Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
73v
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio I.Diſtin. XXI.

II.dns nec caro nec ēt deus tentat.ē qd̓ dr̄ Gen̄. 22. Tētauit deus Abraā ⁊c̄.Sꝫ contra Itē Iac. 2. dr̄. Unuſꝗſqꝫ tētat̉ a ꝯcupiſcētia ſua. cōcupiſcētia autē eſt pctm̄ qd̓ in carne habitat. gͦeſt aliqua tentatio a carne.Reſpōdeo cōcurrunt. Prīo vt ꝑ tētationē alicuiusdd̓m ꝙ ad perfectā rōnē tētationis triadubij cognitio accipiat̉. Scd̓o vt hͦ ſit ītentū ab eo ꝗ tētat.Tertio vt ipſemet ꝗ tētat cognitionē illius rei accipere velit. ⁊ ẜm hūc modū inuenit̉ tentatio in hoībus ẜꝫ ꝙ hō hominē tentat vt experimētū ſumat ſcīe vel alteriꝰ qd̓ in ip̄oeſt. Alia vero dr̄ tētatio in qua ſaluant̉ duo ex his .ſ. manifeſtatio ignoti: ⁊ ītentio eius: ⁊ hͦ modo tētare dr̄ deꝰ: vt pꝫ intētatiōe abrae. p̄ceptū enī de īmolatiōe filij tentatio eiꝰ dr̄qꝛ ꝑ hͦ manifeſtabat̉ qualis eēt in obediētia ⁊ fide. Hāc ētmanifeſtationē deus ītendebat: ſꝫ tertiū p̄dictoꝝ huic tentationi defuit: nō enī ad hͦ tentauit deus abraā vt fidei eiꝰcognitionē acciperet: quā pͥus ſciebat: ſꝫ vt alijs manifeſtaeſſet in exemplū. Alia v̓o tētatio eſt in qua ſaluat̉ vnuꝫ tm̄dictoꝝ .ſ. manifeſtatio tentati: ⁊ ſic dr̄ caro tentare vel mūdus: qꝛ in his cognoſcit̉ manifeſte v̓tus vel īfirmitas mentis: ſic̄ in bello cognoſcit̉ v̓tꝰ militis: qͣꝫuis hoſtes nō impugnent vt cognoſcāt: ſꝫ vt vincant. vn̄ ipſa īpugnatio v̓tutistentatio dr̄. hͦ aūt eſt vel a pͥncipio ītrinſeco .ſ. ex corruptione carnis: ⁊ ſic dr̄ tentatio a carne. vl̓ a pͥncipio extrinſeco.⁊ hͦ dupl̓r: qꝛ illud qd̓ exterius eſt vl̓ īpugnat ꝑ modū ob̓ti:⁊ ſic eſt tētatio a mūdo cuiꝰ rebꝰ corda hoīum alliciunt̉ adpeccādū: vl̓ ꝑ modū agētis ꝗ trahit ad pctm̄ ꝑſuadēdo terrendo blandiēdo: ⁊ ſic de alijs: ⁊ ſic dr̄ eſſe tētatio ab hoſte.ſ. dyabolo ⁊ ab his qui ſunt membra eius.Ad primum ᵍᵈᵍᶻ: ᵐ deus nō tentat vt ſibi aliqignotū manifeſtuꝫ fiat: ſꝫ vt alijs manifeſtet̉: vt dictū eſt. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ in tētatiōe demonis eſt duplex finis. Unꝰ vltimꝰ .ſ. īducere ad pctm̄: ⁊ qͣꝫtuꝫad hͦ hꝫ rōnē tētatiōis ẜm ꝙ q̄libet īpugnatio dr̄ tentatio.Alius eſt finis ꝓximus .ſ. exꝑiri ad qd̓ vitiū quiſqꝫ maximeꝓnus eſt: vt ad illd̓ īpugnādo trahat: ⁊ ſic ſaluat̉ ibi rō tentatiōis qͣꝫtū ad pͥmū moduꝫ. vn̄ Hugo de ſcō victore. diffiniēs dyaboli tentationē dicit ſic. Tētare ē callide exꝑiri: ⁊ante violentā īpulſionē qͣſi quibuſdā blādis conatibus ꝓbare. Ad 3ᵐ ⁊ 4ᵐ pꝫ ſol̓o ꝑ illud qd̓ iam ſupra dictū eſt:qꝛ nō ſaluat̉ ibi tētatio ẜm ꝙ īcludit oīa tria