Capitulū.VIII.Fo. .LXV
.LXVIII.
ne continent. Cunqꝫ ad locum iam ventum eſſetvbi certamen differri non poterat. Attila vt homo paganus ⁊ barbarus inquirit auruſpices atqꝫ diuinos: quis eſſꝫ belli futurus euentus. Quigentili ritu exta pecudum ſcrutantes attile infauſta denunciant. hoc tm̄ quantulūcunqꝫ ſolaciuꝫfore. ꝙ ex parte hoſtili ſummus ductor in futurobello occūberet. Attila autem de Ethij interituquem ſumme deſiderabat futurum exiſtimās nōdubitauit cum ſuorum interitu bellum cōmitterecontra illud quod ille ſummus dux romanorumdicebat. Malo vnum ciuem ſeruare. ⁊cͣ. dūmodo Ethium ſuis moliminibus reſiſtentem poſſetextinguere. Conueniunt hincinde fortiſſime nationes acies ordinant̉. Et adueſperaſcēte iā diepugna cōmittitur hoc animo: vt ſi Attila ſuperaretur ab hoſtibus noctis beneficio cum ſuis facilius euaderent. ¶ Itaqꝫ ab vtraqꝫ parte aciesconcurrunt: bellumqꝫ inchoatur quale vix vllanarrat hyſtoria. a diuqꝫ equo Marte pugnaturacerrime ml̓taqꝫ milia hominū hincinde ꝓſtrantur. Repleta erat omnis illa planicies cadaueribus. adeo vt neceſſe eſſet etiam ſupra occiſorumcorpora ipſorum pugnare bellatores: Poſtremodeo volente poſt magnam vtriuſqꝫ exercitus cedem: ceſſit attile exercitus. Et niſi nox ſuꝑueniſſet pauci ex exercitu eius euaſiſſent. Referunt hyſtorie ex vtraqꝫ parte in hac pugna centum octuaginta milia hominū cecidiſſe. Tantuſqꝫ ibi effuſus eſt ſāguis. Tum ex hominibus tum ex equisvt paruus riuulus qͥ medio campofluebat adeoexcreſceret: vt torrens effectus: cadauera ſecumtraheret peremptorum. Fefellit tamen Attilamſua de morte Ethij patricij opinio. Nā incolumiEthio rex gothoꝝ theodoricus inter fortiſſimoshoſtium cuneos occiditur. Sequenti ꝟo die Attila ſe fugatum ac victum confitens: cum ſuis intra plauſtroruꝫ munimenta ſe continuit. Thoriſmundus autem regis gothorum filius qui cumpatre contra hoſtes pugnauerat mortem patrishunorum ſanguine vindicare volens caſtra attile oppugnare cum ſuis gothis diſpoſuit. Quodpoſtqͣꝫ Attila comperit: et de vite fiducia iam deſperans ex equitum ſellis ſtruem magnā componi iuſſit. quā aſcendens mādauit ſuis vt ſi hoſtesvrgerent. igne ſuppoſito potius cremaret̉ a ſuisqͣꝫ hoſtium gladijs interiret aut captus a romanis aut gothis ludibrio fieret: ⁊ rex tantarū ⁊ fortiſſimarum nationū in manꝰ hoſtiū deueniret.¶ Ethius ꝟo incaute ꝑpendens ꝑempto attila.ac eiꝰ exercitu vſqꝫ ad internitionē deleto romanos poſſe facile a gothis opprimi Thoriſmundoquaſi eius rebus ꝯſulens perſuaſit. vt domi qͣꝫcitius reuertatur ⁊ regnū paternū acciꝑet. Addēsꝙ ſi ab eius inuaderet̉ germano. acerbius illi eētcum ſuis qͣꝫ cum hoſtibꝰ dimicandū: hͦ ille conſilium tanqͣꝫ ſibi expediens libenter amplectens domi reuerſus copijs regnum paternū ſine controuerſia aliqua ſuſcepit. Sed heu inſcia hominuꝫquantum hac prouiſione detrimentū patrie attulit. ⁊ dum auertere cupit ingeſſit: vt inferius hy-
