Druckschrift 
Scriptum super secundo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Seite
28v
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. VII.Qō III.

IOiſtiAſtratis lumine angelico reſultat aliquorum cognitio inintellcū poſſibili hoīs ad quā eliciēdā illuſtratio intell̓sagētis humani nō ſufficeret: cū lumē eius ſit debilius lumine angeli.gͦ dd̓m ꝙ futura ſcd̓ꝫ ꝙ hn̄t determiAd primuꝫ natiōem in cauſis ſuis accedūt ad rationē pn̄tium inqͣꝫtum iā quodāmodo ſūt determinata īcauſis ſuis ⁊ iō eoꝝ precognitio non propͥe dr̄ dīnatio: vtqn̄ medicꝰ p̄dic̄ ſanitatē futurā ⁊ aſtrologꝰ eclypſim velpluuiam: ⁊ aliqd̓ ho: niſi forte apud eū: quē latet ordo cāead cātum: vn̄ in illis que oībꝰ nota ſunt nullus dicit diuinatiōem eē: vt ſolē oriri cras. Sed dīnatio ꝓpͥe ē eorū q̄cās determinatas nō hn̄t: hec enī precognoſcere ſoliꝰ deieſt: a cꝰ actꝰ vſurpatiōe diuini vocātur: qui futurꝭ prenūciandis intēdūt. Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ falſi ꝓphete diſtinguunt̉ a veris qͣꝫtū ad tria ad minus. Primo quantū adreuelatiōis auctorem: qꝛ boni ꝓphete futura predicuntdiuino lumine mediātibus bonis angelis inſpirati. ſꝫ falſi ꝓphete: vel ſequūt̉ ſpm̄ ſuū nihil euidētes: ſed mendacia ꝯfingētes: vl̓ ꝑ reuelatiōem immūdi ſpūs. Scd̓o quātū ad intētiōem p̄nūciationis: qꝛ falſoꝝ ꝓphetaꝝ finis ēaliqd̓ lucꝝ tꝑale. Un̄ dr̄ Ezech̓. 13. Uiolāt me ad populūmeū ꝑꝑ pugillū ordei ⁊ fragmē panis: vel ſaltē ipſiꝰ d̓monis reuelātis intētio ꝑuerſa ē: ꝗ deceptōem intendit. Sꝫꝓphetaꝝ bonoꝝ tota intentio in rectū finē ordinatur. 3ºquātū ad certitudinē prenūciatoꝝ: qꝛ bonoꝝ ꝓphetia īnititur dīne p̄ſcīe que oīum futuroꝝ euētus ītuet̉. ſed p̄nūciatio maloꝝ ꝓphetaꝝ innitit̉ preſcīe demonū q̄ ꝯiecturalis ē. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ demon pōt aliqd̓ ignotū manifeſtare ſine cātione noue ſpēi dupl̓r: aut ex ſpeciebus īimaginatiōe ſeruatis diuerſimode cōpoſitis ⁊ diuiſis etfortiori lumine illuſtratis alias intētiōes eliciēdo: aut ētnouas ſpēs in imaginatiōe formādo ẜm aliquā trāſmutatiōem organi corꝑalis. Ad 4ᵐ dd̓m: ꝙ ſolus deꝰ format mētē hoīs iuſtificādo: nō tn̄ ſolus īmediate intellectuali lumīe illuſtrat: niſi intelligat̉ a lumīe cōnaͣli quoda ſolo deo ē. Ad 5ᵐ dd̓m: ꝙ aſtrologi nō pn̄t p̄nūciareeuētꝰ: niſi qꝛ reducūt̉ ad motū celi: ſicut ad cām: vl̓ per ſeſic̄ trāſmutatiōes q̄ accidūt in corꝑalibꝰ: vt tēpeſtates etſterilitates: ⁊ peſtilētias: ⁊ ho: q̄ tn̄ īpediri pn̄t fortioribꝰmotibꝰ ſuꝑueniētibꝰ. vt dic̄ ph̓s in lib. de ſom. ⁊ vigi. velꝑ accn̄s: ſic̄ ad tranſmutatōem corꝑis diſponit̉ animꝰ adaliqͦs actꝰ magis qͣꝫ ad alios ſic̄ ex naͣli ꝯpl̓one ꝗdam ſūtꝓni ad luxuriā vl̓ ad irā ⁊ ho. nō tn̄ talis diſpō corꝑis aīenec̄itatē inducit. Un̄ in his q̄ ex libero arbitrio depēdētmaxīe eoꝝ iudicia fallūt̉. Sil̓r ēt medici: ex ſignis exteriꝰ apparētibꝰ cās interiores cognoſcunt ex ꝗbꝰ ſequit̉ſanitas vl̓ mors: vl̓ ſꝑ: vel in maiori ꝑte: ⁊ h̓ oīa demonesp̄cognoſcere pn̄t: nō āt oīa futura ſūt talia. Ad 6ᵐ dd̓ꝙ dinatiōes ēt q̄ in ſomnis ſūt reducūt̉ in aliqͣ ſigna velcās naͣles. hͦ āt ꝯtingit dupl̓r: vno mō in his: quoꝝ cā ē inip̄o ſomniāte: ⁊ hͦ ꝯtingit dupl̓r. vel ita ꝙ ip̄m ſōniuꝫ ē cāeuētꝰ futuri: ſic̄ qn̄ ꝗs ꝑꝑ hoc qd̓ in ſomno videt mouet̉ad aliꝗd faciēdū. vl̓ ē ſignū futuri: cuiꝰ cā ī ip̄o ē: ſic̄ qn̄ ꝗsſōniat ſe comedere dulcia: ſignificat̉ ꝙ flegma dulce ineo dominet̉: exqͦ medicꝰ p̄t aliquē euētū futuꝝ conijcer̄vl̓ morbi vl̓ ſalutis. Si āt neutro mō ſe hēat: tuc nō ē niſiꝑ accn̄s: ſic̄ ꝯtingit ꝑ accn̄s me cogitāte de aduētu alicuiꝰillū venire. Alio mō ī his q̄ cām hn̄t extra ſomniāteꝫ: ⁊ inhis euētus frequēter rei ſomniate ſe hꝫ ad ſomnuꝫ vt ꝑaccn̄s: qn̄qꝫ tn̄ ſomnū ē ſignū euētꝰ futuri: hoc āt ꝯtingitdupl̓r. vno mō ex ꝑte illa qͣ cognitiōem a corꝑe accipit: īquātū imprimitur in ip̄m virtꝰ corꝑis celeſtis: ex motibꝰenī corpoꝝ celeſtium relinquunt̉ quedā impreſſiones etmotus: q̄ ſūt figna motuū celeſtiū in corꝑibꝰ inferioribus

⁊ ẜm ꝙ iſti motus ꝑueniunt ad imaginatiōem figurāturimagines illoꝝ effectuū: ad qͦs diſponūt motꝰ celeſtes ẜꝫſil̓itudinē magis vl̓ minꝰ expreſſam: ẜm ꝙ virtꝰ impͥmēsē fortior vl̓ d̓bilior: ⁊ ẜꝫ ꝙ virtꝰ recipiens ē magis diſpoſita vl̓ minꝰ ⁊ magis quieta ab alijs occupationibꝰ: ⁊ ꝓpterhoc hō ſentiūt̉ in dormiēdo: qꝛ aīa vacat ab exterioribꝰ:motibꝰ: ⁊ p̄cipue in nocte: ⁊ circa horam digeſtionis complete: ⁊ ꝑ hūc modū quedā aīalia precognoſcūt q̄dā futura ẜm ꝙ eſt neceſſarium ad eoꝝ ſuſtentationem: ſicut piſces tēpeſtatē futurā motibꝰ ſuis prenūciāt: dum de locoad locū mouēt̉: ⁊ ſil̓r ēt in formicis ⁊ multis alijs aīalibꝰad ſenſum pꝫ: quorū imaginatiōes ſunt quiete qͣꝫ hūaneꝑꝑ multiplices motus rōnis. Alio modo ſcd̓m ꝙ aīa cognitiōem accipit ex influentia luminis ſub̓e ſeꝑate vl̓ deivl̓ angeli cui vehemētius coniūgitur quāto magis ab occupatiōe corꝑis