Druckschrift 
Tractatus et sermones
Seite
149r
Einzelbild herunterladen
 

Sequitur p̄dictꝰ tractatꝰ de anima Capitulum primūPrima ꝑs. Anime diffinitioViditatem aīevmbratice ſōpnantes ph̓i/ deea diuerſa aduerſa ſēſerunt/que oīa diſſerere lōgum eſſet.Sꝫ qꝛ ariſtotiles inter eos obtinesprincipatum aminiam probabiliusdiffiniuit dicens/ ipſa ē ſubſtantialis corporis phiſici organis / habentis vitam in potentia. Ideo huiusdiffinitionis explanationem proſequamur Eſt igitur hec diffinitio non ſīpliciter quiditatiua. quoniam talē dare non ad phiſicumtinꝫ. ſꝫ ad methaphiſicū cuiꝰ ē ꝯſiderare rōnes qͥditatiuas reꝝ/ quasphiſitꝰ cōſideāt in ordīe ad motꝰ operationes ecirū. Sed ē diffinitio naturalis explicite et conuertibiliter indicans ſolum quid eſt aīa. ſꝫ eciācuiꝰ eſt: quoniam corporis p̄hiſiciorganici. Propter quid ē qꝛ ꝓptervitam/ iue ꝓpter vitalem operationem exercendam. Ideo criſtotilespredictam diffinitionē declerans aliam notiorem dicens animaeſt quo viuimius id eſt quo aliquiddiuit: capiendo diuere vt ſe extenditad omnem operationem vitalem liue ſit nutritio/ ſenſaitio intellectio / ſiut alia vitalis motio Ammataab inarumatis non apparent aliterdifferre/ niſi exercēdo aliquod opus1Rvite Eſt autem prima diffinitio conuertibilis cum ſuo diffinitoquonam omni anime conuenit vtpatet inductiue et nulli alteri? quinymo per partes diffinitionis aninia a quolibet alio concluditur differre. Per hoc enim quod dicituractus differt a materia prima queeſt pura potentia. et a compoſitoquod refultat ex actu potentia/Per hoc quod dicitur actus primꝰdiffert ab actibus ſecundis/ qui ſūtoperationes vitales. Omnus enimforma in ordīe ad operationem abea procedentē dicitur actus primꝰ talis operatio actus ſecundus.Uer hoc quod dicitur ſubſtancialiediffert a ſcientia/ alijs habitibusqui ſunt accidentia. Per hocdicitur corporis phiſici/ explicaturcriuſci materialis anime Corpuseium non in quantum artificiale/ſed in quantum phiſicum/ id eſt naturale / ē ſubiectum anime. Berhoc dicit̉ organici/ animia differta formis corporum ſimplicium velelementorum vel homogenorum.quorum nullum eſt organicum/ ideſt inſtrumentale ſiue inſtrumentupartiale aliquius totius cerporis organici. Per hoc dicitur vitāhabentis in potentia/ intelligituranima eſt actus corporis vitam hadentis eſt in potentia ſcilicet ad operationes vitales. vel eſt actusquo corpus habens eam dicitur actu viuens et qua circumſcripta noneſſet viuens niſi in potentia. Et perhoc quocūqꝫ predictorum modorū