Capitulum .VIII.Fo. CXLII.
Inuaditqꝫ arma plebs ⁊ ad publicas edes decurrens: eos qͥ ex nobilitate in magiſtratu fuerāt: vi⁊ armis detractos in priuatā redegit formam: acī ꝓprias edes exauctoratos redire iuſſit. Nobilitas autē ob eā iniuriā erecta ſumpſit quidē armanō tāmē in vnū cōuenit nec de certa re ea die ꝯtravim populi auſa eſt: ſed domi cōſiſtēs. vnaqueqꝫfamiliaꝝ edes ſuas tutabatur. Aduentabatqꝫ hismultitudo hominū ex agro ⁊ cū ꝑmagna vndiqꝫauxilia nobilitati vētura dicerent̉: anteuenire populus cōſtituit. Itaqꝫ poſtera mox die pͥmo ciſaruum familias aggreſſus arma intulit. Diuerſis īvrbe locis nobilitas habitabat: eo faciliꝰ fuit ſingulas inuadendo ꝑuincere. Ꝙqͣꝫ oēs domoſturreſqꝫ ſuas queqꝫ gens cōmunierat ac fortit̉ aduerſus īpetū populi repugnabat: tamē vbi multitudo pene īnumera vndiqꝫ cingebat: telaqꝫ ⁊ facesmittebant̉: impar tanto certamini vnaqueqꝫ familia breui ſuꝑabat̉: nō tamē cedes facta ē nobilitatis: ſed vt ſeſe populi arbitrio ꝑmiſerāt in columes ſeruabant̉. ¶ Expugnatis ciſarnū familijs⁊ in ptātem redactis: tranſarnū eodē modo inuadere placuit. Ibi cōtentio longe maior fuit: ꝙ etrobuſtiſſime nobilitatis familie trāſarnū habitabāt. ac ſinguloꝝ capita pontiū edibus turribuſqꝫcōprehenderāt: vt eo ꝑuadere multitudo nō poſſet. Hec difficultas aliqͣꝫdiu impetū populi remorata ē: tandē ꝟo ad infimū pontē (ibi nāqꝫ nobilitas ībecillior erat) impetu facto: cū a plebe qͦꝫ quętrāſarnū īcolit raptis armis ꝓcurreret̉ ac ex vtraqꝫ ſimul ꝑte multitudo populi nobilitatē inuaderet: deferto qui ꝓ ponte ſtabāt p̄ſidio aufugerūt:populoqꝫ tranſitū libeꝝ ꝑmiſerūt. Trāgreſſa igitur ꝑ infimū pontē multitudo: cū ꝓximas familias in ptātem redegiſſet: mox inde ī cetera pontiūcapita vim intulit. Idē ad trinitatis: idē ad veterem pontē factū: ⁊ vtroqꝫ in loco p̄lia cōſerta: vehementiſſime tn̄ oīm ad ſuꝑiorē pontē decertatuꝫqꝛ circa id erat nobilitatis potētia ⁊ iuuabat̉ natura atqꝫ ſitu: ꝙ ex altera flumen: ex altera monsdomos muniebat. Uiā que vnica ad eos ferebaīpedimentis iactis ⁊ domoꝝ altitudine facile tutabāt̉. Hic igit̉ aliqͣꝫdiu cōſtitit populi impetus:nec prius ꝑrumpere potuit qͣꝫ multitudinis parsſub vexillis miſſa: e diuerſa ꝓtinus regiōe aſcenſo mōte deſuper arma cepit inferre. Tunc fractevires diſſipateqꝫ ſunt ⁊ fil̓ a ſuꝑiore qͦꝫ pōte eeſfāte p̄ſidio penetratū. Edes ꝓpter ꝯtumaciorē refiſtētiā in his locis a multitudine infima direpte.Frequētes etiā īcēdio ꝯflagrar̄t: hoībus tn̄ ipſispoſtqͣꝫ ī ptātē ppl̓i ſe deder̄t humanit̓ parſuꝫ. Nōem̄ odio atqꝫ maleficio certabat̉: ſꝫ de potētia: deauctoritate: de p̄ſtātia ī repu. oīs erat cōtentioUicta nobilitateᵐ. §. I.ppl̓s cū arbitriū ptātēqꝫ ſuā haud dubie repu. redegiſſent ꝯfirmare iā inde ciuitatis ſtatuꝫ ꝑrexit.Itaqꝫ ⁊ ꝯſtituta iuſticie in antiquā forma reſtituit: ⁊ ſocietates ppl̓i renouauit: numero tn̄ eaꝝ mutato ꝓ noua ꝑtitiōe vrbis vt qͣterne ſingul̓ tribubus ineſſent. ita ſedecī tunc pͥmuꝫ ſocietates ppl̓ifecit cū an̄. xx. mox. xix. fuiſſent. Duodecī viri vt