p̄dicta. Adꝗntū dd̓m: ꝙ ſolus dyabolus dr̄ tentare: nō qꝛ ip̄e ſit ſemꝑīmediatus tentator: ſꝫ qꝛ ipſe pͥmo tētauit hoīem ex qua tetatiōe parata eſt alijs tentātibus via. Uel al̓r dd̓m ꝙ dyabolus ſolus dr̄ tētare: qꝛ illi ſoli ⁊ mēbris eius cōuenit īpugnare virtutē cū ītētione occidendi hoīeꝫ ꝑ pctm̄: hͦ auteꝫcaro nō ītendit: ſꝫ delectabili cognito perfrui: vel quia ipſevtitur rebus mundi ⁊ carne: ſicut inſtrumentis ad tentandum hominem. Utrū tentatio a dyabolo ſit pctm̄.II.D ſecundū tioā ē ab hoſte etiā ſit pecſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ tentacatū. Poteſtas enī minor nō pōt ītentionē poteſtatis maioris repellere: ſꝫ ptās demonis ē maior qͣꝫ ptās hoīs: vt dr̄ Iob. 40. Nō eſt ptās ſuꝑterrā que ei. po. cō. gͦ cuꝫ ītētio demonis ſit vt īducat hoīesad peccādū: vr̄ ꝙ hō ſemꝑ qn̄ ab eo tentat̉ peccet. Pͣ. cūviolētia excuſet pctm̄: vbi eſt maior violētia ibi minus peccatuꝫ: ſꝫ ſic̄ in lr̄a dr̄ grauior tētatio q̄ ē a carne qͣꝫ ab hoſte.gͦ cū illa q̄ eſt a carne ſit pctm̄ vt in lr̄a dr̄ multo amplius illa q̄ eſt ab hoſte peccatū erit. Pͣ. illud qd̓ vitari non pōtnon eſt in ptāte nr̄a: ſed qͣꝫdiu in hac mortali vita viuimusnō oīno tentationē carnis vitare poſſumus. gͦ nō eſt in ptāte noſtra: ⁊ tamē peccatū eſt. gͦ ⁊ tētatio q̄ eſt ab hoſte: qͣꝫuis

lE1ιO-in ptāte noſtra: nō ſit peccatū erit: cū in idē illicituꝫ tēdat. Pͣ. dyabolus tentare nō pōt niſi aliquid in hoīeꝫ imprimēdo: ſꝫ cum ipſe ſit pater iniꝗtatis ⁊ mēdacij. Io. 8º. Ipſeeſt mendax: ⁊ pater eius īpreſſuꝫ ab eo nō pōt eē niſi peccatū. gͦ videt̉ ꝙ ſemꝑ qn̄ tentat in hoīem peccatū imprimat. Pͣ. motus vis cōcupiſcibilis in illicituꝫ tendēs tētatiocarnis eſt que peccatū in lr̄a dr̄: ſꝫ vis cōcupiſcibilis cuꝫ ſitaffixa organo corporali: cogi pōt ⁊ īmutari per īmutationēorgani. gͦ videt̉ ꝙ demon tētādo nos poſſit facere in nobispeccatū eē ⁊ ita tentatio que eſt tm̄ ab hoſte peccatū erit.Cōtra vᵗ dr̄ Mat. 4. Xp̄s a dyabolo tētatus fuit: ſꝫ ineo locꝰ peccati nō fuit. vn̄ ipſe dicit Io. 14. Uenit pͥnceps mundi huius ⁊c̄. gͦ nō oīs tentatio que eſt ab hoſte peccatū eſt. Pͣ. vt Augu. dicit: nullus peccat in eo qd̓vitare nō poteſt: ſꝫ hō nullo mō vitare pōt quin hoſtis euꝫtentet. gͦ tentatio que eſt ab hoſte nō eſt peccatū.Reſponde oᵈºᵐᵐpeccatum vnius nō cōſiſtit inactu alterius: ſꝫ in actu ꝓprio ꝓut dr̄Ezech̓. 