ceſſat. ⁊ ꝑꝑ hoc reuelationes in ſomnijsfiunt: ⁊ in illis precipue quoꝝ aīa corporis affectionibusnō ſubditur. ⁊ quāto eoꝝ imaginatio magis obedit intellectui: tāto figurātur in ea expreſſiores ſil̓itudines: ⁊ pꝑhoc virtutes morales multū faciūt ad ſcīam: ⁊ precipuevirtꝰ caſtitatis: vt dic̄ ꝯmētator ī ſeptīo ph̓ycoꝝ: caſtitasenim precipue inter virtutes morales corpus anime obediens reddit. Queſtio.III.Einde queritur nū in operādo.de v̓tute demoEt circa hoc querūt̉ duo. Prīo vtrū poſſintaliquos veros effectꝰ oꝑari ī maͣ corporali.Scd̓o vtꝝ eoꝝ auxilio ⁊ ꝯſilio vti liceat.demōes poſſint īducere in materia corporali verum effectum corporalem.O primum nes veꝝ effectū corpoſic ꝓceditur. vr̄ ꝙ d̓moralē īducere nequeāt: qꝛ dr̄ ſcd̓e theſſalo. 2º.ꝙ antixp̄s veniet in ſignis mendacibus: ſeda tunc maximam poteſtatem demones habebūt. gͦ vr̄ ꝙ nullo mō poſſint aliquē effectū verū īducer̄. Preterea. id qd̓ datum eſt in manifeſtationem ⁊ ꝯfirmationem fidei non debet concedi fidei aduerſarijs. ſedoperatio ſignorum data eſt ad confirmationem fidei: vthabetur Marci vltimo. Illi auteꝫ ꝓfecti ⁊c̄. Ergo videtur ꝙ non ſubſit poteſtati demonum miracula facere. Preterea. oīs alteratio reducitur in motum localeꝫ:vt in ſeptimo phyſicorum probatur: quorum primus eſtmotus celi: ſed demones motum celi variare non poſſūtquia hoc ſolius dei eſt: vt Dionyſius dicit in epiſtola adpolicarpum. ergo videtur ꝙ nullam tranſmutationeꝫ incorporibus inſerioribus facere poſſint de forma ī formā Preterea. id quod ſubiacet virtuti corporali non habet virtutem imprimendi in corpora: ſed demones ſubdūtur virtutibus ſtellarum. vnde ēt malefici conſtellationes determinatas obſeruant ad inuocandum demones. ergo videtur ꝙ non habeant virtutem imprimēdiin corpora. Preterea. demones non operantur niſi ꝑmodum artis. ſed ars non poteſt dare formam ſubſtātialē. vn̄ dr̄ ī capl̓o d̓ nūerris. Sciāt auctores alchimie ſpēstrāſformari nō poſſe. gͦ nec demones formas ſub̓ales īdueſt qd̓ dicit̉ Exodi. 7. ꝙ (cere pn̄t.Sed contra magi pharaonis v̓tute demonū operantes virgas in ſerpētes verterūt. Preterea. fortiusagit ī id qd̓ minꝰ ē forte: ſꝫ virtus demonis eſt fortior v̓tute corꝑali. gͦ pn̄t corꝑa trāſmutare propͥa virtute.dd̓m. ꝙ circa hͦ pōt eē duplex error.Reſpondeo ynus fuit gentilium qui credebantdemones: quoꝝ v̓tute magi oꝑabant̉: deos eē: ⁊ ita ꝑ modum creationis poſſe nouos effectus producere: et iſte e