Ex ſpeculo hiſtoriali
Ultro cerneres illud liquamē qd̓ vix clauſum valet ꝯtineri vt qͦndā dei ppl̓o trāſeūteabſqꝫ litoribꝰ iordanis. trāſeūte abſqꝫ litoribꝰ iordanis fluēta in ſublime tolli. vt liqͥdopateſceret qͣnta eēt ꝟtꝰ obediētie. cuiꝰ fructꝰnullo mō p̄t in t̓ris deꝑire. At ille qd̓ acciderat nō ſuo ſed abbatꝭ. merito deputauit.Iā ꝟo regularibꝰ diſciplinis edoctꝰ ad ſanXXXIIICctū niuardū reuertit̉.Quidā rathbodus noīe rex friſie quō adiabolo deceptꝰ fuerit narrat odo dicēs. qꝛapparuiſſet ei diabolꝰ in angelū trāſfiguratus caput oꝑtꝰ diademate aureo cū gēmis⁊ ī veſte auro ꝯtexta. In quē cū rathbodꝰ intenderet dixit ad eū diabolꝰ. Uiroꝝ fortiſſime qͥs ita ſeduxit te vt a cultura deoꝝ vel̓recedere. Noli hͦ facere ſꝫ mane ī his q̄ didiciſti ⁊ venies ad domos aureas qͣs tibi eternalit̓ in ꝓxīo ſum daturꝰ. Cras igit̉ accerſi⁊ vulfrānū doctorē xp̄ianoꝝ. ⁊ ab eo querequenā ſit illa māſio et̓ne claritatꝭ quaꝫ tibipollicet̉. quā cū mōſtrare neqͥuerit vtriuſqꝫꝑtis mittant̉ legati. ⁊ ego ero dux itineris ⁊demōſtrabo domū aureaꝫ ⁊ māſiōem pulcherrimā quā tibi ꝓmitto. Euigilās rathbodꝰ narrauit cūcta ſcō wulfrāno. Qui dixit illuſorē diabolū ſibi velle illudere. Rn̄dit dux ſe futuꝝ xp̄ianū ſi illa pulcra māſionō demōſtraret̉ ſibi a deo ſuo. Mittit̉ gͦ ſtatim qͥdā friſo ex ꝑte ducꝭ ⁊ qͥdaꝫ diaconꝰ exꝑte ſctī ⁊ vulfrāni. qͥ cū paululū ab opido ꝓceſſiſſent obuiū habuerūt q̄ndā itineris comitē qͥ dixit eiſ. Proꝑate cito. nā mōſtrabovob̓ pulcherrimaꝫ māſionē rathhodo ducip̄paratā. Illi aūt ꝑgētes viā latiſſimā ⁊ locaignota. viderunt qͣndā viā diuerſoꝝ generibꝰ marmoꝝ polito oꝑe. decoratā. viderūt alōge domū qͣi aureā ⁊ ꝑuenerūt ad plateā q̄an̄ domū erat qͣi auro ⁊ gēmīs ſtratam. intrāteſqꝫ domū viderūt domū mire pulchritudinis ⁊ incredibil̓ ſplēdoris. ⁊ in ea thronū mire magnitudīs. Tūc ductor itinerisait illis. Hec ē manſio p̄ꝑata rathhodo duci. Ad hͦ diaconꝰ obſtupeſcēs ait. Si a deofacta ſūt iſta ꝑpetuo maneāt. ſi a diabolo cito diſpareāt. Et cū ſignaret ſe ſigno ſcē crucis ductor ille trāſijt in diabolū ⁊ domꝰ aurea in lutū. Remāſitqꝫ diaconꝰ ⁊ friſo ī medio locoꝝ paluſtriū que plena erant lōgiſſimis ꝟgultꝭ ranſeis. Triduoqꝫ īmēſi itineris ꝯficiētes iter reuerſi ſūt ad opidū ⁊ ducem mortuū inueuerūt. Narrauerūt q̄ vide
rant ſctō ⁊ vulfrāno. Friſo aūt baptizatꝰ eſtqͥ dicebat̉ ingomarus vel coningus. qui etſecutus eſt ſanctū ⁊ vulfrannū ad monaſteriū fonteuelle.Ex quarta parte ſpeculi hiſtorialis.XXXIIIIDe ſorores cuiuſdam ducꝭ francoꝝ venerūt ad regēkarolū ꝯq̄rentes de fratre ſuo ꝙ hereditatē eis auferret. ꝯuentꝰ ſuꝑ hͦ a rege rn̄dit ſe nihil eis auferre. Rex aūt fecit eū iurare ſuꝑ corpꝰ ſancti ſaluij ꝙ nihil ſororibꝰ ſuis deberet ex his q̄ petebant. Qui cū iuraſſet letus ſtatim mediꝰ crepuit. ⁊ ꝑ ſecretumalui ſtercora pruperūt. et exiuit ſanguis exoculis eiꝰ ⁊ auribꝰ ⁊ ore naribꝰ. ⁊ poſt duashoras vitam finiuit.ZxhriſQuidā vir noīe turpinꝰ erat apd̓ viennāin ecc̄ia an̄ altare orās. ⁊ cū raptꝰ in extaſimpſalmū Deꝰ ī adiutoriū cātaret vidit tetrorū ſpirituuꝫ agmīa p̄terire ⁊ tendere lotharingiā. qͦs oēs qͥdā ſil̓is ethyopi longe inſequebat̉ lento gradu. Cui dixit. qͦ tenditis.Aquiſgranū inqͥt ad mortē karoli vt eiusſpm̄ ad tartara rapiamꝰ. Tūc ille. Adiurote ꝑ nomē dn̄i noſtri ieſu xp̄i vt ꝑacto itinere ad me redeas. Uix expleto pſalmo ad eiredierūt eodē ordīe. ⁊ dixit nouiſſimo cui pͥmū locutꝰ fuerat. Quid egiſtis. Galicianusinqͥt ſine capite ſctm̄ iacobū ſignās tot ⁊ tātos lapides ⁊ ligna īnumera baſilicaꝝ ſuarū in ſua ſtatera poſuit ꝙ magꝭ appenderūtbona qͣꝫ mala. ⁊ idcirco aīam eiꝰ nob̓ abſtiLReſlit. ⁊ his dictꝭ euanuit.Erat abbas ſtephanꝰ religiōis pauꝑtatis ⁊ diſcipline regularꝭ ardentiſſimꝰ amator ⁊ fideliſſimꝰ emulator etiā anteqͣꝫ abbaſfieret. Memini eī me audiſſe mgr̄m petrūcantorē pariſiēſem virū iuſtiſſimū atqꝫ doctiſſimū referenteꝫ de abbate iſto ſtephanociſterciēſi ꝙ cū ei qͣdā die nūciatū eēt a ſuocellerario nihil hr̄i in ſuo mōaſterio vn̄ velvna die illa fratꝝ paucitas ſuſtētari poſſetrn̄dit. Sternite nobis duos aſinos. Quicū ſtrati fuiſſent fecit ſecum aſcēdere ꝯuerſum vnū ⁊ iuſſit ei vt in qͦdā vico panē mendicaret oſtiatim ad opꝰ fratrū. ⁊ ip̄e ſimilit̓ īalio faceret. Et poſtqͣꝫ ſic feciſſent ad vnumlocū quē ei deſignauerat ꝯuenirēt. Factuꝫ.eſt ita ⁊ ī loco p̄dicto ſibi iam redeūtes obuiabant. Tum ecce abbas videt ſacculum.