CATILINAE
nemini credibilia ſunt? a priuatis cōpluribusſub uerſos mōtis; maria eſſe cōſtrata: quibusmihi uidētur, ludibrio fuiſſe diuitiæ, quippe qͣshoneſte habere licebat, abuti ꝑ turpitudinemꝓperabāt. Sed libido, ſtupriganeæ, cæteriqꝫ cultus nō minor īceſſerat, uiros muliebria pati mulieres pudicitiā ī ꝓpatulo hēre. Veſcendi cauſa,terra, mariqꝫ oīa exꝗrere dormire pͥus ꝗͣ ſōni cupido eēt, famē, aut ſitim, neqꝫ frigus, neqꝫ laſſitudinē opꝑiri, Sed ea oīa, luxu, ante caꝑe: Hec oīainuētutē. ubi famillares opes defecerāt, ad facīora incēdebāt. Aīus ībutꝰ malis artibus haud facile libidībꝰ carebat. Eo ꝓfuſiꝰ oībꝰ modis qͣſtuiatqꝫ ſūptui deditus erat in tāta itaqꝫ & tā corrupta ciuitate. Catilina ratus. id quod factū facilimū erat, oīū flagitioſorū & facīoroſorū circū ſetanquam ſtipatorum, cateruas habebat. Namquicumque inpudicus, adulter, ganeo, alea, manuuentre, pene, bona patria lacerauerat, quicūqꝫalienum æs grande cōflauerat, quo flagitiū autfacinus redimer̄t. Præterea, oēs, ūdiqꝫ parricidæ,ſacrilegi, cōuicti iudiciis, āt ꝓ factis iudiciū timētes, ad hoc quoſ, manꝰ atqꝫ līgua ꝑiurio, aut ſāguine ciuili alebat. Poſtrēo oēs quoſ flagitiū egeſtas.
uere inquā noſtræ ætatis homīes domos ſuas ſūptuoſiores habuiſſe qͣ maiores noſtri tēpla deoꝝ ꝗa mōteeuertere & maria proſternere nō dubitarūt ꝗͣquā priuati eēnt & nō reges. A priuatis quā pluribꝰ .ſ. hoībꝰſubuerſos. Maria cōſter. ſicut ēt Lucul. dicitur feciſſe neapoli ubi p̄dia ſua habebat: dicitur .n. ſeciſſe: ædificia īgentia & amœnitate oībus preſtātia: quæuſque in mediū mare porrigebantur: ita ut ubi maria fuerant:ibi ſtratū erat ſolū ueluti in terra continēti fabricaſſet. Quibus diuitiæ &c. qui hoīes uidentur illuſiſſe diuitias: ille deridet diuitias qui profundit eas ī rebusminime neceſſariis: ut hi qui mōtes ſubuertebāt:& maria ſternebant feciſſe uidentur. Quibus mihi qui hoīes uident̉ mihi illuſiſſe diuitias. Hebere poſſidere. Honeſte: modeſte. Abuti uitioſe uti: uidelicet in rebus ſuperfluis & minimeneceſſariis. Pro turpitudine: quia turpe erat eisut uitium non paruum. ita diuitiis quas honeſtehabere poterāt abuti. Sed libido dec. Superiusdixit quomodo romani ciues corrupti dediti erātmagnificētiæ ædificiorum & diuitſas quaſi Iudibrio habebant cum eis in rebus minime neceſſariis abuterentur nunc dicit non ſolum hac ſuperfluitate ædificiorum romanos eſſe captos uerumetiam quod deterius erat luxuriā eos inuaſiſſe ctnec uiri muliebria pati dubitarent & mulieres pudicitiam in aperto haberent. Stupri adulterii. Libido. ganeæ .i. meretricis ganeū ueteres dicebantlocum abditum & quaſi ſub terra defoſſum. .i. lupanar: ideganeæ mulieres q̄ ibi habitāt. Cæteri cultus: non ſolum libido edificorum ſedēt ueſtiū. Inceſſerat in uaſerat romanos & libido ſuꝑinceſſeratViros pati mulſebria: uiros pati muliebria tangitrē