Attila igitur .S. IIII.poſt gothorum diſceſſum ad ſpem ſalutis ſubleuatus. tanqͣꝫ leo inſaniens liber dimiſſus ē carcere: cum his qui bello ſuꝑfuerunt quorum adhucerat populus infinitus. iterū gallie ciuitates aggreditur. ⁊ primum ab eo ciuitas illa nobilis ⁊ famoſa tungrorum ab eo capta atqꝫ ſubuerſa eſt ciuibus eius omnibus occiſis. Deinde trechas venit in qua ciuitate ſanctus Lupus erat epiſcopqui potificali habitu decoratus cuꝫ ſuo clero obuiam attile venienti proceſſit. Cunqꝫ coram illoveniſſet ⁊ ad euꝫ fuiſſet admiſſus ait. Tu quis esqui terram diſſipas atqꝫ conculcas? Cui attila.ego ſum Attila rex hunorum flagellum dei. Adquā vocem iuſſit epiſcopus portas ciuitatis aperiri ⁊ ait. Beneuenerit flagellum dei. Et induxitillos in ciuitateꝫ. ſed dei iudicio ſtatim vt ingreſſi ſunt. omnes percuſſi ſunt cecitate: ⁊ tranſentesper mediam ciuitatem nulli leſioneꝫ fecerunt.¶ Igitur attila cum gallias deuaſtaret audiuitadhuc romanos ⁊ gothos ſimul iteruꝫ contra ſecopias adunare ac bellum inſtaurare. Quo cōperto feſtinanter relictis gallijs redijt. Ibiqꝫ maximo cōflato exercitu. in ip̄o fonte romani imperij ytaliam venit. ⁊ ciuitatē aquilegenſium in ip̄ointroitu ytalie ſitaꝫ. continuo triennio obſedit ciuibus ſtrenue repugnantibꝰ. Cunqꝫ ex longa obſidione cunctam regionem adiacentē eius exercitus expoliaſſet. omniaqꝫ que ad cibum neceſſaria erant more locuſtarum abraſiſſet. non minorifame atqꝫ penuria obſidentes qͣꝫ obſeſſi laborabant. Sed cum die quadam rex attila muros ciuitatis circuiret conſiderauit aues ciconias quein turribus ciuitatis ip̄ius nidificauerāt vno impetu ex vrbe migrare. atqꝫ fetus ſuos roſtris ſublatos per rura forinſecꝰ deportare. Quo viſo attila his qui ſecum comitabantur ait. Aſpicite aitaues futurorum preſcias ciuitatem perituram relinquere. Quo oſtēſo irritatis barbaroꝝ animismagno cum impetu vrbem vndiqꝫ aggrediunt̉atqꝫ feſſis recentes ſuccedentes requieꝫ negabātobſeſſis. Ad poſtremū effractis violenter murisbarbari ciuitatem ingrediunt̉. Intranteſqꝫ opeſdiripiunt. omues occurrentes ſine diſcretione ſexus aut etatis trucidantur. Solum matrone quibus inerat aliqua forma omni morte deterior adbarbaroꝝ luxuriam reſeruantur. ¶ Erat aūt tūcin ciuitate mulier quedam ẜm ſeculi dignitatemnobilis ⁊ corpore pulcra ſed caſtitate ⁊ pudicicianobilior nomine Digna. Huius domus ſuper ripam fluuij qui per ciuitatem fluit ſita erat. Cumautem audiſſet ꝙ puelle a barbaris ſeruarentur.timens ne ⁊ ip̄a ludibrium ſordidiſſimis barbarꝭfieret: ⁊ anime pulcritudinem illata libidine viciarent: mox vt domui ſue appropinquare ſenſit.inuoluto capite e ſumma domꝰ ſue arce ſe ī gurgitem precipitem dedit. Captaqꝫ ciuitate attilaomnibus ciuibus occiſis ipſam ſolo coequauit.¶ Igitur deleta aquileia Attila circūſtantes vrbes aggreditur. atqꝫ velut vulgur ip̄as demoliens funditus deſtruit. hoc eſt concordiam. picta
i 4