Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
29r
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. VII.Qō III.

29

Diſtin. VII.ſecūdus modus quem ponit in littera magiſter. Alius eſtAuicēne ꝗ ponit ꝙ materia corporalis multo fortius obedit cōceptiōi ſubſtātie ſeparate qͣꝫ qualitatibus cōtrarijsagētibus in natura: quia agētia naturalia ſūt tātuꝫ diſponētia ad formaꝫ q̄ ē ex influētia ſubſtātie ſeparate. Undead ꝯceptōeꝫ ſubſtātie ſeparate etiā p̄ter ordinē motus cēli ſequitur aliquis effectus in īferioribus: ⁊ ponit exēpluꝫde aīa humana: ad cuius ꝯceptionē totū corpus moueturvl̓ in libidīe ad imaginatione mulieris amate: vl̓ ad cauedum ex imaginatiōe ⁊ timore caſus: ⁊ hic ē pͥmus modusqui tāgitur in lr̄a: ꝙ maͣ corporalis d̓ſeruiat d̓monibus adnutū: huic autē poſitiōi ꝯtradicit̉ ⁊ a philoſophis ⁊ a theclogis. Aphiloſophis quidē qꝛ dicūt ꝙ motus celi ē inſtrumetum ītelligētie mouētis. Unde nō niſi eo mediāte pōtprouenire effectus in īferioribꝰ ab ītelligētia. Atheologisetiā ꝯtradicitur: quia forme corporales nō ſūt ex īfluētiademonuꝫ: ſꝫ ex īfluētia dei qui eas in potētia maͣe poſuit:⁊ educere ī actuꝫ poteſt ſine adminiculo alicuius īferiori:agētis ẜꝫ ꝙ in actiuū educūtur ẜꝫ curſuꝫ nature ex determinatis agētibus naturalibus. Un̄ huius poſitiōis ē falſum fundamētuꝫ. Et ideo dicēduꝫ ꝙ demones virtute ꝓpria nullā formaꝫ ī materiā īfluere poſſūt: nec accidētalē:nec ſubſtātialē: nec reducere eam ī actuꝫ niſi adminiculoproprij agētis naturalis: ſicut etiā artifex: n̄ propria virtute: ſꝫ virtute ignis appoſiti calefacit: ita ⁊ d̓mones ad determinata paſſiua poſſūt ꝯiungere actiua: vt ſequatur effectus ex cauſis quidē naturalibus: ſꝫ propter ꝯſuetū curſum nature propter multitudinē ⁊ vehemētiam virtutisactiue reruꝫ aggregataruꝫ ⁊ propter habilitatē paſſiuorū:⁊ iō effectꝰ ꝗ nō ſt̄ in ptāte alicuiꝰ v̓tutis actiue naͣlis ꝓducere nō pn̄t: vt ſuſcitare mortuū vel aliꝗd ha ſcd̓m veritatē: ſed in preſtigijs tātum: vt infra dicetur.ergo dicēdum. ꝙ tēpore antixp̄i aliqͣAd primu) vera miracula fiēt virtute demonuꝫꝑmiſſiōe dīna: in illis tamē ad q̄ virtus demonis ſe extendit: tamē dicūtur oīa mēdacia ex parte finis: quia ad decipiēduꝫ ſūt. Ad ſcd̓ꝫ dicēduꝫ ꝙ ſigna facta ꝑ bonos poſſunt diſtīgui ab illis q̄ ꝑ malos fiūt tripl̓r ad minus. Prīoex efficacia virtutis operantis: qꝛ ſigna fcā ꝑ bonos v̓tutedina fiūt in illis etiā ad q̄ virtus actiua naͣe ſe nullo modoextēdit: ſicut ſuſcitare mortuos ⁊ huiuſmōi: q̄ d̓mones ẜꝫv̓itatē facere nō poſſūt: ſꝫ ī p̄ſtigijs tātuꝫ: q̄ diu durare nōpoſſūt. Scd̓o ex vtilitate