reſidere: niſi ex ſtudiorum vl̓alia cauſa ratōnabili ad tp̄usforte ab huiuſmodi reſidētiaexcuſent̉. ¶ Ad ampliatōneꝫautem cultus diuini ſtatuimꝰꝙ monachi quilibet ad monitionem abbatis ſe faciant adomnesᵉ ordines ſacros excuſatione ceſſante legittima ꝓmoueri. Murſus vt ipſis monachis proficiendi in ſcientiavia oportuna nō deſit: in ſingulis ipſoruꝫ monaſterijs qͥbꝰad hoc ſuppetunt facultatesidoneus teneatur magiſter: qͥeos in primitiuis ſcientijs inſtruat diligenter. ¶ Premiſſaigitur omnia ⁊ ea nihilominꝰque fe. re. innocentiꝰ papa qͣrtus predeceſſor nr̄ circa ſtatuꝫmonachoꝝ ip̄oꝝ pro vberioricultū obſeruātie regularis qͦad vſum camiſiarum abdicationem ꝓprietatis ſilentiuꝫ eteſum carniū: ac de eoꝝ capl̓isde triennio ī trienniū celebrādis: ⁊ etiā quo ad quelibꝫ aliaſtatuit: que omnia innouamꝰ⁊ approbamus⁊ expreſſe volumus ⁊ ſtatuimus firmiter obſeruari.¶ Dem in eodem.
Ttendentes ꝙ vbi gubernaculum diſciplinecōtēnit̉: reſtat vt religio naufraget̉: ꝓuidendū cenſuimuseſſe p̄cipue: ne ꝑ ꝯtēptū hmōiin his que ſe chriſto voto celebri deſpōderūt: quicꝙͣ reꝑiat̉incōgruum: quod īyregularisponat honeſtatis gloriā maculam: ⁊ diuinam merito poſſitoffēdere maieſtateꝫ. Hoc igit̉ſacro approbante concilio duximus ſtatuenduꝫ: vt ſingulamonialiuꝫ monaſteria ꝑ ordinarios. exempta videlicet queita ſedi apoſtolice ꝙ nulli alijſubiecta noſcūtur apoſtolicanon exempta vero ordinariaauctoritate ac exēpta alia pe.alios quibꝰ ſubſunt annis ſingulis debeant viſitari. ¶ Uiſitatores autem huiuſmōi ſolicitudinis ſtudiuꝫ diligenterimpendant. vt moniales ipſequarū nōnullas dolentes audiuimꝰ ī ſubſcriptis excedere:pannis ſericis varioꝝ foderaturis ſandalicijs comatis etcornutis crinibus ſcacatis etvirgatis capuciolis nō vtant̉n̄ choreas n̄ feſta ſeculariū ꝓſequāt̉: n̄ die noctu ve ꝑ vicos
vocem habeant in electōne maioris abbatis. de qua noͣ. de priuil̓. c.j. in fi. li. vj. ⁊ dixi de reli. do. c. fi.i ¶ Reſidere. collige ex hac conſtitutōne ⁊ ex illa sͣ. e. com. de ſup.neg. p̄la. c. vno. quomodo in multis equiꝑant̉ prioratