſpei tollit fine: ⁊ iō deſperatio ē irremiſſibile peccatuꝫſicut ⁊ error pͥncipioꝝ eſt īſanabilis: charitas aūt nō tātūeſt finis: ſꝫ ⁊ eoruꝫ q̄ ſunt ad finē .ſ. proximoꝝ. ⁊ iō ſi peccatur ꝯtra charitatē ꝓximi: nō tamen ꝓpter hoc directe peccatur ꝯtra charitatē dei: vnde ex parte illa manet via adcurationē. Si aūt directe ꝯtra charitatē dei peccat̉ ꝓut ēdirector finis: ſic irremiſſibile peccatū erit ⁊ ī .ſ.ſ. ⁊ hoc eſtquādo quis inuidet gr̄e qua etiā recōciliatus eſt. ¶ Sil̓retiā dd̓m de fide: qꝛ infidelitas pōt ꝓcedere vel ex ignorātia: ⁊ ſic hꝫ palliū excuſatiōis ⁊ facile remittit̉ vel ē ex certa malicia: ⁊ ſic ē pctm̄ ī .ſ.ſ. qd̓ ē impugnatio veritatꝭ agnite. ¶ Ad tertiū dd̓ꝫ ꝙ malicia nō cauſat īuolūtariū: ſicut̉infirmitas ⁊ ignorātia: ⁊ iō nō oꝑꝫ ꝙ peccatuꝫ excuſet velalleuiet: ſicut illa faciūt. Uel dd̓m ꝙ malicia ex qua peccatū qd̓ in .ſ .ſ. dicitur ꝓcedit: noīat quēdam actuꝫ peccativt actuꝫ deſperatiōis vel obſtinatōis ⁊ ho: ⁊ nō ſumit̉ ẜmꝙ eſt pena ꝓut dicit defectuꝫ quēdaꝫ rōnalis aīe ẜm quēin maluꝫ facile īclinabilis eſt. ¶ Ad quartū dd̓m ꝙ pctm̄aliqd̓ pōt eſſe irremiſſibile dupl̓r vel ex gn̄e pctī: ⁊ ſic peccatuꝫ in .ſ .ſ. irremiſſibile dr̄: vel ex ſtatu peccantis: ⁊ ſic oēpeccatuꝫ in .ſ .ſ. in quo via finit̉ ē irremiſſibile ſiue ſit hoīsſiue angeli: ⁊ ẜm hoc excipit̉ differētia hoīs ⁊ angeli: quiaſtatus vie in angelis finitur ſtatim poſt primā electioneꝫ:nō aūt ſic eſt in hoībus. ¶ Ad ꝗntū dd̓ꝫ ꝙ cū dicit̉ peccatū irremiſſibile nō priuat potētia abſolute ad remiſſionēſꝫ magis aptitudo vel facilitas quedam.¶ Utrum aliquis poſſit peccare in ſpiritum ſanctuꝫ in prīmo actu peccati¶ D quintuꝫ ᵏic pro ceditur. Uideturꝙ aliquis in primo actupeccati nō poſſit peccare in ſ.ſ. ſꝫ ꝙ hoc peccatū p̄exigat alia pctā. Dicit eniꝫ Ber. ī quartoſermone ſuꝑ canticā. Nemo repēte ſit ſūmꝰ:ſꝫ paulatim ꝓficere volo. ergo ecōtrario nullus repēte fitpeſſimus: ſꝫ peccatū in .ſ .ſ. ē grauiſſimū. ergo nō ſtatim aliquis hoc peccato pōt peccare. ¶ Pͣ. Gre. in moralibus exponēs illud Iob. 39. Clamorē ductuꝫ ⁊c̄. dicit ꝙ vicia queprimo mentē inuadūt cū quadā rōne hoīeꝫ quaſi ꝑſuadēdo ad moduꝫ ducis vincūt: ſꝫ poſtmoduꝫ mens ꝑ diuerſa vicia irrōnabil̓r diſſipat̉: ſꝫ peccatum in .ſ.ſ. eſt maximea ꝑſuaſione rōnis recedens. ergo nō pōt eſſe primū: ſꝫ opꝫꝙ ſequat̉ alia pctā. ¶ Pͣ. ph̓s dicit ī. 5. ethi. ꝙ nō eſt ī poteſtate hoīs vt ſtatim iniuſta operet̉: ſicut iniuſtus facit: ſediniuſtus operat̉ iniuſta delectabil̓r ⁊ ex electione. ergo nōeſt in poteſtate hominis vt ſtatim ⁊ ex electione peccatuꝫfaciat: quicunqꝫ auteꝫ peccat in .ſ .ſ. ex electione peccat. ergo ⁊c̄. ¶ Preterea. ſicut ſpei oppōitur deſperatio: ita meritis opponuntur demerita: ſed ſpes preſupponit merita.Eſt eniꝫ ſpes certa expectatio future beatitudinis ex meritis ⁊ gratia proueniens. ergo ⁊ deſperatio p̄ſupponit demerita: ⁊ ſic ſaltē hec ſpes peccati in .ſ.ſ. oportet ꝙ ad aliapeccata ſequatur. ¶ Pͣ. penitentia ⁊ impenitentia cū ſintoppoſita ſunt circa ide: ſed penitentia eſt dolor de ꝯmiſſis