Titulus.XIII.
mento vnde excederis et penitentiā age et primaoꝑa fac: alioquin veniā tibi ⁊ mouebo candelabꝝtuū de loco eius. ¶ Et notandū ꝙ loquit̉ hoc. c.de lapſu carnis clericorū tali qd̓ inducit infamiaꝫde quo eſt in iudicio cōuictus vel ꝯfeſſus: ⁊ ꝓpterillud ſuſpenſus ab officio ſuo. quē ep̄us pōt reſtituere in officio ſuo ⁊ tollere infamiā cōtractā: ſi tale eſt crimen in quo poſſit diſpenſare. et debet hocagere ſi illum vere penitet ẜm exteriora ſigna. Exqͣ diſpenſatione poteſt poſtea aſſumi ad regimeneccl̓ie alicuiꝰ qui prius ꝓpter infamiā nō poterat.Sꝫ ſi nō penitet nō debet diſpenſare vt dicit glo.cum textu. ¶ Idem yſid̓. in li. ethimol̓. ⁊ habeturxxiiij. q. iij. Quidā aūt heretici. vbi ponit. lxx. hereſes diuerſas ⁊ errores earū cū auctoritatibꝰ ſuisde quibꝰ habes in. iiij. ꝑte in ti. de dono intellectꝰ.¶ Idem in li. de ſūmo bono qui aliter dicit̉ liberſententiarū. Et de pe. di. iij. Irriſor eſt ⁊ nō penitens. qui adhuc agit qd̓ penitet nec videt̉ deū poſcere ſubditus ſed ſubſannare ſuꝑbus. Canis reuerſus ad vomitū ⁊ penitens ad pctm̄. Multi lacrimas indeſinēter fundunt ⁊ peccare nō deſinūt.Quoſdā acciꝑe lachrymas ad penitendū cerno.ſed effectū penitētie nō habere: qꝛ incōſtantia mētis nō recordatōe peccati lachrymas fundūt: nūcvero reuiuiſcente vſu eam que fleuerūt iterandoꝯmittunt. Idem de conſe. di. ij. Qui ſcelerate viuunt in eccl̓ia ⁊ cōmunicare nō deſinūt. putantesſe tali cōmunione mūdari: diſcant ſibi nil ad emēditionē ꝓficere. dicēte ꝓph̓a. Quid eſt qd̓ dilectmeus fecit in domo mea ſcelera. Nunquid carneſſancte auferent a te malicias tuas? Et apl̓s. Probet ſeip̄m homo: ⁊ ſic de pane illo edat. ⁊cͣ. ¶ Idēin li. ſenten. Et de conſe. di. iiij. Qui in maternisvteris ſunt: ideo cum matre baptizari nō poſſūt.qꝛ natus adhuc ẜm adam nō eſt: ideo ẜm xp̄m regenerari nō poteſt. Neqꝫ enī in eum regeneratiodici pōt: quē generatio nō p̄ceſſit. ¶ Idem yſid̓.de ꝯſe. di. iiij. Romanus pontifex nō hoīem iudicat qui baptizat: ſed ſpm̄ dei ſubminiſtrare gr̄ambaptiſmi: licet paganus ſit qui baptizat. ¶ Idemde ꝯſe. diſ. iiij. Conſtat baptiſmū ſolis ſacerdotibus eſſe traditū. eiuſqꝫ miniſteriū (ſcꝫ extra caſuꝫneceſſitatis) nec ip̄is dyaconibꝰ explere eſt ficituꝫabſqꝫ p̄ſbytero vel ep̄o: niſi ꝓcul abſentibꝰ vltimalanguoris neceſſitas cogat: qd̓ ⁊ laycꝭ fidelibꝰ plerumqꝫ ꝑmittit̉. ¶ Idem in. ij. de offic. ⁊. xxx. q. v.ait. Femine cū maritant̉ ideo velant̉: vt nouerintſe ſemꝑ viris ſuis ſubditas eſſe ⁊ humiles. Et infra. Ꝙ in pͥmis anulus a ſponſo ſponſe datur. fitnimirū vel ꝓpter mutue dilectionis ſinū: vel ꝓpt̓id magis vt pignore eodē eoꝝ corda iungant̉: vnde ⁊ quarto digito anulus inſerit̉ ideo qꝛ in eo vena quedā vt fertur ſanguis ad cor vſqꝫ ꝑueniat.Idem in libro ethimo. ix. ⁊. xxxij. q. iiij. ait. Liberi dicti ſunt: qui ex libero mr̄imonio orti ſunt.Nam filij ex libero ⁊ ancilla ſeruilis conditōis ſūtSeuꝑ enī qui naſcit̉ deteriorē ꝑtem ſumit. Naturales aūt filij dicunt̉ ingenuarū concubinarū filijquos ſola natura genuit nō honeſtas cōiugij. Hivero qui ſunt de legitimo cōiugio: mr̄em potiꝰ ſecuntur qͣꝫ pr̄em. Sꝫ de hoc vide ibi in glo. ¶ Idē
