Queſtio. I.Diſtin. I.

Imaͣm fecit ad vite ſenſuꝫ vegetare: vt ſciret hōqꝛ ſi potuit deꝰ tā diſparē naͣm corꝑis ⁊ aīe infederatiōeꝫ vnā ⁊ ī amicitiaꝫ tanta cōiungere:nequaqͣꝫ ei impoſſibile futuꝝ: rōnalis creaturehumilitatē: lꝫ longe inferiorē ad ſue gl̓ie ꝑticipationē ſublimare. Qꝛ gͦ pro exemplo rōnalisſpūs in ꝑte vſqꝫ ad ꝯſortium terreni corꝑis humiliatꝰ ē: ne forte in hͦ nimis dep̄ſſus videret̉:addidit dei ꝓuidētia: vt poſtmodū cū eodemcorꝑe gl̓ificato ad ꝯſortiuꝫ illoꝝ qui in ſua perſtiterāt puritate ſublimaret̉. Vt qd̓ minꝰ ex diſpoſitiōe creatoris ſui acceꝑat ꝯditus: poſtmodū per gr̄am eiuſdē acciperet gl̓ificatꝰ. ſic ergoꝯditor deꝰ rōnales ſpūs varia ſorte ꝓ arbitriovoluntatis ſue diſponēs: illis quos in ſua puritate reliquerat: ſurſū in celo maſionē: illis veroquos corꝑibꝰ terrenis ſociauerat: deorſum interra hītatiōem ꝯſtituit: vtriſqꝫ regulā proponēs obediētie: qͣtenꝰ ⁊ illi ab eo vbi erāt nō caderēt: ⁊ iſti ab eo vbi erāt ad id vbi nō erāt aſcēderēt. Fecit itaqꝫ deꝰ hoīem ex duplici ſubſtātia: corpꝰ de terra fungēs: aīam vero de nihilofaciēs. Iō āt vnite ſūt aīe corporibus: vt in eisdeo famulātes maiorem mereant̉ coronā.¶ Poſt ſacramētū trinitatis de creatura triꝑtta ē agendū ⁊ prius de digniori .i. angelica.X p̄miſſis aꝑꝑet rōnalē creaturaꝫ inIangelicā ⁊ humanā fuiſſe diſtinctā:qͣꝝ altera ē tota ſpūalis .i. angelica: aljtera ꝟo ex ꝑte ſpūalis ⁊ ex ꝑte corporalis .i. hūana. Cū itaqꝫ de his tractādū ſit .ſ. d̓ſpūali ⁊ corꝑali creatura. ⁊ de rōnali ⁊ de nōrōnali. prīo de rōnali ⁊ ſpūali .i. d̓ āgelis agēdūvr̄: vt a ꝯtuitu creatoris ad cognitiōem creature dignioris rō nr̄a intēdat. Deinde ad cōſiderationē corporee tā illius que ē rōnalis qͣꝫ illiꝰque nō ē rōnalis deſcēdat: vt trinitatis increateſacramentū tripartite creature eiqꝫ ꝯcretorumAtqꝫ ꝯtingentium ſequatur documentum.¶ Diuiſio textus.Icto exitu reꝝ a pͥmo pͥnº. Hic ꝓſequỉordinē eaꝝ in vltimū finē. Et diuiVIdit̉ in ꝑtes tres. In prīa on̄dit finē vltimumAcreaturaꝝ. In 2ª ex fine on̄dit creaturarumdiuerſitatē ibi (Et qꝛ nō valꝫ ⁊cͣ.) In 3ª ex diſtinctiōe cōcludit tractādi ordineꝫ ibi (Ex p̄miſſis apꝑet ⁊cͣ) Scd̓adiuidit̉ in tres. In prīa on̄dit ordinē ſpūalis naͣe in finēIn ſcd̓a ordinē corporalis ibi (Et ſicut ſcūs ē homo ⁊cͣ.In tertia ordinē cōiuncti ex vtroqꝫ ibi ¶Solet ēt q̄ri ⁊c̄¶ Circa primum duo facit. Prīo ex fine cōcludit ſpūalisnature inſtitutionem. Scd̓o cōcludit ordinē ipſius in finem ibi. (Ideoqꝫ ſi querat̉ ⁊c̄) Et circa hoc tria facit. primo aſſignat finē ex ꝑte agentis. ſcd̓o ex parte operis ibi.(Et ſi querit̉ ad ꝗd ⁊c̄) Tertio cōiungit vtrūqꝫ ibi (Cuꝫgͦquerit qͣre ⁊ cur. ⁊ ſic factus eſt ⁊c̄. Circa hoc duo facit.

eA1c.IPrimo on̄dit finē corꝑalis creature. Scd̓o excludit qͣꝫdādubitatōꝫ ibi. Et de hoīe quoqꝫ ⁊c̄.)Qō. I.Tqͥrunt̉. Prīo vtꝝ deo ꝯueIc̄ quinq) niat agere ꝑꝑ fineꝫ. Scd̓ovtꝝ finis oīuꝫ ſit dei bonitas. Tertio vtꝝ oīaſint ꝑꝑ hoīeꝫ fcā. 4º. ꝑꝑ ꝗd hō ex aīa ⁊ corꝑecōſtitutus ſit. Quinto vtꝝ tali corpori animoeius vniri debuerit.¶ Utꝝ deo cōpetat agere ꝑꝑ finē.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ deo nō cōO Priſꝰ) petit agere ꝑꝑ fineꝫ. finis.n. eſt terminꝰ motus. vn̄ ī his q̄ carēt motu: ſicut in mathematicis: nō ē finis neqꝫ bonū: vtIin tertio meta. dr̄: ſꝫ d̓s nō ꝓducit res ꝑ motūvt pͥus dcm̄ ē. gͦ ſibi nō cōꝑetit ꝑꝑ finē agere. ¶ Pͣ. finis ēꝑfectio agētis. vn̄ ſicut maͣ appetit formā: ita agēs finē: ſꝫdeo nō ꝯpetit ab aliquo ꝑfici: cū ſit pͥmū mouēs ⁊ ꝑfectioſūma. ergo nō agit ꝑꝑ finē. ¶ Pͣ. vnicuiqꝫ agēti ꝑꝑ finemmeliꝰ ē ſuū opus eē qͣꝫ nō eſſe: qꝛ ꝑ illud finē ꝯſequit̉: vt pꝫinducēdo ī ſingulis: ſꝫ nō meliꝰ: īmo īdifferens ē deo vtrūcreature ſint vel nō ſint: qꝛ bonoꝝ nr̄orū nō eget. ergo nōagit ꝑꝑ finē. ¶ Pͣ. actio eius ē vltimus finis reꝝ: qꝛ ē ſuaſub̓a: ſꝫ finis vltimi nō ē aliquis alius finis. ergo videturꝙ actio eius non ſit propter finem.oē agens qd̓ nō agit ꝑꝑ finē aliquē opusSꝫ Contra ęius ē vanū: ſꝫ dei oꝑa nō ſūt hꝰ. vn̄ i p̄s.dr̄. Nunꝗd vane .n. ⁊c̄. Ergo agit ꝑꝑ finē. ¶ Pͣ. ẜꝫ ph̓m 2ª.meta. Oē agens ꝑ ītellectū agit ꝑꝑ finē: ſꝫ deus eſt ho: cūſua ſciētia ſit cauſa rerum. ergo ⁊c̄.dd̓ꝫ ꝙ agere aliꝗd ꝑꝑ fineꝫ eſt dupliReſpondeo citer: vel ꝑꝑ fine oꝑis vel ꝑꝑ finē operātis. finis operis ē hoc ad qd̓ opus ordinatū ē ab agēte: ⁊hoc dr̄ rō operis. finis autē operātis eſt quē pͥncipal̓r operans intēdit. vn̄ finis operis pōt eē in alio: ſꝫ finis operātꝭſemꝑ eſt ī ipſo: ſicut pꝫ ī edificatore ꝗ lapides ꝯgregat: adꝯponēduꝫ eos. ꝙ iſta ꝯpō ī qua ꝯſiſtit forma domus eſt finis oꝑis: ſꝫ vtilitas q̄ ꝓuenit ex hoc operāti ē finis ex ꝑteagētis: cū aūt oē opus diuinū ī finē quēdā ordinatū ſit: cōſtat ꝙ ex ꝑte oꝑis deus ꝑꝑ finē agit: ſꝫ qꝛ finis oꝑis ſemꝑreducit̉ ī finē operātis. iō oꝫ ꝙ etiaꝫ ex ꝑte operātis finisactiōis eius ꝯſideret̉ ꝗ eſt bonū ipſius ī ipſo. Sciēdū ē gͦꝙ ager̄ hͦ mō ē dupl̓r. vl̓ ꝑꝑ d̓ſideriū finis. vl̓ ꝑꝑ amorē finis: deſideriū .n. ē rei nō hīte: ſꝫ amor ē rei que hr̄ vt Aug.dicit. ⁊ iō oī creature ꝯuenit agere ꝑꝑ deſiderium finis: qꝛvnicuiqꝫ creature acꝗrit̉ bonū ab alio qd̓ ex ſe nō hꝫ: ſeddeo cōpetit agere ꝑꝑ amorē finis cuiꝰ bonitati nihil addipōt. Ipſe .n. bonitatē ſuā ꝑfecte amat: ⁊ ex hͦ vult ꝙ bonitas ſua multiplicet̉ ꝑ modū: ꝗ pol̓is ē: ex ſui .ſ. ſil̓itudīe exquo ꝓuenit vtilitas creature: īquātū ſil̓itudinē diuīe bonitatis recipit. ⁊ iō dr̄ ī lr̄a ꝙ deus fecit creaturā ꝑꝑ bonitatē ſuā: ꝯſiderādo finē operātis: ⁊ ꝑꝑ vtilitatē creature ꝯſiderādo finē oꝑis. ⁊ ꝑꝑ hoc ēt dicit Aug. ꝙ īquātū deꝰ ē bonus ſumꝰ. ⁊ Dio. dicit ī. 4. ca. de diuinis noībus: ꝙ diuinꝰamor nō dimiſit eum ſine germine eſſe.Ad primuꝫer gº dd̓ꝫ ꝙ ẜm Auic̄. ſicut eſt duplexagēs: qd̓dā qd̓ agit ꝑ motū ſic̄ naͣle: ⁊qd̓dā qd̓ agit ſine motu dādo eē: ita duplex ē bonū: qd̓dāacꝗſitū ꝑ motū: ⁊ hͦ ē tm̄ ī rebꝰ naͣlibꝰ: ⁊ qd̓dā acꝗſitū ſinemotu ī recipiēdo īfluētiā agētꝭ ſine motu: ⁊ tale ē bonū ētī rebꝰ īmobilibꝰ. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ illd̓ qd̓ agit ꝑꝑ d̓ſideriūfinis hꝫ finē exͣ ſe qͦ ꝑficit̉. hͦ āt nō ꝯuenit deo ꝗ agit ꝓpteramorē finis: qꝛ ipſemet ē ſibi finis a ſe habitus ⁊ amatus:⁊ iō dicimus ꝙ diuina voluntas nō eſt ꝑfecta quodā alioſed ſeipſa: qꝛ ipſa volūtas eſt bonitas. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ. ꝙ oēid qd̓ agit ꝓpter deſideriū finis per actiōeꝫ ſuā ordinatur