Titulus.XXI.
Horum gratia obſides dati adoleſcentes primarij ferrarie manſuri: donec promiſſa cōplerentur.Solutionibus ꝟo taxatu interuallis tꝑa. His cōuentis ſolēniter firmatiſqꝫ: qd̓ reliquū erat ad ſuſcipiēdā vrbē ire placuit. Profecti cū omnibꝰ copijs: in colle qui luce imminet caſtra fecerūt. Piſani vero ante florentinorū aduētū trina circa lucā munierāt caſtra: tunc aūt ob pn̄tiā hoſtis ſe cōtrahētes: in vna magis ꝑte cōtinebāt. Ea res facultatē noſtris tribuit vrbis ſuſcipiende. Quaredelectis e toto exercitu equitibꝰ trecētis quingentis ꝟo peditibus: dedito inter ſe ſigno vno ſub tēporę ⁊ a luca ⁊ a florentinorū caſtris ad munitiones piſanorū impetū fecerūt: hiſqꝫ ab ea ꝑte diſiectis lucā intrarūt. Cū his copijs legati tres adrecipiēdā profecti. Iohānes bernhardini filiꝰ medix. Naddus oricella. Ricardus riccius hi pecunia (ſic em̄ ꝯuenerāt) maſtini militibꝰ qͥ in p̄ſidiofuerāt ꝑſoluta: vrbē arcemqꝫ ſuſceper̄t. Receptaigit̉ luca ingenti leticia ⁊ exultatiōe de tutāda iaꝫcogitabat̉. Preſidiū erat validum: vrbis munitiſſima: rerum ſuppetebat copia. Itaqꝫ vel expectatiōe lente ꝑfringere piſanoꝝ conatꝰ qui ⁊ duobus ampliꝰ menſibꝰ ſteterat in obſidione: ⁊ quoniam iā recepta a florentinis erat fractis debilitatiſqꝫ iacebāt animis. Sed vicit ſuꝑbū p̄cepſqꝫꝯſilium nil aptuꝫ eſtimātibus niſi hoſtis vi ⁊ manū pelleret̉. Quare octauo poſt receptionē die ecolle quo prius cōſtiterāt deſcēdētes ad fluuiumauſerini: fecerunt caſtra ꝓcul ab hoſte: non amplius mille paſſibꝰ. Inde poſt tridie prima lucecopias ꝓducūt: ptātemqꝫ pugnādi hoſtibꝰ faciunt. Piſani cū ſibi pugnādū viderent partē valli ad florentinos verſam ſuſtulerunt: foſſaſqꝫ cōplanarūt. Hox ꝓductꝭ copijs aciē ſtruxere. Triplici ſubſidio piſanoꝝ acies ſtetit. Primuꝫ anteſignani ęqͥtes ad octingētos delecti. Hos ſagittarij vtrinqꝫ cingebāt. Poſt hos ſigna ſtabāt cū oīrobore virorū. Terciū fuit expeditū agmē cui repͥmere obſeſſos: ſi forte ex vrbe eruptionē ī cāſtrafacere niterent̉: mādatū erat. Florentinoruꝫ veroduo tm̄ agmina erāt: vnū ante ſignanoꝝ in qͦ fortiſſimi e toto exercitu delecti eqͥtes ad mille ducētos. Hos ſagittarioꝝ tria milia cenſerunt. Poſtſigna cum omni robore equitū peditūqꝫ affatim.ſtructa. Ut igit̉ occanuer̄t claſſica: terribili interſe ꝯgreſſi īpetu ꝯflixerūt ante ſignanoꝝ acies: dureqꝫ ⁊ atrociter aliqͣꝫdiu pugnar̄t. Tandē ſuꝑantibus florentinis piſanoꝝ anteſignani terga verterunt: ſeqꝫ ad maiorē aciē vbi ſigna ſtabāt receperūt. In eā qͦꝫ velut ꝓcella quedā ſecuti victores: primo ſtatim impetu ita turbarūt: vt ⁊ ſignaꝓſternerent ⁊ ducem exercitus cū aliquot ꝓceribus caperēt. In his fuit arrigus caſtruccij filiꝰ etſuppremi qͥdam piſanorū: exules quoqꝫ florentinorū aliqͥ victoria haud dubie parta erat: ſi alterūagmē ꝓſecutū fuiſſet: ſed ſtetit īmobile: nec poſtſuos inceſſit: itaqꝫ quo magis retulerat pedē hoſtis: eo plus a ſuis diſiuncta florentinorum pͥmaacies impar tante molis fuit. Qua re cōglobatiad extremum agmē piſani: toto ſimul exercitu aduerſus vnā aciem dimicantes illam profligarunt