obſcœnā &c. Mulieres habere pudicitiā &c. i. ꝑui faciebant pudicitiam hoc eſt fiebant meretricesIn propatulo in aperto. Exquirere: pro exquirebant. Vel libido inceſſerat & c. dicito etiam in cœteris infinitis ut uolueris: eam ueſce .i. comedendi: unum ſequitur ex reliquo: quia luxuriaſemper eibos lautos habere cupit: ut ſe diu ſubſtentare poſſint: & cum homines luxuriæ dediti fuerint: etiam uitio gulæ laborant. Terra: ut ſunt aues & ſilueſtris fereæ: quibus ſolent ueſi luxurioſihomines Mari ut diuerſi generſs piſces exquirerent: quibus Inglulemuētris ſatiarent Dormire pro dormiebant: Nec operiri: pro oppariebantur. ideſt non expectabant: & ſic de cæteris. Laſſitudinem: qui non laborabant tantum ut ſaſſarentur: ſed opusintermittebant antequam laſſitudo eos inuaſiſſet. Ante capere pro ante capiebant ideſt occubabant: antieſpabant. Luxu. ideſt luxuria & ſuperfluitate rerum. Hæc uitia ſupra memorata. Incedebat: incitabant facinora facienda. Opes .i. opeſuæ & proprie. Malis artibus malis moribus. Eo ideo. Perfuſius: īmodeſtus: intemperantius. Deditus animus eorum. Omnibus modis: quacunqꝫ rōne iuſte .ſ. & in iuſte contra fas & nefas. Id quod erat facilimum .ſ. poſſe uſurpare rem pu. Tanta: tantæ magnitudinis. Flagitioſiorum .i. oīum uſcioſorum reprehenſione dignorum. Facinoroſorum qui facinora cōmiſerant.Stipatorum: ſatelitum. Satelites dicuntur ſtipati eo ꝙ latera principum ſtipare .i. condenſare ſolent.Adulteri: qui alienas uxores uiciauerant: Ganeo: in lupa nari: nam ut paulo ate diximus ganeū dixerunt locū abditū &c. Alea ludo alea & taxilis Manu. prodigaliter profūdēdo. uel īterfecerat aliquē ꝑꝑ qd̓ cōdēnatus fuiſſet. Vētre gula .i. īplēdo uētrē ſuū ꝓ libidine & uoluptate. Mēbro uirili. & notat obſcœnā uoluptate. Penis .n. eſt mēbrū uirile. Alienū æs. g. q. pecuniā mutuo acceꝑat. & ē pulchra & honeſta locutio. gradeæs alienū cōflaui ſignificat pecunſas mutuo accepi. ualde ſum obligatus .i. debitus & ē naturalis locutio quēadmodum honeſta. nā ꝗ æs alienū hēt multā pecunſā debet ergo ꝗ multā pecuniā habebat mutuo grāde æconflauerat. Quo. i. ut Rediment aut fa. uulgo apagar la condanzon deſſo mal far. differtīter flagitiū& facinus. quia flagitiū ī dictis facinus magis in factis cōſiderat̉: nā ꝑiurium facere ēt flagitiū non āt facinusfacinus ille cōmitteret qui hoīnem pulſaret aut eſſet īterficeret. Patricide quaſi parentes īterfecerūt: ſacrileA qui templa diripuerant. Coniuncti iudiciſ qui condēnati fuerāt. Timentes ludi: qui facinus aliqd̓ cōmiſerāt ꝑꝑ quod timebant cōdēnati. Quos hoīs manus īterficiēdo hoīes uel furens ēt ītelligat & īterfectores Lingua: ꝑiuria faciēdo. Periurio: referas ad linguā ſanguine referas ad manū: flagitiū ſi non fanus cōmiſerat flagitium .i. rē aliquam reprehenſione dignam ꝑpetrauerat. Egeſtas: ꝗa res familiares ſibi defecerāt
h 11