Titulus.XXII.
multa aduerſa a philippo ei ꝓcurata ſunt. Et cūnec ſatis fama ꝓſpera eugenij foret. p̄ſertim quiapontificatū tranquilliſſimū a martino ſuſceptū.ipſe cōfeſtim magnis ꝑturbationibus inuoluiſſecardinales plures ab eo receſſerunt. aliqui claminſultato hoſpite. alij patenter occcaſione inuētaalicuius bone rei fiende. et baſileā pergentes v̓biconciliū generale celebrandū decretuꝫ fuerat permartinū ⁊ poſtea per eugeniū confirmatū. ſimucū multis alijs epiſcopis et p̄latis cōuenerūt Nāphilippus om̄s ſui iuriſditionis ciuitatū epiſcopos illuc mādato direxit ꝯtra eugeniū conſpirantes. FFranciſcus autē ſforzia. qui cum equitatuapud mediolanen̄. militauerat. per ſpeciē alleuiande militie dimiſſus. in picētes deuenit. Ibi cūdedentia ſeſe oppida ꝑmulta ſuſcepiſſet. elatusſucceſſu iter in apuliā ab initio deſtinatū omittere ſtatuit: ac circū ea loca vires extendere. Huiusꝓpinquitas eugeniū intra vrbem romā trepidare coegit. Et accedebat terrori ꝙ nicolaus braccijſororis filius. qui aliter forte brachius cognominabatur. qui ſub eugenio paulo ante militaueratAlienatus atqꝫ infenſus pontifici quaſi eū opprimere dolo tēptaſſet: magno tumultū tyburni ciuitatem occupauerat. Indeqꝫ rome bellū grauiſſimum inferebat. Intra vrbē ꝟo nihil ſani neqꝫ pacati videbat̉. Nā et romani egreferre geſta eūgenij ꝓpter excurſus hoſtiles qui fiebant circa vrbēet rapinas pecoꝝ. ⁊ nō minus inſtigati. vt credebatur ab amicis philippi ⁊ ſollicitati iā conſpirabant ad captionē eius. ¶ Suſpicionibus hoꝝ vehementibus ꝑmotus. clam ne dep̄henderet̉ et inhabitu monachali ad tyberim cū paucis ꝑgens.in paratā ſibi nauiculā deſcendit: ꝑ fluuiū ipſumad hoſtiā tranſiens. Qd̓ vt ꝑpenderunt quiritescōtumelijs ⁊ ſagittis inſecuti ſunt eū aliquantulūReuerſi autē ad vrbem ingreſſi palaciū pape oīapredati ſunt que inuenire valuerūt. Armiſqꝫ correptis tumultuoſis rumoribus populus concitatus ſe pontifici rebellarūt. Caſtro tamen creſcentiani. ſeu ſancti angeli bene munito pontificis dominio reſeruato. quod diu oppugnatū ⁊ viriliterepugnans: per abbatē ſancti Gaudentij caſtellanum obtinere minime valuerūt. Ueruꝫ qd̓ agerenequiuerāt in perſona eugenij: ſuppleuerūt in nepotem ſuū dominū Frunciſcū venetū cardinaleꝫab eo creatū in principio ſue ꝓmotōnis tūc camerarium. quē captū in capitolio ſub honeſta cuſtodia detinebant ꝑ plures menſes. Demū eugeniex hoſtienſi portū in triremis florentinoꝝ ibi paratis vectus eſt piſas quaſi ſpoliatus. Sed cū oīhonore ibi ſuſceptus ⁊ copioſe ꝓuiſus. florentiaꝫꝓfectus cū ingenti ſolennitate ⁊ gaudio ꝓceſſionaliter clero ⁊ populo. cū magiſtratibꝰ omnibusobuiā ꝓcedentibus. Tandē in cōuentu ſancte marie nouelle cum decenti ornatu collocatus eſt vbicuriā tenuit: collocatis cardinalibus ⁊ alijs prelatis in diuerſis ꝑ vrbem locis. hoc quoqꝫ in locomulta ab eodē pontifice tēptata: haud ſatis quieti et paci congruentia. Et illud in pͥmis ꝙ bononienſes vi et armis cogere in ſua imperia ꝑrexit.Ex quo turbationes orte graues ac pene in bella
