Diſtin. XXVIII.QōI.

Diſtin. XXVIII.ſed hoc ad diminutionē ꝑtinet: vt qd̓ priꝰ facile poterat:poſtmodū non ſine difficultate ⁊ pugna poſſit qͣꝫtum advitationē mortaliū: ſed venialia oīa non pōt vitare ꝑꝑ rebellionem carnis ad ſpm̄. ¶ Ad tertium dicēdū ꝙ v̓buꝫAug. nō eſt intelligēdū de neceſſitate abſoluta: ſed conditionata: que eſt neceſſitas finis: vir enī ſuꝑbus ſi fini ſuoinherere vult: vt .ſ. propriam excellentiam querat: neceſſe habet vt inuideat excellentie aliorum: que ꝓpe excellentie derogat: ſed qui ſemel ꝑ ſuꝑbiam peccauit mortaliter: nō ꝑꝑ hoc neceſſe hꝫ vt ſemꝑ in actuꝫ ſuꝑbie exeat.pōt .n. de vno peccato in ꝯͣrium peccatum tranſire vel inbonum ex genere: ⁊ ideo non eſt neceſſarium ꝙ īuideat.¶ Ad qͣrtum dd̓m ꝙ rō illa tꝫ in illis que agūt ꝓpter noceſſitatem nature: in quibus de neceſſitate operatio ſegẜm exigentiam ꝑfectionis ⁊ defectum oꝑantis: non autētꝫ in voluntarijs: quia homo habens virtuteꝫ poteſt nōvti v̓tutē: ſed in contrariū vſum exire: ⁊ ſil̓r hn̄s habituꝫvicioſum: poteſt non vti habitu illo. ¶ Ad quintum dd̓ꝫꝙ mors non reſpondet pro pena cuilibet pctō: ſed peccato pͥme trāſgreſſionis: ex quo tota natura infecta ē. vndeſicut a neceſſitate moriēdi homo nō liberatur niſi ꝑ gratiam: ita ⁊ a neceſſitate ſubiacēdi illi pctō per originem aparentibꝰ in poſteros tranſfuſo: non tn̄ oꝫ ꝙ homo neceſſario in peccatū mortale actuale labatur. ¶ Ad ſecūduꝫdd̓m ꝙ aliud eſt reſiſtere pctō ⁊ aliud victoriam de peccato hr̄e. Quicūqꝫ eniꝫ vitat peccatū peccaro reſiſtit: vn̄hoc pōt fieri ēt ſine gratia: nec opꝫ ꝙ ⁊ūc homo reſiſtendo pctō mereatur premiū eterni: in: ſed ille ꝓprie vincitpctm̄: qui pōt pertingere ad hoc contra qd̓ eſt pugna peccati: hoc āt non poteſt eē niſi in eo ꝗ opꝰ meritoriū oꝑat̉.vn̄ talis victoria vitā eternā meret: ⁊ ſine gra non fit.¶ Utꝝ homo poſſit implere p̄cepta dei ſine gra. III.D tertium ſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ hō ſinegr̄a dei p̄cepta īplere nonpoſſit. Qui .n. mādata dei ẜuat vitā eternā meretur. vt dr̄ Math. 19. Hoc fac ⁊ viues. ſꝫ hͦ nōp̄t hō ſine gra. gͦ nec mādata legis īpler̄. ¶ Pͣcharitas n̄ p̄t ſine gr̄a hr̄i: ſꝫ dilectio charitatꝭ ē ī p̄cepto.Math̓. 22. gͦ p̄cepta nō pn̄t fine gr̄a īpleri. ¶ Pͣ. vt ſupraaug. ꝓbauit: v̓tutes in nobis ſolus deꝰ oꝑatur. ſed actusv̓tutū ſūt in p̄cepto: gͦ p̄cepta ex nobis ipſis īplere nō poſumꝰ. ¶ Pͣ. exp̄ſſe hͦ vr̄ per illud Actuū. 