Druckschrift 
3 (1491)
Entstehung
Seite
XIXv
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.XVIII.

ad manū tracti ſequūtur. Sūt alij rōnales qͥ perrōnis iudiciū ⁊ natural̓ ſciētie diſcretionē habēt⁊ cognitionē boni ⁊ appetitū: ſꝫ nōdū hn̄t effectuꝫSūt ⁊ alij ſpūales .i. ꝑfecti qͥ ſpū dei agunt̉. affectu trahunt̉: ⁊ ſapit eis bonū. Primꝰ ſtatus circa corpus ſe habet .ſ. ad bn̄ regēdū ⁊ cohercēduꝫip̄m. Secūdus āt circa animos ſe exercet .ſ. circaꝓfectū virtutū ⁊ dei cognitōnē. Tercius vero niſi in deo requiē nō habꝫ. Hoꝝ ſinguli ſicut habētcertā ꝓficiēdi rōem: ſic ⁊ certa in genere ſuo ꝑfectionis ſue mēſurā. Iniciū eī boni in ꝯuerſatōneaīali ꝑfecta obīa ē. Profectꝰ ſubijcere corpꝰ ſuuꝫ⁊ ī ſeruitutē redigere. Perfectio ꝟo vſus boni coſuetudinē in delectatōem ꝟtiſſe. Initiū rōnalis ēintelligere q̄ in doctrina fidei apponunt̉. ꝓfectustl̓ia p̄parare: qͣlia apponunt̉. ꝑfectio cū in affectūmētis trāſit iudiciū rōnis. Perfectio ꝟo rōnaliseſt initiū ſtatus ſpūalis. Profectus eius reuelatafacie gl̓aꝫ dn̄i ꝯtēplari. Perfectō ꝟo ī eādē imaginem trāſformari a claritate in claritatē tāqͣꝫ a dn̄iſpū. Aīalem diſcretū. nouiciū prudētē incipientēſapientē .ſ. in ocul̓ ſuis ī cella ꝯſiſtere diu: impoſſibile eſt. Fiat ergo ſtultus vt ſit ſapiēs: ⁊ hec eiſit oīs diſcretio. Diſcernere eī eſt pr̄is ſpūal̓. aliorū āt .ſ. ſubditoꝝ eſt obedire. Scit qͥcūqꝫ habet ſenſū xp̄i qͣꝫtū xp̄iane pietati expediat aliqͣ diei hora paſſiōis ip̄ius: ac redēptōis colligere bn̄ficia ad fruendū ſuauiter in ꝯſcīa: ⁊ recōdendū fidel̓r in memoria qd̓ eſt māducare ſpūal̓r corpusdn̄i. Deinde certis horis certe lcōni vacādum eſtFortuita eī ⁊ varia lectio ⁊ quaſi a caſu reꝑta nōedificat: ſꝫ reddit aīm inſtabilem admiſſa leuiterrecedit a memoria. Sed certis ingenijs īmorādūeſt ⁊ aſſuefaciendꝰ eſt animꝰ. Quo eī ſpū ſcripture facte ſūt: eo ſpū legi deſiderāt ip̄e etiā intelligēde ſunt. Nunqͣꝫ ingredieris ſenſum pauli donecvſu bone intentōis ī lcōe eiꝰ ⁊ ſtudio aſſidue meditatōis ſpm̄ eꝰ imbiberꝭ. nūqͣꝫ ītelliges dauid donec ip̄a exꝑientia ip̄oꝝ pſalmoꝝ affectꝰ induerisſicqꝫ de reliqͥs. Et in oī ſcpͥtura tm̄ diſtat ſtudiuma lcōne qͣꝫtū amicicia ab hoſpicio ſocial̓ affectio afortuita ſalutatione. Sed ⁊ de qͦtidiana lcōne aliquid qͦtidie inuenire memorie dimittēdū eſt qd̓ fidelius digerat̉ ⁊ ſurſū reuocatū crebriꝰ ruminet̉qd̓ propoſito ꝯueniat: qd̓ intentōi ꝓficiat. qd̓ animū detineat. vt aliena cogitare nō libeat. Hauriendus eſt ſepe de lectionis ſerie affectꝰ. Formanda cor̄o q̄ lcōnē int̓rūpat: nec tn̄ impediat. Si ꝟein lcōe deū q̄rit qͥ legit: oīa q̄ legit ei: cooꝑant̉ inbonū. ⁊ captiuat̉ legētis ſenſus ⁊ ī ſeruitutē redigit oēm intellectū in obſeqͥum xp̄i. Si vero in aliud declinat ſenſꝰ legētis oīa trahit pꝰ ſeip̄ꝫ. Nihil tā ſcm̄ tampiū inuenit in ſcripturis quod ꝑ vanam gloriam ſeu ꝑ diſtortum ſenſum ſeu ꝑ prauūintellectū non applicet: vl̓ ſue malicie vl̓ vanitati.222Idem bernarᵐ. §. XI.dus in libro de ꝯſideratiōe ad eugeniū papā docet eū qͣtuor ꝯſideratōes hn̄das. Prima de ſe Secūda de his q̄ ſt̓ ſub ſe vt ſubditi ī genere oēs xp̄iāni: in ſpē romani. Tercia de his q̄ ſunt circa ſe vt