reditū. Bononiēſes em̄ ab illo vexati. mediolan̄.auxilia cōfeſtim vocauere. copijſqꝫ hincinde coactis equitatus venetoꝝ florentinorūqꝫ pontificicōceſſus non longe ab ymola a piccinino ꝓfligat̉Duxqꝫ copiarū florentini populi. Nicolaus tollentinus mediolanū captiuus trāſmittitur. Poſtpaucos dies ibi defunctus. vt dicit̉ veneno extinctus. Cui honorabiles valde exe quie in maiori eccleſia celebrate ſunt.Ea tempeſtateᵐ. §. IIIvehemēs in repu. florētia mutatio facta ē. Coſmarelegato venetias in ciuitatē reducto. Sed vt plenius negociū intelligat̉ oportet pͥus relegationēeius ⁊ cauſam enarrare. Anno igit̉ domini ſupraMccccxxxiij. Eugenio adhuc rome refidēte. Cūciuitas florētina ſepta eſſet in partes duas ſibiqꝫinuicē aduerſarent̉ emulantes ⁊ obſeruātes. accidit vt quidā pͥoratus ſorte exiret omnino conglutinatus vni dictarū partiū. Temporis igit̉ opportunitate captata. ciues illius factionis vnanimesdecreuerūt operā dare efficacē ad deiectionē patis aduerſe: hoc cū magiſtratū principali tractantes. ⁊ quia ꝑtis illius cenſebat̉ pͥmarius. Coſmade medicis: pre diuitijs amicicia ⁊ prudentia vnadierū vocatus eſt ab ipſo magiſtratū ſine cauſeexpreſſione. At ille (ticet ab amicis diſſuadereturacceſſus formidatibus qd̓ euenit) nihil ſibi ꝯſciusde lcſione reipub. ꝯfidens in innocentia ſua parere diſpoſuit: ⁊ ſine mora eis ſe preſentauit. At illiꝯſpirationē iā in eū factā exequi cupientes eū tenuerunt ſub arta cuſtodia in palacio. ne quis eūalloqueret̉ cepitqꝫ in concilijs agitari quid de eoagendū. qͥbuſdā emulis eius dicentibꝰ. Si dimittimus eū: ſic oēs ad ſe trahet ⁊ ciuitatis dominiūtollet: vnde reus ē mortis. Alij nō ſolū amici: ſedneutrales ad bonū ⁊ pacē reipu. iutēdentes: econtrario loquebant̉: dicentes. Quid mali fecit iſtenil morte dignū egit. Suſpicionibus nō eſt iudicandū: ſed ⁊ his ꝑ relegationē obuiari poteſt. quipͥmi erāt inter emulos ſuos ad mortē inſtabant: ⁊ſciſma erat inter eos. Deniqꝫ pecunie: cui obediunt oīa. oblata nō modica ſumma. aliqͥbus pͥncipales ꝑ amicos ſuos ſecreto: redempta eſt vitaeius. Nā placati muneribꝰ verſi ſunt in mitioreꝫſnīam nō mortis ſed relegationis. Qd̓ citiꝰ fuitexecutioni mandatū relegatus .ſ. venetias cū fratre germano ſuo laurentio. Et īmunitate ſibi conceſſa ne in via ab inimicis inuaderet̉. illuc ꝓfecteſt. ¶ Diuina autē ꝓuidentia oꝑante hoc ei accidit: qd̓ qͣſi nunqͣꝫ relegatis illo modo euenit. Nāin capite āni a ſua amiſſiōe āno .ſ. Hccccxxxiiij.magiſtratꝰ tūc reſidentiū ei beniuolus. arbitratuſiniuſte ⁊ ꝑ inuidiā nō per ſuū exceſſuꝫ fuiſſe relegatū: ſtatuit eū reuocandū ad vrbē. Qd̓ cū precepiſſent pͥmiores alteriꝰ factiōis inimici eiꝰ. armaticū ſectatoribꝰ ſuis ad palaciū dn̄oꝝ ꝯcurrerūt. cōmotionē q̄rentes in ciuitate excitare: ⁊ ꝯͣ pͥores inſurgere. ſꝫ illi bene muniti ſibi ꝓuiderāt. Et quiaſequelā nō habuerūt Eugenius etiā: q̄ illo annociuitatē aduenerat ad ſedandum rumorē ⁊ remouendū ſeditionē ⁊ ſcaudaliū ciuiū. ſuaſit illis qui