ſignoruꝫ: qꝛ ſigna ꝑ bonos factaſūt d̓ rebus vtilibus: vt ī curatōe īfirmitatuꝫ ⁊ huiuſmōiSigna autē ꝑ malos facta ſūt ī rebus nociuis vl̓ vanis: ſicut ꝙ volāt̉ ī aere: vl̓ reddūt mēbra hoīuꝫ ſtupida ⁊ huiuſmōdi: ⁊ hāc differētiaꝫ aſſignat btūs Petrus ī itinerarioelemētis. Tertia dr̄ia ē quātū ad finē: qꝛ ſigna bonoꝝ ordināt̉ ad edificatiōꝫ fidei ⁊ bonoꝝ moꝝ: ſꝫ ſigna maloruꝫſūt ī manifeſtū nocumētū fidei ⁊ honeſtatis. Et quātū admodū dr̄nt: qꝛ boni operātur miracula ꝑ īuocatiōꝫ diuininoīs pie ⁊ reuerēter: ſꝫ mali ꝗbuſdā d̓liramētis: ſicut ꝙ īcdūt ſe cultris: ⁊ ho turpia faciūt: ⁊ ita ſigna ꝑ bonos factamanifeſte pn̄t diſcerni ab his q̄ v̓tute d̓monū fiūt. Ad3ᵐ dicēdū. ꝙ talē alteratiōꝫ p̄cedit aliꝗs motus localis īquātū v̓tutes actiuas colligūt: ⁊ d̓terminatis paſſiuis apponūt: ſꝫ talis motus localis nō reducit̉ ī motū celeſtē: qꝛnō ē ẜꝫ aliquā virtutē mouētē naͣlē: ſꝫ īquātū obedit v̓tutidemonis ad motū localeꝫ: qd̓ ē v̓tute naͣe ſue: q̄ ſupra corpora pōt: nō ꝗdē vt aliquā formā īfluat: ſꝫ vt local̓r moueat: qꝛ motus localis nō ē ẜꝫ acꝗſitionē alicuius qd̓ in re ſitq̄ mouet̉: qꝛ locus ē extrinſecus locato. Ad quartū dicēdū. ꝙ corpora celeſtia nō habēt aliquā īpreſſionē ī d̓mones: vt eis ſubdāt̉. Sꝫ ideo aduocati ſub certa cōſtellatione veniūt: qꝛ ſciūt virtutē illius ꝯſtellatōis iuuare ad effe

ctū ꝗ requirit̉: vl̓ ꝑꝑ hoc vt hoīes īducant̉ ad venerāduꝫaliqd̓ numē ī ſtellis: ex quo idolatrie ritꝰ ꝓcedit. Ad 5ᵐdicēduꝫ. ꝙ ars v̓tute ſua nō pōt formā ſubſtātiale ꝯferre:qd̓ tamē pōt virtute naͣlis agētis: ſicut pꝫ in hoc ꝙ ꝑ arteꝫinducit̉ forma ignis in lignis: ſed q̄daꝫ forme ſubſtātialesſūt quas nullo mō ars īducere pōt: qꝛ propria actiua ⁊ paſſiua inuenire nō pōt: ſꝫ in his pōt aliꝗd ſimile facere: ſicutalchimiſte faciūt aliꝗd ſimile auro quātum ad accidētiaexteriora: ſꝫ tamē nō faciūt veruꝫ aurū: qꝛ forma ſubſtantialis auri nō ē ꝑ calorē ignis quo vtunt̉ alchimiſte: ſꝫ percalorē ſolis in loco determinato: vbi viget virtus mineralis: ⁊ iō tale aurū nō hꝫ operationē cōſequēteꝫ ſpēm: ⁊ ſil̓rin alijs q̄ eoruꝫ operatiōe fiunt. Utꝝ vti auxilio d̓mōis ad effectꝰ corꝑales ſit malū. II.A D ſecūdu) demonū in talibus opibusſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ vti auxilioAvInō ſit malū. Ipſe n. Paulus corinthiū fornicariū tradidit ſathane in īteritū carnis: vt dicit̉ pͥme Cor. 5. ſꝫ ī hoc nō dicit̉ peccaſſe: ergo vti licꝫobſeꝗo demonū. Pͣ. licꝫ auxiliū acciꝑe etiā a pctōribꝰ:vt elemoſinā vel aliꝗd huiuſmōi: ſꝫ ī demōibus nō ē inuenire niſi naͣꝫ q̄ bona ē ⁊ pctm̄. ergo vr̄ ꝙ auxilio eorū vti liceat. Pͣ. deus