an̄ ī cōſiliū pͥoribꝰ attributi oēs e plebe. Suffragiaqͦꝫ mgr̄atuū ex integro refecta: quibꝰ ī triēiū ſortirent̉. Eaqꝫ delectu habito diligenti: vt ex magͣmultitudine pauci obtinerēt. Adīueniēdā ꝟo nobilitatis pecuniā ꝑmulti ex eo nūero ad plebē volētes idqꝫ flagitātes traducti. Datū illd̓ ꝓ ſūmobn̄ficio ill̓ qͦꝝ aūt vita modeſtior fuerat aut potētie paꝝ. His ꝑactis cū trāqͥlla iā oīa domi viderēt̉. Foris itidē cura ſuſcepta. Illud ī pͥmis ꝓuiſū: vt aretinis qͥ ꝑ tyrāni ruinā libertatē ſibi arripuerant: ſuſpitio oīs tolleret̉: ne quid ea formidoturbatōis induceret. Decreto igit̉ facto publice:ius oē qd̓ florētinꝰ ppl̓s in vrbe aretio habuiſſet:ſpōte remiſſū ē: miſſiqꝫ legati qui aretinis gͣtularent̉ ꝓ libertate de tyrāno recepta: ⁊ florētini decretū ppl̓i de remiſſione iuris deferrēt. Hi cū aretiū veniſſet in cōtiōe ppl̓i mādata expoſuer̄t: decretūqꝫ publicū ex ſcripto recitarūt. Aretini ꝟo hͨaudientes letati ſūt: ⁊ omiſſa ſuſpitōe fidē florentini ppl̓i maiorē īmodū cōplexi. ī amicicia ꝑſeuerarūt. Nec multo pꝰ inita ſocietas ē: ī qͣ peruſini:ſenēſes ⁊ aretini cū florētinis fuere. His ab ea ꝑteetrurie ꝯſtitutis: ī piſanos īde verſi animi fuerāt.Fuerat .n. cū his bellū: exqͦ ⁊ ſi pax recepta pꝰ modū erat: tn̄ qꝛ tyrāno auctore res geſta fuerat: nonobligaſſe ppl̓m videbat̉. Rurſus igit̉ fieri placuit ꝑ eā pacē lucaꝫ eis ꝯceſſa. Caſtella ꝟo lucenſisagri que tūc florentinꝰ poſſideret retenta. Hec eoanno qͦ tyrānus pulſus ē domi foriſqꝫ geſta ſunt.Principio ſeqn̄tis anni multitudo hoīm ex aretino florētinoqꝫ agro collecta patzios opp̄ſſit. iderat genꝰ nobile. caſtella ī agro aretino poſſidēsCeteꝝ p̄terqͣꝫ ad diuerſaꝝ ꝑtiū vicinie inſuꝑ inuiſū atqꝫ graue ob rapinaꝝ crebritatē. Eodē āno ꝯͣnobilitatē exaſperate leges atqꝫ illo inſuꝑ incommodo affecta: vt qui ex nobilitate apud quēcūqꝫregū tyrānorūue degerēt: ꝯtinuo domum remearēt: exiliū publicationēqꝫ bonoꝝ niſi legi parerētſubituri. Ob eā legē ꝙͣ pl̓es liberalitatē pͥncipumrelinq̄re coacti domū rediere. Eiꝰ legis ferēde nōmaliuolētia mō cā fuit: verū etiā ſuſpitio ne maiori gr̄a apud reges pͥncipeſqꝫ inita aliquid ꝑ fauorē illoꝝ aliqn̄ molirent̉. Per idē fere tp̄s ī eos ciues: qui ꝑ tyrāni ruinā arces caſtellaqꝫ quibꝰ prefecti erāt dediſſent pena ꝯſtituta ē ⁊ mgr̄atibꝰ mādata cura vti diligētiꝰ inquirerēt. Eā ob legē freqn̄tes dānati: p̄ſertim nobiliū quibꝰ pl̓imū arcescrediderat tyrānus. ¶ Per hͦ ip̄a tꝑa florētini ciues qui ī gallia negociabāt̉: nūciarūt gualteꝝ nuper tyrānide pulſū ī galliā ad regē ꝓfectū: querelas grauiſſimas ꝯͣ ciuitatē poſuiſſe: ac ꝑ ſe amicoſapud regē niti: vt vis in corꝑa bonaqꝫ florētinoꝝciuiū qui ꝑ galliā forēt ſibi ꝑmitteret̉: eē ꝟo ꝑiculū ingens: ne corꝑa in cruciatꝰ bona ī rapinam illidedāt̉. Iāqꝫ ꝑ eā ſocietatē pleraſqꝫ ſocietates inſtitoreſqꝫ eaꝝ ꝯterritos ad fugā reſpicere. Eo quidē nūcio cōmota ciuitas: īcedēte īſuꝑ vetere odiopͥuilegiū tulit in tyrānū: p̄mio ingenti cōſtituto: ſiquis eū necaret. Et per contumeliam effigies eiꝰapud edes publicas cū inſignibꝰ vicioꝝ notis depicta. Oratores qͦqꝫ ea de cā ad regē miſſi: ne forte re temere credita aliqͥd (vt fit) ꝑ gr̄aꝫ ꝯdonaret