15. Hoc ē onꝰ qd̓neqꝫ nos neqꝫ patres nr̄i ⁊c̄. ſed onus illud ſunt p̄cepta legis. gͦ p̄cepta legis hō per ſe īplere nō pōt. ¶ Pͣ. nullꝰ dānatur niſi ꝓ pctō omiſſionis vel tranſgreſſionis. ſꝫ nullusdānatur qui p̄cepta legis īplet: ſi ergo homo pōt ſine gr̄ap̄cepta legis implere: cum ēt poſſit ſine gratia: vt dictumeſt: peccatum mortale vitare: vr̄ ꝙ homo poſſit ſine gr̄edānationē penitꝰ vitare: ſꝫ ꝗcūqꝫ non dānat̉ ē ī gl̓ia. gͦ hōſine gr̄a poterit ad gl̓iam ꝑuēire: qd̓ ē oīno hereticum.Hiero. dic̄. Qui deū dicit p̄ciꝑe īpoſSed contra ſibilia anathema ſit: ſed īpol̓e eſt hōiillud qd̓ īplere nō pōt. gͦ mādata dei hō per ſe īplere pōt.¶ Pͣ. deus non ē magis crudelis qͣꝫ homo: ſꝫ hoī imputatur ī crudelitatē ſi obliget aliquē per p̄ceptuꝫ ad id qd̓ īplere non poſſet. gͦ hoc de deo nullo mō ē extimādum: etita ſine gratia homo per ſe legis p̄cepta implere poteſt.dicēdo: ꝙ de p̄ceptis legis dupl̓r cōReſpondeO tigit loqui: aut qͣꝫtū ad id qd̓ directecadit in p̄cepto: aut qͣꝫtum ad intentionem legiſlatoris.Directe aūt cadit in p̄cepto actus virtutis qͣꝫtum ad ſubſtantiā oꝑis: ⁊ nō qͣꝫtum ad modum agēdi: quē circa ip̄mvirtus ponit. hoc enim directę alicui precipitur: qd̓ ſtatiꝫin ipſo eſt: vt faciat illud: non aūt eſt in homine vt faciatactū v̓tutis. eo modo quo v̓tuoſus facit priuſqͣꝫ virtuteꝫ

hēat vl̓ acquiſitam vl̓ infuſam: ſed intētio legiſlatoris ē:vt in ſcd̓o ethi. dicitur. ciues facere bonos: ⁊ per aſſuetudines opeꝝ que p̄cipiuntur īducere ad v̓tutē: ⁊ huic conſonat v̓bū apl̓i pͥme Tym. i. Finis p̄cepti charitas ē. ad hocenim data ſunt precepta legis: vt hoīes in dilectionē dei⁊ ꝓximi inſtituātur: ē ergo intentio legiſlatoris non tātūvt hec opera fiant: ſed vt ex charitate fiant. Dicenduꝫ ēergo ꝙ precepta legis qͣꝫtum ad id quod directe ſub precepto cadit: poteſt aliquid implere per lib. arb. ſine gratiagratis dat a vel gratum faciente. ſi tn̄ gr̄a accipiatur proaliquo habitu infuſo: ſed qͣꝫtū ad intētionem legiſlatorisſine gr̄a īpleri nō pn̄t: qꝛ donū charitatis nō ineſt nob̓ exnobis: ſꝫ a deo infuſū: ſꝫ ſi gr̄a pro diuina voluntate gratꝭin nobis oīa bona cauſante accipiatur: tūc dicēdū ꝙ neutro mō homo ſine gr̄a p̄cepta implere poteſt. ⁊ iō Pellagius eyrauit ꝗ ſimpl̓r īpleri precepta legis poſſe ſine gr̄aAd primum non qualitercunqꝫ obẜuata in vitāergo dd̓m: ꝙ p̄cepta legis (poſuit.eternā inducunt: ſed ſolum ẜm ꝙ opera que precipiūturcharitate informata ſunt: ẜm ꝙ cadunt ſub intentiōe legiſlatoris ⁊ hoc modo planum eſt ꝙ ſine gratia ẜuari nōpn̄t. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m: ꝙ ſicut aliaꝝ v̓tutū actus dupliciter conſiderari poſſunt: vel ſcd̓m ꝙ ſunt a virtute: vl̓ ẜmꝙ antecedunt virtutem: ita ēt ē de charitate: pōt enī aliquis ēt charitatem nō habens diligere ꝓximum ⁊ deuꝫēt ſuper omnia: vt quidaꝫ dicunt: ⁊ hoc diligere intelligitur actus charitatis ſub precepto directe cadere: ⁊ nō ſolum ẜm ꝙ a charitate procedit. ¶ Ad tertium dicendū:ꝙ actus virtutum non ſūt in precepto ẜm ꝙ a virtute ꝓcedunt: ſed quātum ad ſubſtantiam operis vt dictum ēẜm ꝙ contingit aliquem facere iuſta etiam ſi non faciat:vt iuſtus facit. ¶ Ad quartū dicēdū: ꝙ hoc dictum ē ꝓpter multitudinem preceptorum veteris legis: precipuequantum ad cerimonialia: que nunquā multitudo populi obſeruauerat: ⁊ non niſi cum magna difficultate obſeruari poterāt. ¶ Ad 5ᵐ dd̓m ꝙ hō ⁊ ſi nūqͣꝫ trāſgrederet̉vl̓ omitteret: nihilominꝰ tn̄ peccato origīali ſubiectꝰ eēt:a qͦ n̄ niſi ꝑ gr̄aꝫ lib̓ari p̄t: ꝓ qͦ merito ſubiret dānationē:⁊ ēt ad legitimam etate deueniens in hoc ipſo peccaret:ꝙ ſe ad gratiam non preꝑaret. vnde etiam pro tali negligentia puniret̉. Si aūt prepararet ſe faciendo quod ī ſee proculdubio gratiā conſequeretur: per quam vitā eternam mereri poſſet.¶ Utꝝ hō poſſit ſe p̄parare ad gr̄aꝫ ſine aliqͣ gr̄a. IIII.ſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ hō non¶ O quartuꝰ poſit ſe p̄parare ad gr̄aꝫ ſiAne aliqua gr̄a. Primo per id qd̓ dicitur Hiere.OeFio. Non ē in hoīe via eius: nec viri ē vt dirigatgreſſus ſuos. ſꝫ nullus q̄ paratur ad gr̄am: niſigreſſus eius dirigantur: ⁊ viam ſalutis querat. ergo nō ēin ptāte hominis vt ſe ad gratiaꝫ preparet. ¶ Preterea.illud quod eſt in poteſtate hominis non eſt neceſſariuꝫ.vt homo ab alio petat: ſed ꝙ homo preparetur ad gratiam petendum eſt a deo: vt patet in pſal. Deduc me domine ⁊c̄. ergo preparatio ad gratiaꝫ non eſt in poteſtate hominis. ¶ Preterea. illud quod viſibiliter factum eſt inquibuſdā: ꝗ gratiam conſecuti ſunt: probabile eſt etiamin alijs ſaltem inuiſibiliter fieri: cum eadem ratio ſit devno ⁊ de omnibus: ſed quidam cum etiam gratie reſiſterent per ſpeciale munus gratie ad gratiaꝫ preparati ſūt:vt patet in conuerſione Pauli. ergo etiaꝫ alij ſine gratiaſaltem gratis data ad gratiam preparari non poſſunt.¶ Preterea. Heb. 10. Oportet accedēteꝫ ad deum credere quia eſt: ſed fides nō poteſt haberi niſi per gratiā. deienim donuꝫ eſt. vt ad Ephe. ii. dicitur. ergo cuꝫ nullus ſe