ꝯtulit v̓tutes v̓bis ⁊ rebus: ſꝫ v̓tute quorūdā v̓borū ⁊ reꝝ demones aduocant̉. ⁊ qͣſi ꝯpellūt̉. ergovr̄ ꝙ eoꝝ auxilio vti liceat. Pͣ. id qd̓ v̓git ī aliquā vtilitatē ⁊ nulli derogat: nō vr̄ eē pctm̄: ſꝫ ꝑ inuocatiōes demonū frequēter multa vtilia fint: ſicut pꝫ in inuētōe rerumamiſſaꝝ. gͦ vr̄ ꝙ ī talibꝰ vti licꝫ eoꝝ auxilio.S Colra tores ⁊ maleficos īterfici mors aūt corpodeutronomij. 17. Precepit dn̄s oēs īcantaralis non infligit̉ ſine graui pctō: ergo vr̄ ꝙ grauiter peccāt ꝗ talibus ītēdūt. Pͣ. Aug. dicit ſuꝑ Gen̄. libro ſcd̓o.oēs dīnatiōes eē fugiēdas ⁊ cauēdas. ergo ⁊c̄.dd̓ꝫ. ꝙ ea q̄ ſt̄ ſupra facultatē hūanamReſpōdeo nāe a ſolo deo requirēda ſt: ⁊ iō ſicutgrauiter peccat qui illd̓ qd̓ ē dei creature īpēdit ꝑ hidolatrie cultu: ita ēt grauiter peccāt ꝗ ea q̄ a deo expetēda ſūt:auxilio demonū īplorāt: ⁊ ho ē vaticinatio d̓ futuro. vn̄ dr̄yſa. 8. Nūꝗd nō ppl̓s a deo ſuo ⁊c̄. Et ſil̓r ēt ī alijs oꝑibusmagicis: ī ꝗbꝰ ꝯplemētū oꝑis ex v̓tute demonū expectat̉.In his .n. oībꝰ ē apoſtaſia a fide ꝑ pactū initū cū demōe: vl̓v̓botenus ſi īuocatio īterſit: vl̓ facto aliquo: ēt ſi ſacrificiadeſint. nō .n. pōt hō duobꝰ dn̄is ſeruire. vt dr̄ Mat. 7.ergo dd̓ꝫ. ꝙ Paulus ⁊ ꝗdā alij ſcī legūt̉O primuꝰ aliqͣ ꝑ demones feciſſe nō pacto cū eisīnito: ſꝫ ſicut v̓tutē dīna ī eis exercētes: ſicut ēt ptātū celeſtiū offm̄ dr̄ d̓mōes arcere. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ pctōres quādiu ī hac vita viuūt: pn̄t fieri mēbra xp̄i: qͣꝫtucūqꝫ videāt̉ī malicia obſtīati: ⁊ iō ex charitate diligēdi ſt̄ ⁊ ab eis bn̄ficia recipi pn̄t ⁊ īpēdi: dūmō ꝯͣ charitatē nō ſint: ſꝫ poſtqͣꝫa corꝑe ī dānatiōꝫ decedūt idē ē iudiciū d̓ eis ⁊ d̓ demonibus. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ nō ē credēdū aliꝗbus v̓tutibꝰ corporalibus d̓mones ſubiacere: ⁊ iō nō cogūt̉ īuocatōibꝰ ⁊ fcīsꝗbuſdā maleficis niſi īqͣꝫtū ꝑ hͦ cū eis fedus init̉ ẜꝫ qd̓ dr̄yſa. 18. Percuſſimꝰ fedꝰ cū mōte: ⁊ cū īferno fecimꝰ pactū. Ad 4ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ nll̓a vtilitas eē p̄t ꝓ qͣ aliꝗd faciēduꝫ ſit:qd̓ ī d̓i v̓gat iniuriā: qd̓ ꝯtīgit: qn̄ illd̓ qd̓ ip̄iꝰ ē n̄ ab ip̄o q̄rit̉(ſꝫ cū eiꝰ aduerſario fedꝰ init̉. Expō textꝰ.v̓o argm̄. ⁊c̄. Sꝫ ꝯͣ li. ar. ē ꝙ cogi n̄ p̄t: ſꝫMONt negatōes nō recipiūt̉ magis ⁊ minꝰ. gͦInec li. ar. Ad qd̓ dd̓ꝫ. ꝙ qͣꝫuis negatio ẜꝫ illd̓ EMx qd̓ ē magꝭ vl̓ minꝰ n̄ recipiat: tn̄ dr̄ ītēdi ⁊ remiti: qꝛ hꝫ cāꝫ ī ſub̓to: ſic̄ ꝗ caret ſb̓a ocl̓i magis dr̄ cecꝰ qͣꝫ illecuiꝰ viſus dr̄ ab hūorē īpeditꝰ ad pupillā cōfluēte: ⁊ iō dicip̄t libertas arbitrij maior ⁊ mīor ẜꝫ moduꝫ naͣe ī qua ē.