in li. ethimol̓. xj. ⁊. xxxv. q. iiij. ait. Cōſanguinitatdum ſe paulatim ꝓpaginū ordinibꝰ dirimēs vſoad vltimū gradū ſe ſubtrexerit ⁊ ꝓpinquitas eſſedeſierit: tunc primū lex in mr̄imonij vinculū eamrecipiet ⁊ quodāmodo reuocabit fugientē. Ideoāt vſqꝫ ad ſextū generis gradū cōſanguinitas cōſtituta eſt: vt ſicut ſex etatibꝰ mundi generatio etſtatus hoīs finit: ita ꝓpinquitas generis tot gradibus terminet̉. hoc ẜm antiqua iura. Sed nuncvſqꝫ ad quartū gradū incluſiue durat cōſanguinitas ⁊ affinitas. vt ptꝫ extra de conſan. ⁊ affi. ca.fi. Et de hoc in tercia ꝑte ti. j. ¶ Idem yſid̓. xj. q.iij. Si is qui preeſt fecerit aūt cuiqͣꝫ qd̓ a dn̄o ꝓhibitum eſt facere iuſſerit vel qd̓ preceptū eſt p̄terierit aut p̄terire mandauerit: ſancti pauli apl̓i ſnīaei ingerenda eſt dicētis. Etiā ſi nos aut angelꝰ decelo euangelizauerit vobis preterqͣꝫ qd̓ vobis euāgelizauimus: anathema ſit. ¶ Idem. ſi quis ꝓhibet vobis qd̓ a dn̄o preceptū eſt: vel rurſus imꝑaqd̓ dn̄s ꝓhibet fieri: execrabilis ſit omnibꝰ qui diligunt deū. ¶ Idem: is qͥ p̄eſt ſi p̄ter voluntatē deivel preter qd̓ in ſanctis ſcripturis euidenter precipitur: vel dicit aliquid vel imꝑat: tanqͣꝫ falſus teſtis dei aut ſacrilegus habeat̉. ¶ Idem. xxiij. ꝙv. Principes nōnunqͣꝫ intra eccl̓iaꝫ poteſtatꝭ adeꝑte culmina tenent: vt ꝑ eandē ptātem diſciplināeccl̓iaſticā muniant. Ceterū intra eccl̓iam ptātesneceſſarie nō eſſent: niſi vt qd̓ nō p̄ualent ſacerdotes efficere ꝑ doctrine ſermonē: ptās hoc imperetꝑ diſcipline terrorē. Sepe ꝑ regnū terrenū regnūſceleſte ꝓficit vt qui intra eccl̓am poſiti cōtra fidēet diſciplinā agūt: rigore pͥncipū ꝯterant̉. Ip̄aꝫqꝫdiſiplinā quā eccl̓ie vtilitas exercere nō p̄ualet ceuicibus ſuꝑboꝝ ptās pͥncipalis imponat: ⁊ vt venerationē mereat̉ virtute ptātis imꝑtiat̉. Cognoſcant pͥncipes ſeculi deo debere eſſe rationē reddituros ꝓpter eccl̓iam quā ꝓ xp̄o tuendā ſuſcipiūt.Nam ſiue augeat̉ pax ⁊ diſciplina eccīe ꝑ fidelespͥncipes ſiue ſoluat̉: ille ab eis rationē exigit: quieoꝝ ptāti ſuā eccl̓iam credidit. ¶Item ex cōiiliohiſpalenſi cui interfuit yſid̓. dicit̉. xvj. q. vij. Nona actōe. Indecoꝝ eſt laycū eē vicariū ep̄i: ⁊ viroſeccīaſticos iudicare. In vno eodēqꝫ officio nō debet eſſe diſpar ꝓfeſſio: qd̓ in lege diuina ꝓhibet̉ dicente moyſe. Non arabis in boue ſimul ⁊ aſino .i.hoīem diuerſe ꝓfeſſiōis in vno officio ſimul nō ſociabis. ¶ Idem li. ſenten. Et. xj. q. iij. Pauꝑ dunō hꝫ qd̓ offerat: nō ſolū audiri cōtemnit̉: ſed et ꝯͣveritatem opprimit̉. Cito violatur auro inſticia:nullāqꝫ reꝰ ꝑtimeſcit culpā quaꝫ redimere nūmisexiſtimat. ¶ Idem. xj. q. iij. Cum excōicato necorare neqꝫ loqui: niſi que ad eandē excōicationeꝑtinet nec veſci licet. Si qͥs cōtrafecerit: cōem ſtatim cū eo excōis ꝯtrahet penā .ſ. minorē excōicationē incurrēdo: nō aūt maiorē vt dicit glo. Idēxj. q. iij. Qui cōſentit peccantibꝰ ⁊ defendit delinquentē maledictꝰ erit apud deū ⁊ hoīes ⁊ corripietur īcrepatōe ſeueriſſima. Hinc etiā quidā ſanctiſſimus pr̄ ait. Si qͥs peccantē defendit: acriꝰ qͣꝫ ille qͥ peccauit coherceat̉. ¶ Idem li. xx. ethimo. etxxiij. q. ij. Iuſtū eſt bellū qd̓ ex edicto gerit̉ de rebus repetendis: vl̓ ꝓpulſandoꝝ hoīm cā. Iudex