Diſtin. XXX.Qō II.
Diſtin. XXX.hoīes fuiſſent gigātes: ſequeret̉ ēt ꝙ filij ſemꝑ debilioresparētibꝰ eſſent: qꝛ qͣꝫto aliꝗs minus hꝫ de eo qd̓ ad veritatem nature ſue ꝑtinet debilius eſt. Sil̓r ēt nō eſt poſſibileꝙ per mixtionē talē: talis augmētatio fiat humane nature: qꝛ qn̄ aliꝗd ꝑuū alicui maximo admiſcet̉ nō facit mixtioneꝫ: vt in pͥmo de gn̄atione dr̄. ſed ſoluit̉ ſpēs parui qd̓magno addit̉: ſic̄ ſi gutta vini mille milijs amphoris aqueaddat̉. vn̄ iā in nobis nihil de v̓itate humane nature māſiſſet: ſed totū euanuiſſꝫ: qd̓ de v̓itate humane nature eraper maximā exͣnei admixtionē. ¶ Alia opīo eſt que ſemēnō tm̄ ex humido radicali eſſe aſſerit qd̓ ex parentibꝰ deciſum eſt. ſed ex hoc ſil̓ cuꝫ humido nutrimētali qd̓ fuit ſuꝑfluuꝫ alimēti in patre: ⁊ hoc totū erit humidū radicale infilio ⁊ ad v̓itatē nature humane in ipſo ꝑtinēs pͥmo modo.⁊ ſic aliꝗd de eo qd̓ in nobis eſt de veritate humane nature: fuit etiā de v̓itate naͣe ī pr̄e ⁊ ī pr̄e pr̄is: ⁊ ſic vſqꝫ ad adā:per quē modū oēs nos in adā ẜm corpulētā materiā fuiſſenos aſſerūt. Sed qͣꝫuis hec opīo euadat: q̄dā incōueniētiūque ad pͥmā ꝯſequunt̉: nō tn̄ oīa euadere pōt. Primo: quiarōnes ⁊ ſigna ph̓i inducta euidēter oſtēdūt: ꝙ ſemē nullomodo eſt aliꝗd ex mēbris reſolutū. vnde eiuſdē rōnibꝰ improbat̉ opinio ponēs totū ſemē eſſe ꝗd reſolutū vel parteꝫeius. Secūdo: quia per modū iſtū: vt ipſi ponūt eſſet augmētatio v̓itatis humane nature ꝑ admixtionē: ⁊ ſic ſequerent̉ īcōueniētia que ad duos modos ſupra poſitos ſequūtur: eſſet .n. tūc minus de v̓itate humane nature in filio qͣꝫin pr̄e: qd̓ pꝫ ſi alicui vino admiſceat̉ aqua ⁊ admiſceat̉: itoruꝫ parti diuiſe ab illo vino cōmixto iterum aqua vt perueniat ad eādē qͣꝫtitatē: ⁊ ſic deīceps: ꝯſtat enī ꝙ ſemꝑ mnus de vino remanebit in 2º qͣꝫ in pͥmo: ⁊ fic tādē vinū ānularet̉. vn̄ pꝫ. ꝙ ēt ſequeret̉ ad hāc poſitionē ꝙ gn̄atio naͣl̓rdeficeret: ⁊ ꝙ in nobis iam quaſi v̓itas nature hūane ⁊ īfectio peccati euanuiſſet. ¶ Tertia opīo eſt ph̓i ꝙ ſemen ſittātū de ſuꝑfluo alimēti. vult enī ꝙ ſemē nō eſt aliꝗd reſolutū a toto. ſed illud qd̓ eſt habēs naturā vt ſit ꝯueniēs toti: qd̓ ſic pōt ꝯtīgere. Cuꝫ .n. oē agens aſſimilet ſibi patiensqͣꝫtū pōt: oꝑꝫ ꝙ cibus per v̓tutē aīe agētē in ipſuꝫ aſſimilet̉in naturā corporis: qd̓ ab aīa eſt ꝑfectū: ⁊ qͣꝫto amplius digerit̉: tāto magis erit v̓tutē aīe participās: qn̄ igit̉ venit advltimā digōne anteqͣꝫ ſit in mēbra ꝯuerſuꝫ: quaſi ꝑfectamſil̓itudinē totius ꝯſecutū eſt v̓tute: ⁊ ſi nō actu: ⁊ ideo in eoē v̓tus: per quā pōt formari totū corpꝰ. Qn̄ ergo nutritiuapars ex alimēto hoc mō