cardinales ⁊ ꝯſiliarij familia ſua. Quarta de hisque ſūt ſupra ſe .ſ. de magnitudine dei ⁊ de angel⁊ gl̓ia. A te inqͥt bernardꝰ inchoet ꝯſideratio tuane fruſtra extēdariſ in alia te neglecto. Addijciēsꝙ ſi neglexerit ſe: incidet in cor duꝝ ⁊ ꝑditionem⁊ inſenſibilitatē. Dicit gͦ. Ab his ſane cupio tibipacē: nō cū his: nil tam fixū aīo qd̓ neglectu ⁊ tēpore nō aſſoleſcat: vulneri vetuſto ⁊ neglecto callus obducit̉: ⁊ eo inſanabile qͦ inſenſibile fit. Deniqꝫ dolor cōtinuꝰ ⁊ acerbꝰ diuturnus eē nō patitur. Nā ſi nō aliūde extundit̉ neceſſe ē cadat vl̓ ſibi. Enīuero cito aut de remedio ꝯſolationē reciperet: aut de aſſiduitate ſtuporē. Quid em̄ nō inuertat ꝯſuetudo? Quid nō aſſiduitate dureturQuid nō vſui cedat? Primū tibi īportabile videbit̉ aliqͥd ꝓceſſu tꝑis ſi aſſueſcas: iudicabis nō adeo graue: paulopoſt ⁊ leue ſenties: paulopoſt etdelectabit: ita paulatim ī cordis duriciā itur. Huic ꝓrſus tibi timui ⁊ timeo ſemꝑ: ne dilato remedio dolorē nō ſuſtinēs: ꝑiculo te irreuocabilit̓ deſperatus īmergas. Uereor inqͣꝫ ne in medijs occupationibꝰ: qm̄ multe ſunt dū diffidis finē fronteꝫdures: teipſum quodāmō ſenſu pͥues iuſti vtiliſqꝫdoloris. Multo prudētiꝰ te illis ſubtrahas vl̓ adtp̄s qͣꝫ patiare trahi ab ip̄is: ⁊ certe paulatim duciqͦ tu nō vis. Queris qͦ? ad cor duꝝ. Ne ꝑgas q̄rere quid illud ſit: ſi nō expauiſti. Tuū ē hͦ. Solumem̄ ē cor duꝝ qd̓ ſemetip̄m nō exhorret qꝛ nec ſentit. Quid me interrogas? Interroga pharaoneꝫQuid ē gͦ cor duꝝ? Ip̄m ē qd̓ nec cōpunctōe ſcinditur: nec pietate mollit̉: nec mouetur precibꝰ: minis nō cedit. Flagellis indurat̉. Ingratū ē ad beneficia? ad cōſilia infidū: ad iudicia ſeuū: inuerecundū ad turpia: impauidum ad ꝑicula: inhumanū ad humana: temerariū ad diuina: p̄teritorumobliuiſcens: p̄ſentiū negligens. Futura nō preuidēs. Ip̄m ē cui p̄teritoꝝ p̄ter ſolas iniurias nihiloīno nō preterit: preſentiū nihil percipit. Futurorum nulla niſi forte ad vlciſcendū proſpectio ſeupreparatio eſt. Et vt in breui cuncta horribil̓ mali mala cōplectar. ipſum ē qd̓ nec deum timet: nechominē reueret̉ En quo trahere te habēt occupationes he maledicte. ſi tamē pergis vt cepiſti: dare ita te totum illis: nil tui tibi relinquēs. Queſo ergo te quale eſt iſtud de mane vſqꝫ ad veſperā litigare atqꝫ litigantes audire: ⁊ quaſi nō ſufficiat diei malicia ſua non ſunt libere noctes. Diesdiei eructat lites: ⁊ nox nocti indicat maliciam.Magna virtus patientie: ſed nō hāc tibi ad iſtaoptauerim: interdū impatienteꝫ eſſe ꝓbabilius.Tu ne approbes illoꝝ patientiam: quibus Paulꝰdicebat. Libenter fertis inſipiētes cū ſitis ip̄i ſapientes. Niſi fallor ironia erit ⁊ non laus. Nō bona patientia vt poſſis eſſe liber: ẜuuꝫ te ꝓmitterefieri. Noli diſſimules ſeruitutē: in quā certe in dies dū neſcis redigeris. Hebetati cordis indiciū ēpropriam non ſentire continuā vexationem. Uexatio dat intellectum auditui. Ait quidā. Uerūeſt ſi nimia non fuerit. Nā ſi ſit: non plane intellectum dat ſed contemptum. Deniqꝫ impius cū venerit in profundū maloꝝ contemnit. Expergiſce