18º. Aīa que peccauerit ipſa moriet̉. In tētatiōe aūtcarnis ipſe appetitus illicitus ẜm queꝫ aliquis tētari dr̄ eſtactus eiꝰ qui tentat̉: nō enim ſola caro cōcupiſcit: ſꝫ cōiunctū: ⁊ iō talis tētatio ē pctm̄ in eo ꝗ tentat̉. tentatio aūt queeſt a mūdo vel ab hoſte eſt a pͥncipio extrinſeco. vn̄ actꝰ nōpertinet ad tētatū: ſꝫ paſſio tm̄. ⁊ ꝓpter hͦ nō eſt pctm̄ in talitentatione niſi per delectationē cōſenſus: qꝛ tunc tentatusincipit cooperari tentanti.gͦ dd̓m: ꝙ qͣꝫuis ptās demōis ſit ſimpl̓rAd primu) maior qͣꝫ poteſtas hoīs: tn̄ qͣꝫtuꝫ ad aliquid nō eſt maior .ſ. qͣꝫtū ad actus li. ar. qui cogi nō poſſunt:qꝛ hoꝝ actū ipſe hō dn̄s eſt: ⁊ nō demon: ⁊ iō pōt hō tētationi eius reſiſtere. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ tētatio carnis ꝓ tanto dr̄eē grauior: qꝛ eſt ipſi tētatoⁱ vximior ẜꝫ ꝙ ꝑ eaꝫ quodāmōin diuerſa deſideria diuidit̉ īterioris ⁊ exterioris hoīs: nectn̄ eſt ibi violētia abſoluta: qꝛ īterior hō nō cogit̉ ſeꝗ motūexterioris hoīs. vn̄ adhuc remanet rō pctī: ⁊ magis qͣꝫ in tētatiōe hoſtis ẜꝫ ꝙ ip̄m deſideriū eſt actꝰ ipſiꝰ tētati: ⁊ quodāmodo in ptāte eius. Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ qͣꝫuis hō nō poſſitvitare pctm̄ tētationē carnis: ita ꝙ nullā hēat p̄t tn̄ vitarehāc vel illā ſingulariter: ⁊ ita quodāmō ē in ptāte eiꝰ: ſꝫ tētatio q̄ eſt ab hoſte nullo mō. Ad 4ᵐ dd̓m: ꝙ demon poteſtatē hꝫ īprimēdi in imaginationē vel repn̄tādo aliqͣ ſenſibilia exteriꝰ vel ēt turbādo imaginē īterius: ⁊ quō hoc ſitſupra in tractatu de angelis dictum ē. ⁊ iō ẜm ꝙ hoc modoīprimit in nos tētare dr̄. h̓ aūt īpreſſio ad hͦ nō hꝫ rōnē pctī.cū nō ſit in appetitu: ſꝫ ī apprehēſiōe tātū: ſꝫ ē tēdēs in peccatū qͣꝫtū eſt de rōne tētantis. Ad 5ᵐ dd̓ꝫ ꝙ motꝰ vis cōcupiſcibilis pōt dupl̓r īſurgere. vel ex qͣlitate organi: ſic̄ calefacto corꝑe īſurgit motꝰ libidinis ſine aliqͣ imagine: ⁊ ille motꝰ ē pure naͣlis nec rōnē pctī hn̄s: ⁊ ad hoc pōt v̓tꝰ demonis ex ptāte ſue naͣe q̄ in trāſmutatiōeꝫ corꝑaliū p̄t niſiv̓tute dīna cohibeat̉. Aliꝰ motꝰ ꝯcupiſcibilis ē ꝗ īſurgit exapp̄hēſiōe delectabilis: ⁊ ex ꝑte illa appetitꝰ cōcupiſcibilishꝫ quādā libertatē: ad minꝰ ī hoīe: ſꝫ ꝙ pōt obedire īperiorōnis ꝓhibētis: ⁊ ſic in ꝯcupiſcibili pōt eē peccatū: ſꝫ huncmotū dyabolus extorquere nō pōt.III. Utruꝫ tentatio ſit appetēda.D tertiuꝫ fic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ teniatio ſit appe tēda. Prīo perhoc qd̓ dr̄ Ia. pͦ. Oē gaudiū exi. ⁊c̄. ſꝫ illd̓ d̓ quoIgaudēdū ē qn̄ hr̄ ē appetēdū cū nō hr̄. ergo tentatio ē appetēda. Pͣ. illd̓ in qͦ manifeſtat̉ bonū alicuiꝰ ē appetēdū: ſꝫ v̓tꝰ mētis in tentatiōibꝰ oſtēdit̉: ⁊ibi quodāmō refloret. ergo idē qd̓ pͥus. Pͣ. illud qd̓ ē ma⁊ organū v̓tutis ē appetēdū: ſꝫ ſic̄ dic̄ Aug. tētatio cui nō cōſentit̉: ē maͣ exercēde v̓tutis. ergo eſt appetēda. Pͣ. illud