aſſil̓ato aſſumpſerit ī nutrimētuꝫmēbroꝝ illud qͦ ad nutrimētū īdiget̉ vel ad augmētū reſiduuꝫ: qd̓ dr̄ vltime digōnis ſuꝑfluum admīſtrat nutritiuav̓tuti gn̄atiue: ⁊ h̓ eſt ſub̓a ſemīs: vt ſit ſemē: ⁊ ſit ſuꝑfluuminqͣꝫtū reſiduuꝫ eſt ab oꝑe nutritiue: ⁊ ſit tn̄ neceſſariū inquātū īdiget eo v̓tꝰ generatiua. vn̄ dicit ph̓s ī. ij. de aīalibꝰꝙ ſemē eſt ſuꝑfluū quo īdiget̉: ita h̓ ſemē per v̓tutē gn̄atiuam miniſtratū ⁊ p̄paratū hꝫ naͣm: vt ex eo generet̉ totuꝫcū admixtione eius qd̓ ex matre mīſtrat̉: ꝗcꝗd ſit illud. Ethuic opīoni ꝯſentio que rōnabilior ceteris videt̉.ergo dd̓ꝫ: ꝙ hūc eſſe in adaꝫ ẜm corAd primum ꝑulentā ſubſtātiā pōt ītelligi dupl̓r.aut ita ꝙ corpꝰ iſtius fuerit in adā: ſicut quedā corpulentaſub̓a: ⁊ hoc modo eſt īpoſſibile: nec ſic Aug. ītelligit: aut itaꝙ corpulēta ſub̓a hꝰ fuerit in adam aliquo modo: ⁊ hoc veruꝫ eſt: qꝛ materia ꝓpria ex qua corpus humanū formatuꝫeſt: fuit in adā v̓tute: ſicut ī pͥncipio effectiuo original̓r. vn̄ẜm hoc pꝫ qual̓r differt eſſe in adā ẜm corpulētā ſub̓aꝫ tm̄⁊ ẜꝫ rōnē ſeminalē. Ad hoc enī ꝙ corpꝰ humanū ꝯſtituat̉:opꝫ duo aduenire .ſ. materiā ex qua formaret̉ corpus quedr̄ corpulēta ſub̓a: ⁊ v̓tꝰ formās que dr̄ rō ſeminalis: ⁊ vtraqꝫ originata eſt ab adā: ⁊ ideo illi qui ex coitu viri ⁊ mulieris gn̄ant̉: dicūtur fuiſſe in adā original̓r ẜm ſemīalē rōnē
⁊ ẜm corpulētā ſub̓aꝫ: Chriſtus aūt cuius corpꝰ v̓tꝰ .ſ.ſ. formauit de materia v̓ginis: admīſtrata dr̄ in Adaꝫ fuiſſe ẜmcorpulētā ſub̓aꝫ tm̄. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ ſi dcm̄ Damaſ. ītelligat vniuerſal̓r de omni gn̄atione: nō opꝫ ꝙ gn̄atum ſit deſub̓a generātis material̓r: ſed formal̓r tm̄: nō ꝗdē ẜm vnāformā in numero: ſed ẜm vnā formā in ſpecie. Si aūt ītelligat̉ ſpecial̓r de gn̄ationē viuētiū: ſic gn̄atū eſt ex ſub̓a generātis: qꝛ ex alicuius deciſione qd̓ fuit ꝯueniēs in ſub̓amgenerātis trāſire. fanguis enī aliquo modo dr̄ eſſe de ſub̓agenerātis ⁊ multo amplius ſemē qd̓ eſt ad vlteriorē digeſtionē ꝑductū. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m. ꝙ ſi per coitū emitteret̉ ſolūillud ſemīs: qd̓ reſiduū eſt ab oꝑe nutritiue ⁊ augmētatiuenunqͣꝫ ſequeret̉ debilitatio: ſed ex īmoderato coitu aliqn̄emittit̉ etiā id qd̓ neceſſariū erat ad mēbroꝝ nutrimētuꝫadeo ꝙ ꝓpter īmoderātiā coitꝰ. vt in. ij. de aīalibꝰ dr̄. locoſemīs aliꝗs ſanguinē emittit: ideo oꝫ ꝙ debilitatē natureſequat̉: nec mirū: cū etiā ex ſuꝑflua egeſtione vel vrina debilitet̉ corpus: ſicut ex moderata alleuiat̉. ¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ.ꝙ aſſimilatio nō eſt ꝓpter ꝯueniētiā in maͣ: ſed ꝓpter motum v̓tutis actiue quo mouet in ſuā ſil̓itudineꝫ. ⁊ qꝛ aliqn̄corrūpit̉ motꝰ pr̄is in ſemine naſcit̉ filius ſil̓is auo ⁊ ꝓauo:cuius motꝰ manet. vt. 18. de aīalibꝰ. ph̓s oſtēdit: ⁊ nō ꝓpterhoc ꝙ maͣ corꝑis nati ex auo ⁊ ꝓauo traducat̉. ¶ Et ꝑ hͦpꝫ rn̄ſio ad ꝗntū: qd̓ ſil̓r ꝓcedebat ex hoc ꝙ cognatiōis cāeſſet magis ex ꝑte materie qͣꝫ ex v̓tute actiua: cuius ꝯͣriumph̓s oſtēdit in 5º mēta. dicēs magis hō eſt de genere patrisſui qͣꝫ matris: cum a patre formam recipiat ⁊ a matre materiā. ¶ Ad 6ᵐ dd̓m. ꝙ in corꝑe hoīs ⁊ in corpore embrionis ſunt diuerſe humiditates magis ⁊ minus ad ꝑfectamparticipationē ſpeciei accedentes: ſicut ſanguis ⁊ humiditas: in quā vlterius ſanguis digeſtus conuertit̉. ⁊ vlteriuscaro ⁊ os. ¶ Sciēduꝫ eſt ergo ꝙ vnūquodqꝫ reſurget ī eoin quo magis fuit perfecte participans naturā ſpeciei: ⁊ ſiin vtroqꝫ fuit perfecte naturaꝫ ſpeciei participans: reſurget in eo in quo pͥmo fuit. ẜm hoc ergo dicēduꝫ eſt: ꝙ quicquid fuit ī illis carnibus quas pater pueri comedit: quodiam vltima cōuerſione aſſimilatū erat mēbris reſurget ineo cuius carnes comeſte ſunt. Sed qd̓ fuit in illis carnibꝰde humiditatibus ⁊ humoribus a perfecta aſſimilationediſtantibus: reſurget in puero qui ex illo ſemine generat̉:⁊ in vtroqꝫ illud ſupplebit̉: qd̓ deeſt ex virtute diuina: hoctn̄ ad tractatuꝫ de reſurrectione magis ꝑtinet.¶ Expoſitio textus.ſenſerūt quidaꝫ heretici ⁊c̄.)Mn Oc male. pelagius ad hͦ inducebatur.Aꝓpter hoc ꝙ poteſtatē li. ar. ampliabat nimis:phevt nulluꝫ peccatū eſſe in hoīe poſſꝫ: niſi ex eiusli. arb. ꝓueniret: ⁊ ꝙ nulla gratia indigebat homo ad hoc: vt a peccato īmunis exiſteret. (Originale peccatum dicit̉ fomes peccati ⁊c̄.) Hic ponunt̉ octo nomīaoriginalis peccati: quoꝝ differētia ſic accipi pōt: pōt enimhoc peccatū noīari: vel per cōparationē ad modū quo cauſatur in nobis: vel per cōparationē ad ſubiectū in quo eſt:vel per cōparationē ad peccatū actuale: in quod inclinat:⁊ quia per originē viciatā ī nos ꝑuenit. ideo ex modo quocreat̉ in nobis noīatuꝫ dicit̉ originale peccatū. In peccato autem actuali duo cōſiderātur .ſ. defectus ſeu deformitas peccati: ⁊ ẜm hoc noīat̉ fomes peccati quaſi fomētump̄bens ad peccanduꝫ: ſicut ſiccitate lignoꝝ fouet̉ ignis: etiteruꝫ delectatio que cōſiſtit in cōuerſione ad bonum cōmutabile: ⁊ ſic dicit̉ cōcupiſcētia qͣꝫtū ad deordinationemactu exiſtētē in partibus aīe ſubtracto retinaculo iuſticieoriginalis. vel in ordine ad actū cōcupiſcētie ad quē peccatum originale inclinat: ⁊ ſic dicit̉ cōcupiſcibilitas. Subiectum aūt in quo originale peccatū ꝯſiſtit: eſt homo qui ex