Mō IDiſtin. XXXV.

12 5

L41pam incurrat. ¶ Ad ꝗntum dicendū: ꝙ paſſio poteſt ſumidupl̓r vel qͣꝫtum ad naͣm rei ꝓut logictis ⁊ naͣlis paſſioneꝫconſiderat: ⁊ hoc modo nō opꝫ oēm penā paſſionem eſſe: ſꝫquandam. ſcꝫ penā ſenſus: vel qͣꝫtum ad modum ſignificādi prout grāmaticus conſiderat: ⁊ ſic illud paſſiue dicit̉: qd̓a v̓bo paſſiuo deriuat̉. vnde pͥuatio qua aliquis priuat̉ aliquo dicit̉ priuatio paſſiua ⁊ priuatio qua aliquis priuat dicitur priuatio actiua: ⁊ hoc modo ſumendo paſſionem oīspena eſt corruptio vel priuatio paſſiua. ¶ Ad ſextuꝫ dd̓m:ꝙ nō dicit̉ culpa corruptio actiua: qꝛ in actu cōſiſtat: ſꝫ magis: qꝛ corruptionē agit: ⁊ ideo obiectio non procedit. cōtingit enim per id quod nō eſt actus effici vel induci priuationem paſſiue dictam. vtrum tamen in omni culpa operatiorequiratur poſtea dicetur.¶ Utrū diffōnes pctī h̓ poſite ſint conueniēter.IID ſecundum ꝙ peccatū īconuenioſic ꝓceditur. Uidet̉ter in propoſito diffiniatur. Illud enim quoddiffinit̉ oportet aliꝗd eſſe: qꝛ queſtio an eſt preVIcedit queſtionē quid eſt ⁊ iterū omne qd̓ diffinitur eſſentiā habet: cuꝫ diffinitio eſſentiaꝫ rei ſignificet: ſꝫẜm Auguſtinū peccatū nihil eſt: ⁊ nihil fiunt hoīes cuꝫ peccant. gͦ diffiniri nō pōt. ¶ Pͣ. diffinitio dꝫ cōuerti cū diffinito: ſꝫ diffōnes hic date de peccato nō cōueniunt oī peccatovt in littera dicit̉. gͦ inconuenienter aſſignate ſunt. ¶ Pͣ. indiffinitiōe ſuperioris non debet poni īferius: ſed cōcupituꝫvel dictuꝫ vel factuꝫ eſt īferius qͣꝫ peccatum: qꝛ omne ſcm̄cōtra legem dei eſt peccatuꝫ: ſed nō conuertitur. ergo incōuenienter aſſignatur deſcriptio ex poſterioribus ẜm naͣm.¶ Pͣ. ſpāli v̓tuti ſpeciale peccatuꝫ opponitur: ſed iuſticia ēquedam v̓tus ſpecialis. ergo peccatum non debet diffinirivniuerſal̓r ſumptuꝫ per oppoſitionē ad iuſticiā. ¶ Pͣ. obedientia eſt q̄dam ſpālis v̓tus: ſꝫ obedientie opponit̉ inobetia. ergo ⁊ inobediētia erit ſpeciale pctm̄. cum ergo ſpeciesin diffōne generis poni nō debeat: videt̉ ꝙ īconuenienterpctm̄ vniuerſal̓r ſumptū per īobedientiā diffiniatur.ꝙ ſicut dictuꝫ eſt: peccatū dicit malūReſpondeo ꝙͣ in operatiōe conſiſtit. vn̄ ad rōnempeccati duo concurrut .ſ. actus ⁊ ipſe defectus ex quo ratiomali incidit: defectus autē ille qui cauſat rōnē mali in peccato: vt dictuꝫ eſt: eſt defectus rectitudinis in actu: per quadirigebatur in finē: finis autē rōnalis nature vltimus quēprecipue theologus cōſiderat eſt ipſa beatitudo eterna adquē finē lex dīna nos dirigit ſicut īſtr̄m: ⁊ iuſticia ſicut illūīclinās. ⁊ ideo pctm̄ tripl̓r hic deſcribitur. In pͥma eniꝫ deſcriptiōe tangit̉ ſub̓a actus in ordine ad inſtr̄a: ꝗbus actusexercet̉ cū dr̄: dictū vel factū vel cōcupitum: ⁊ tangit̉ pͥuatio illius dirigentis qd̓ inſtruēdo dirigit .