Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
65r
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. VVIII.Queſtio. II.

65

L3moda imitatiōe ipſa ēt poſitio veritati fidei nō ꝯſonat qͦſolū deū creatore enūciat in quo oīs ydolatria tollit̉ cuiꝓculdubio maximū fomentū dcā opinio ſubmīſtrat: vn̄ẜꝫ fidē nō p̄t poni aliꝗd eē cā alteriꝰ pꝰ deū niſi ꝑ viā motus ⁊ gn̓ationis: ⁊ ideo oīum eoꝝ q̄ per gn̄atiōem nō inceperūt: oꝫ deū īmediatā cām ponere vt ſūt angeli: aīe ſub̓eceloꝝ: ⁊ maͣ elemētoꝝ: ⁊ prīe ypoſtaſes in oībꝰ ſpēbꝰ: dcāēt poſitio tollit honorē aīaꝝ ſāctaꝝ ꝗbꝰ ꝓmittit̉ āgeloꝝeqͣlitas Mat. ii. in ꝯſecutiōe vltimi finis ꝙ nō poſſet eſſeſi cā eēntialis aīe āgelus eēt cū eē cāti ſemꝑ dependeat aſua cā eēntiali: ſicut ⁊ Anſel. ꝓbat ꝙ reꝑatio hūani gn̄isꝑ āgelū fieri nō debuit ne dignitati aīaꝝ derogaret̉. Seq̄ret ēt aliud incōueniēs ꝙ vltīa btītudo aīaꝝ non eēt indina fruitiōe: ſꝫ potiꝰ in fruitiōe angeloꝝ: qꝛ vltima perfectio ad quā res pōt ꝑuēire ē h̓: vt ꝯiūgātur ſuo pͥncipio.Et iō a ph̓is ponit̉ vltimā felicitatē hoīs eē in continuatiōe intell̓s pol̓is ad intelligētiā agentē: ſiue talis ꝯtinuatio ſit inuita ẜꝫ qͦſdā: ſiue pꝰ hāc vitam ẜm alios.Ad Primum bri de cāis recipiēde non ſunt: quiagͦ dd̓m ꝙ in hac maͣ auctoritates liille ꝗ libꝝ illū ꝯpoſuit hꝰ erroris auctor fuiſſe īuenit̉ niſiquis velit extorte expōere: qd̓ ē p̄ter nr̄ꝫ ꝓpoſitū. Ad2ⁿ dd̓m ꝙ illa rō ſi vim hēat ꝯcludit ꝙ nihil a deo īmediate cāet. qꝛ oē quod ē p̄ter ip̄m finitū eſt niſi forte ẜmaliquē modū ſub̓as ſeꝑatas infinitas eē ponamꝰ non ſimpl̓r: ſed ẜm ꝗd .ſ. verſus īferiꝰ: vt in libro de cauſis dr̄: hͦ ēẜm ꝙ eius v̓tus nō limitat̉ ad determinatos effcūs ī hisque ſue oꝑatiōi ſubdūt̉ quo ēt mō infinitatē hꝫ aīa rōnalis tā ex ꝑte ītell̓s agētis quo ē oīa facere: qͣꝫ ex ꝑte intellectus pol̓is quo ē oīa fieri: ⁊ cuiꝰ ē formā vl̓em reciꝑe ī quaſūt poͣ infinita ſingularia: qd̓ ē ēt euidēs argum̄tū īmaͣlitatis ipſiꝰ aīe ⁊ ꝙ exͣducē non ſit: ꝗa oīs forma maͣlis finta ē. vt in. 8. ph̓yſicoꝝ ꝓbat̉. Et iō ad rōneꝫ illā dd̓m ē ꝙet ſi deꝰ ſit infinitꝰ ſimpl̓r: effcūs tn̄ eiꝰ dupl̓r limitatur ꝑ⁊ pͥncipal̓r ex ordine ſapīe eius que cuilibet rei certos terminos p̄figit. 2º ex ꝑte recipientis: qꝛ influentiā agentisrecipit patiens ꝑ modū virtutis ſue: ⁊ non ꝑ modum virtutis ipſiꝰ agentis. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ēt ī corꝑalibus nō ponimus ſuperiꝰ eē cām inferioris niſi per modū mouentis⁊ gn̄antis: ⁊ h̓ in ſub̓ijs ſpūalibus non ponimus: quia pergn̄atiōem ⁊ motū ineē nō ꝓducūtur: ſed tn̄ ſicut. ſuꝑioracorꝑa mouēt inferiora ad gn̄ationē: ita ſuꝑiores ſub̓e ſpirituales mouēt inferiores ad ꝓpriā oꝑatiōem ẜm ꝙ Dionyſiꝰ dicit inferiores angelos a ſuꝑioribꝰ illuminari: ⁊ homines ab angelis. Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ quelibet res tenditin finē vltimū per ꝓpriā oꝑationeꝫ. ⁊ iō ẜm ꝙ per illuminatiōem ſuperioꝝ inferiores illumināt̉ ad ꝓprias operatiōes dicūt̉ per eos in deū reduci. Non ē enim inconueniēs vt vna creatura ponat̉ cā motꝰ vel oꝑātionis alterius. ſꝫ nō ē ſil̓is rō de exitu reꝝ a pͥmo pͥncipio: qꝛ res nonerit a ſuo pͥncipio per h̓ ꝙ aliꝗd oꝑet̉: ſed ſolū per h̓ ꝙ aliꝗd a pͥncipio recipiat. Ad ꝗntū dd̓m ꝙ ſi intelligaturaīa ꝑticipare oꝑatiōem intellectualem ab intell̓ia hͦ mōꝙ poͣ ītelligendi inſit aīe ꝑ virtuteꝫ intelligētie hereticuꝫeſt ⁊ redit in dcm̄ errorē: qꝛ poͣ intelligendi ſeꝗtur naturāaīe: ſi āt intelligatur hoc mō ꝙ anīa iuuetur in ſua operatione ꝑ illuminatiōem angeloꝝ: ex hoc non pōt ꝯcludi ꝙaīa ẜm ſuā naͣm ab angelis creata ſit non enī a quocūqꝫiuuat̉ res vel mouet̉ ad opus ab eo eſſe habet.III. Utꝝ anima ſenſibilis ſit extraduce.O tertiuꝫ pilis nō ſit ex traduce. Nulſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ ēt aīa ſenſila eniꝫ ſub̓a ſimplex ꝑfecta in eſſe que ſit hͦ aliquid educitur in eē niſi per creationem: ſed aīaſēſibilis ē ho ſb̓a. ergo ⁊c̄. Probatio medie.

luſtiillud qd̓ ē tm̄ forma: ⁊ nō h̓ aliquid non pōt eē motor. vn̄in occauo ph̓ycoꝝ ph̓us vult ꝙ forma ignis non ſit. motor in motu eius naturali: non enī pōt habere perfectam⁊ abſolutā actiōem que debetur motori qui non hēt eſſeperfectum: ſed aīa ſenſibilis eſt motor in aīali. ergo eſt h̓aliquid habens eē perfectum ⁊ ꝙ ſit ſimplex per ſe pꝫ. Preterea ꝯmentator dicit in tertio de aīa ꝙ non pōteē aliqua virtus cognoſcitiua ex cōmixtione elementoꝝſed ea que ꝓducūtur per actioneꝫ nature in inferioribuselemētis producūtur per actiōem qualitatum actiuaruꝫ⁊ paſſiuarum elemētoꝝ ꝯmixtoꝝ: eo ꝙ nulla virtus actiua eſt in iſtis inferioribus niſi ꝑ qualitates elem̄tares vtcōmen. dicit in vndecīo metaph̓yce. cū ergo aīa ſenſibilisſit virtus cognoſcitiua: videtur ꝙ nō per oꝑationem naͣetraduci poſſit: ſed per creationem in eē producat̉. Pͣ.omnis operatio nature inferioris reducitur in virtutemceleſtem: ſicut in virtute̓ pͥmi alterantis: ſed ꝑ virtutemceli aīa ſenſibilis educi non poteſt cū corpus celeſte inanimatū ſit: ⁊ nihil agat vltra ſuā ſpēm: qꝛ effectus nō pōteē potior