Alterum vero florentinorum agmē nec ſe pugneadmiſcuit: nec quēqͣꝫ amiſit: ſed fuga protinos arrepta piſciam aufugit. Ex prima vero acie plurimi ceſi captiqꝫ ſūt. Fuerunt etiā qͥ munitōes trāſgreſſi lucā refugerunt. Captiui vero piſanorumomnes ſeruati preter iohānem vicecomitem piſani exercitus ducem: qui ad ſigna captus ac indead maius florentinoꝝ agmē traductus: in ipſa fuga piſciam tractus ē. Florentie cōfeſtim delatꝰ rumor: multoqͣꝫ fuerāt atrotiora vulgauit: ceſum .ſ.exercitū oēm: delatas funditus copias: ſigna abhoſtibus capta murmurꝭ fuit. Sed vbi ſalua eē ſigna ac ſupra ducis exercitus ꝑtes incolumes eſſeauditum eſt: reſumptis rurſus animis ad ſtudiūreꝑandaꝝ virium cōuertunt̉: piſani itaqꝫ obſidionem pertinacius qͣꝫ ante ſunt proſecuti.Per idemtem. §. VIII.pus ſuſpicio ingēs fuit apud aretinos: ne ſachonrebus aduerſis florentinoꝝ elatus tyrānidem rurſus inuaderet. Nam affectare quidē illum nemodubitabat: quoniā ante regnare cōſueſſet. Rediſſe vero aduerſarios in vrbem ante oculos verſariſuos: nōnūqͣꝫ etiam verbis īſectare anxie ferre putabatur. Creſcente ſuſpitione ciues p̄ſidē adeuntpericulum oſtendunt. Trahitur in ſententiam p̄ſes ⁊ arma capere iubet. Illi correptis armis ſachonem circūſiſtunt. Capiuntur multi diuerſe factionis: multi ob eas ſuſpitiones ablegant̉. Capitur luce tarlatus ſachonis frater: qui cum aliqua manu equitum ⁊ peditum in expeditionemflorentini populi egregie dimicauerat. Hic qꝛ expers omnis culpe credebatur ⁊ egregie ſe in bello contra piſanos habuerat: honeſtiori genere captiuitatis ſine carcere ſeruabatur. Et quia vnacūIohāne medice prefecto preſidij extra portam luce equitaret: cōcito equo repente ad piſanos trāſfugit. Ob eam rem Sachon ⁊ eius agnati qͥ cumillo capti erant florentiam ducti: carceri mācipantur. Bellumqꝫ his de cauſis in aretinis ſuſcitatūfrequentibus illorum caſtellis rebellantibus. Adid bellum ricciardus cancellarius eques piſtoriēſis dux miſſus eſt: qui armata aretinorum multitudine bibiennam ceteraqꝫ eius caſtra infeſto milite populatus eſt: domoſqꝫ eius familie intra vrbem inſigni magnificentia edificatas euertit. Dūautem hec in aretinis geruntur: florentini in lucāverſi de vlciſcenda clade ſeruandaqꝫ vrbe cogitabant. Cum ergo vigerent obſidione piſani auxiliaqꝫ a rege Roberto ſperata: florentini hoc regis factum grauiſſime indignabantur: ⁊ circūſpiciebant oculis: ſi quem aſciſcere poſſēt in belli ſocietatem: vnde ⁊ ludouicū qui nomen tenebat imperatoris romani inſigniaqꝫ inuaſerat: qui tranſmiſſis alpibꝰ tridētū redierat: h̓ odio habebat piſanos ꝓpter ſuꝑiorē defectōꝫ: eratqꝫ roberti regꝭromaniqꝫ pōtificis manifeſtiſſimꝰ hoſtis. Sꝫ tn̄ciuitas īdignatōe accēſa: nihil nō factura putabatur. Societates ꝟo florētinoꝝ ꝑmulte ac maxīe īroberti regno ac galliaꝝ ꝑtibꝰ apud qͣs erat magpecuniaꝝ vis cū iā p̓dem fuiſſet varijs ex cauſisvnū ſub tēpus obnatum: hinc metuꝫ repentibus