ſ. legis: cū dr̄ qd̓ fitcōtra dn̄i legem. In ſcd̓a aūt deſcriptiōe tangit̉ ſub̓a actusex parte obiecti in hoc qd̓ dicit̉ voluntas retinēdi vel conſequēdi: ⁊ pͥuatio illius dirigentis qd̓ in finē īclinat per modū habitus in hoc qd̓ dicit qd̓ iuſticia vetat. In tertia autēdeſcriptiōe tangit̉ illud qd̓ ē formale in pctō ex quo rōneꝫmali hꝫ .ſ. p̓uatio dirigētis in finē: in hoc qd̓ dr̄ preuaricatiolegis diuine: ⁊ deordinatio ab ipſo fine in hoc qd̓ dicitur celeſtium inobedientia ⁊c̄.ergo dd̓m ꝙ ẜꝫ ꝙ aliqua habēt eē poſAd primu) ſunt diffiniri: vt in. 7. meta. dr̄. vnde qꝛens per pͥus de ſub̓a dr̄ que ꝑfecte rōnē entis hꝫ: iō nil ꝑfecte diffinit̉ niſi ſub̓a. accn̄tia aūt ſicut incōplete rōnē entisparticipāt: ita ⁊ diffōnē abſolutā nō habēt: qꝛ in diffōnibuseoꝝ ponitur aliꝗd qd̓ eſt extra genus eoꝝ .ſ. ſub̓m ip̄oꝝ. Simil̓r ēt cū ens quodāmodo dicat̉ de p̓uationibꝰ ⁊ negationibꝰ: vt in 4. meta. dr̄. eoꝝ ēt pōt eē aliꝗs modꝰ diffōnis īcōpletiſſimus ꝗ eſt quaſi exponēs nominis ſignificationē: nō

Qōeſſentiam indicās: quā nullā habet: nō aūt ita ꝙ pctm̄ oīnoſit pͥuatio ⁊ negatio: ſꝫ qͣꝫtuꝫ ad id ſoluꝫ ex quo formal̓r rōnem mali hꝫ. ⁊ iō ex parte illa diffinit̉ ꝑ pͥuationē: vt pꝫ exoībus deſcriptionibus in lr̄a poſitis. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ peccatū nō dr̄ vniuoce de oībus generibꝰ pctōꝝ: ſꝫ per pͥus depctō actuali mortali a qͦ pctm̄ veniale defic̄ ex hͦ ꝙ nō oīo afine deordinat: ſꝫ aliquo modo a fine retardat ordine ad finē ſaluato. vn̄ deficit ex parte illa ex qua pctm̄ formal̓r rōnē mali hꝫ. Originale autē deficit ab eo ex ꝑte ipſius ſub̓eactus. actuale eniꝫ mortale eſt volūtariū voluntate ꝓpriaillius in quo eſt: ſꝫ originale eſt voluntariū voluntate alterius. vn̄ deficit ex parte illa ex qua pctm̄ hꝫ rōnem culpe. ⁊ideo nō oꝑꝫ ꝙ diffinitio peccati in genere cōueniat niſi illipctō in quo perfecte ratio generis īuenitur: pōt aūt ⁊ diffōpeccati in genere eis ẜm ꝗd conuenire: ſicut ⁊ rō generis ineis per poſterius inuenit. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ſicut aliquādovtimur nō veris differētijs loco verarum ꝓpter earuꝫ occultationē: vt in. 7. meta. dr̄. ita etiam loco veri generis poteſt poni aliꝗd ꝑ qd̓ genus magis īnoteſcat: ⁊ ſic Aug. ītendens magis plane qͣꝫ artificial̓r loqui genus peccati qd̓ eſtoperatio per iſtam circūlocutionē dictuꝫ vel factū ⁊c̄. ſignificauit. ¶ Ad qͣrtuꝫ dd̓m ꝙ iuſticia non ſumit̉ hic ꝓut eſtſpālis v̓tus: ſed ꝓ iuſticia gnaͣli: que eſt ideꝫ ſub̓o: qd̓ oīs virtus: vt in. 5. ethy. ph̓s dicit: differens a v̓tute ſoluꝫ rōne: qꝛv̓tus dr̄ ẜm ꝙ ad actum dirigit: iuſticia v̓o ẜm ꝙ rectitudini legis concordat: ⁊ ẜm ꝙ in bonū cōe cedit. ¶ Ad ꝗntuꝫdd̓m ꝙ obediētia ēt quādoqꝫ ſumit̉ ſpālis: vt v̓tus: quādo.ſ. ſpālis ratio ad faciendū aliquid eſt auctoritas precipientis: ⁊ huic opponitur inobedientia que eſt ſpāle pctm̄: quando .ſ. aliquis pretermittit hoc qd̓ eſt preceptū ſpāliter in cōtemptum precipiētis: aliquādo aūt obediētia ſumit̉ quaſioēm v̓tute cōſequēs. actus enī oīs v̓tutis in precepto legiseſt. vnde quicunqꝫ aliquē actū virtutis facit obedit: ⁊ huicobedientie opponitur inobedientia: que omne peccatummortale conſequitur: ⁊ hoc modo inobedientia hic in diffinitione peccati ponitur.III.¶ Utrum in oī pctō ſit aliquis actus.ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ omne¶ ¶ D tertiuꝰ) peccatū in actu conſiſtarrētpeccatū omiſſiōis. Pctm̄ eniꝫ eſt dictū vel factū vel cōcupituꝫ cōtra legeꝫ dei: vt dictuꝫ eſt:AIſꝫ in hͦ qd̓ dr̄ dictū vel factū vel ꝯcupitū tangitur aliꝗs actus. gͦ ēt pctm̄ omiſſiōis in aliquo actu cōſiſtit.¶ Pͣ. omne pctm̄ vel eſt originale vel actuale: ſed omiſſionō eſt originale pctm̄: qꝛ originale equal̓r in omnes tranſitqui per concupiſcentiam generantur: non autem in oībuseſt pctm̄ omiſſionis. gͦ oportet ꝙ ſit actuale: ſed actuale abactu dicit̉. gͦ omiſſionis peccatum aliquē actum ſignificat.¶ Pͣ. quicunqꝫ ſe habet ſimiliter nunc ⁊ prius non magisnunc qͣꝫ pͥus peccat: ſed aliquis qui nihil agit ſimiliter ſe hꝫnunc ⁊ prius. ſi ergo aliquando talis peccat continue dumactum illum non agit videtur peccare. hoc autem inconueniens eſt: qꝛ ſic peccatum omiſſionis quolibet grauiſſimuꝫeſſet. ergo peccatum omiſſionis nō eſt ſi aliquis oīno nihilagat: ſed oportet ꝙ ſit in eo aliquis actus. ¶ Pͣ. demerituꝫopponitur merito: ſꝫ merituꝫ non poteſt eſſe niſi per actuꝫ.cum ergo oppoſita ad idem genus reducantur: videtur ꝙomne peccatuꝫ ⁊ demeritū in actu aliquo conſiſtat. ¶ Pͣ.Auguſti. dicit. ꝙ omne peccatum eſt voluntarium. ſi ergoomiſſio eſt peccatum: videtur ꝙ ſaltem actum voluntatisin ea eſſe opporteat. ¶ Preterea. ſicut ſupra dictuꝫ eſt malum eſſe non poſſet niſi eſſet bonum in quo maluꝫ conſiſteret: ſꝫ vbi nullus eſt actus nō inuenitur aliqd̓ bonū in quodeformitas peccati fundet̉. gͦ videt̉ ꝙ non poſſit eſſe aliqd̓peccatū in quo non ſit aliquis actus.