cauſa agente. ergo vr̄ ꝙ non ꝑ operatiōem naͣeſed ꝑ creatiōem in eē educatur. Preterea eoꝝ q̄ ſuntidē ẜm ſub̓am nō poteſt vnū creari quin alterū creetur:ſed in hoīe anīa ſenſibilis: ⁊ aīa rōnalis ſunt idē per eſſentiam. ergo vr̄ ꝙ cum aīa rōnalis non traducatur: ſed creetur: ꝙ ſil̓r nec anima ſenſibilis: ſed ẜm aīam ſenſibilemnon differt homo a bruto. ergo videtur ꝙ etiam in brutꝭanima ſenſibilis ſit per creationem. Preterea quātoaliquid eſt nobilius tanto nobiliorem cām habet vl̓ ſaltem non minus nobilē: ſed aīa ſenſibilis nobilior ē ī animalibus perfectis qͣꝫ in generatis ex putrefactione. ergocum in generatis ex putrefactiōe non poſſit poni animaſenſibilis ex aliquo pͥncipio naturali produci: cum nō generētur ex ſibi ſimilibus: ⁊ ita oporteat ꝙ a principio ſupernaturali aīam ſortiantur: videtur ꝙ multo fortiꝰ hocneceſſariuꝫ ſit in animalibus perfectis.Sed Contra reptile anime viuētis: ſed aque nonē qd̓ dicitur Gen̄. i. Producant aqueꝓducunt niſi illud ꝙ virtute nature ꝓducitur. ergo videtur ꝙ per virtutem feminalē rebus collatam anime ſenſibiles ꝓducātur. Preterea ph̓us dicit in. 16. de anīalibꝰ ꝙ intellectus ſolum ab extrinſeco ē. ergo videtur ꝙaīa ſēſibilis nō ſit ab extrinſeco.ReſpondeOuerſe inueniūtur opiniones ⁊ philodicēdum: ꝙ circa hanc q̄ſtionem diſophoꝝ: ⁊ ēt magiſtrorū. Quidā enim piloſophi vt Plato. Auicēna ⁊ Themiſtius poſuerunt oēs animas a prin.cipio ſeparato eē: quod quidē principiū Plato ydeā poſuit. Auicē. Intelligētiam agētem. Et theologi hanc viaꝫtenentes ip̄m deū. Ratio autē que p̄dictos philoſophosmouit vt ꝯmen. narrat ſeptīo ⁊ vndecimo metaph̓yce ēſūpta ex anīabꝰ putrefactis: q̄ ēt obijciēdo tacta ē. Et ſil̓rex hͦ ꝙ in naͣlibꝰ nihil inuenit̉ agēs niſi forma accidētal̓:vt calor ⁊ frigꝰ quoꝝ actiōe nō pōt aīa ꝓduci: cum nihilagat vltra ſuā ſpēm. Sed tn̄ aduertēdū ē ꝙ nullus ph̓usinter aīaꝫ ſenſibilē ⁊ alias formas ſub̓ales diſtinxit qͣꝫtūad originē: quia p̄dicti ph̓i oēs formas ſub̓ales eē a principio ſeꝑato poſuerunt: tā aīam ſenſibilē qͣꝫ formā lapidisvel ignis. Alij vero vt Ariſto. ⁊ ꝯmē. eius qui ponūt formas alias maͣles ex poͣ maͣe educi virtute agētium naturaliū: ponūt ēt aīam ſenſibilē ⁊ vegetabilē extraduce eēeo ꝙ eē formaꝝ naͣliū nō ē ip̄aꝝ abſolute: ſed ip̄orum cōpoſitoꝝ: non enī per ſe poſſūt ſubſiſtere: ⁊ ideo ipſis formis ꝑ ſe loquēdo non acꝗrit̉ eē: ſꝫ ſub̓ijs cōpoſitis: vn̄ forma per ſe loquēdo neqꝫ fit neqꝫ gn̄atur: ſed ꝯpoſitum: etqꝛ oē qd̓ gn̄atur: generatur ex ſibi ſil̓i. ideo opꝫ ꝙ gn̄ans

i