Titulus.XXII.
locus. Ad hec bombarde multis mortalibꝰ vitaꝫabſtulere: vulnera ⁊ ſanguis ante ora obuerſabāt̉nec quicqͣꝫ niſi de īferēda agitabat̉ morte. Aderāthortatores hinc Philippi prefecti illinc dux venetus: ceteriqꝫ quibus nauiū cura ſingularuꝫ demādata erat. Tādem Philippi claſſis integris ac nouis munita viris: qui equos viciebāt vnita venetos (carminiole culpa qui eos ſuo deſtitui auxiliopaſſus) ſuperat atqꝫ in fugā vertit. Quinqꝫ tātūnaues ex tanta claſſe euaſere: relique cum oī bellico apparatu in poteſtateꝫ hoſtium deducte. Adduo milia ex vtraqꝫ acie qd̓ raro ante cōtigit deſiderati ſunt: preda ingens fuit: partim diſtributamilitibus: ꝑtim in caſtra conuecta. Due de triginta ex maioribus nauibus papiā ſubducte: gratuꝫPhilippo ſpectaculum prebuere: vt qui venetosmaritimis expeditioribus aſſuetos nauali prelioſuperaſſet. Magnum ex amiſſa claſſe venetis detrimentum acceſſit: ad quadriginta enim aurorūmilia calamitas eſtimata eſt: non tamē minuit eaclades animos veneti ſenatus: ſed acrius ardentiuſqꝫ ad belli curam incubuerunt.Epeſtigio enim. §. X.nulla aduerſa conterriti fortuna viginti triremesparuo tempore armarunt. duce Petro laurędano: cuius virtus pluribꝰ naualibus claruerat pugnis. Et inſtructas parataſqꝫ in mare inferuꝫ aduerſus ianuenſes miſere: quo acceptam ab illis ꝯͣpacis antique federa iniuriam vlciſcerent̉. Huicclaſſi ad idus Auguſti quattuor longas naues īſtructas milite florentini addiderunt: quibꝰ viruꝫmari expertum p̄fecerūt Raymundum Hanellūcuius opera potiſſimum victoria parta ē. Ingreſſi quoqꝫ ſunt naues nobiles quidaꝫ ianuenſis patria extorres: qui multum tum conſilio: tū viribuſad rem agendā ꝓfuerūt. Ianuenſes ad famā parati: claſſim ⁊ ip̄i qͣtuor ⁊ ingenti triremes ac onerariā nauem ex naualibꝰ deduxerūt. Huius claſſiſprefectus creatus ē Franciſcus ſpinola vir pͥmarius magneqꝫ inter ſuos auctoritatis. Appropinqͣuit ianua claſſis hoſtium ad milia paſſuum deceꝫin ſinum quendam quē rapallum vocant delata.Qd̓ cum eēt in vrbe nunciatum: iuſſus eſt franciſcus in hoſtem ferri. Ille libens ſpeiqꝫ plenus: vtqui victoriam p̄teritam verſaret animo: in cōſpectum aduerſariorū delatus: ſuos corpora curare:arma expedire ſeſeqꝫ ad pugnā parare iubet. Inde premiſſa oneraria naue: que terrore incuſſo diſſiſteret ſuo impetu triremes hoſtem petit: qui ſimulata fuga cepit cedere: vt inſequēdi veluti fugientes cupiditate ianuenſis claſſis dimiſſo ordine diſſiparetur. Inde in primam pretoriam nauēa ſuis remos flecti ⁊ vela verti iubet: quē impetūimpauidus p̄fectus excepit pugnabatur vtrinqꝫp̄ſenti animo: ⁊ viribus tres venetoꝝ triremes ajanuenſibus p̄mebant̉: quas capiendi ſpe ductuſſpinola proram ad eas vertit. Tūc florentina nauis cui raymundus p̄erat ſuoꝝ cōſpicatꝰ ꝑiculuꝫmagna remoꝝ vi fert̉ in ianuenſem: latuſqꝫ impetit: parūqꝫ abfuit deteris remis: qͥn eo impetu pretoria ſubigeret̉. In eā florentinus inſiluit miles:
accerrimoqꝫ edito p̄lio ſuꝑatā nauē deuictāqꝫ capit. Capto duce cū cetere naues mētū cōſternatedeficerent animis: octo a venetis nō tamen abſqꝫcede ⁊ vulneribus capiunt̉: relique in fugā verſe.Diutiꝰ tn̄ equis vtrinqꝫ viribus: maioribus odijscertatū ē. Nā veneti vincere aſſueti: acceptam iaiuenſiū operā in pado cladem vlciſci cupiebant.Ianuenſes vero ne minoris viderent̉ animis qͣꝫhi qͥ in claſſe philippi pugnaſſent: ſumma vī ꝓ victoria certabāt. Florētini etiā ianuenſiū odio pͥncipiū dederūt victorie. Hi tū in p̄toria naui capiēda: tū in expugnādis alijs ſtrenui militis ac p̄fecti operā nauarunt. Parta victoria claſſis piſasredijt. Nō eſt enī fugientes ꝓſecuta: qm̄ multi īterierant: pl̓es vulneribꝰ erāt cōfecti: ac octingentos ꝑtim gladiꝰ ꝑtim mare aſſumpſerat. Ad duomilia erāt vulneribꝰ debilitati. Capti ī ea pugnaip̄e claſſis p̄fectus: multiqꝫ alij ex nobilioribꝰ: quicaptis nauibꝰ p̄erāt. pͥmoqꝫ florentiā indeqꝫ venetias ſūt miſſi? ¶ Hāc naualē victoriā ſecuta ē ī tuſcia Micheletti ꝓſperitas: qui nōnulla de volateranis oppida: ⁊ item de agro piſano quo florentiam itur recuperauit: quoqꝫ tutior via foret migrātibus prope vicū piſanū ſtatiua habuit. Naꝫantonius piſanus cū naui exulum: ⁊ caſtellis lucanoꝝ agrū hoſtilē infeſtum populatiōibꝰ reddebat. His mari terraqꝫ in tuſcia geſtis: nihil in lōbardie geſtū ē ea tēpeſtate memoratu dignū. Suſpecta fide carminiola apud venetos erat: ꝓpterdenegatū conſilium ⁊ auxiliū laboranti claſſi. diſſimulabat tn̄ omniaqꝫ ab eo aſſeuerebat maturoconſilio facta: in fortunā claſſis deuicti culpā reijcientes. Id agebāt ne auerteret̉ ducis animꝰ a cōſilijs belli: qui tn̄ in diem magis ſigna proditorisoſtendebat. Nā cum in principio autumni capiēde vrbis cremone facultas oblata eēt eā occaſionē ſponte omiſit. Delituerant apud cremone pomeria noctis ſilentio venetoꝝ militum cohortesplurime ac tādiu qnieuere: quo ad muroruꝫ excubie circa ortum ſolis cuſtodias relaxantes ſōnoſe darent. Ille ſcalis admotis muꝝ cū aſcēdiſſentnullo impediente: nōnulla ꝓpugnacula turreſqꝫp̄ſidio valido firmarent. Uenerat ad tercium abvrbe lapide cū exercitu carminiola peditatū om̄iſilentio noctis: vt ceteris ſubſidio foret: p̄miſſo pͥmi qui muꝝ aſcēderāt ꝯfiſi venturo p̄ſidio ē muro eiſdē ſcalis diſſoluere: ortoqꝫ ad clamorem occurrentiū certamine: vi portā ꝓpinquā ceperunt:repellentes ciues militeſqꝫ qui eo defendende vrbis gratia cōfluctabant. Duos dies porta a ſe capta defenſa eſt: tandem nullo preſidium deferētedeſerti a reliquis: vigilia: labore: ⁊ vulneribꝰ confecti: deſperata ſalute amiſſa porta virili aīo occubuerūt. Potuit facillime ciuitas capi: ſi carminiola exercitū ad menia admonuiſſet. Sed dumcunctat̉: dū ſimulato mētu inſidias ⁊ inanē timorē oſtentat: milites admiſſos ꝑdidit: ⁊ id egit. vtmerito poſtmodū ſupplicio afficeret̉. Illi em̄ nonerat tāto exercitui timēdū cū militū cohortes biduo portā abſqꝫ diſcrimīe tenuiſſēt. Erat autūnitp̄s cōtinuis ymbribus moleſtū: multiqꝫ ī caſtrisequi interibant: eo ꝙ exercitꝰ ē in hiberna miſſus.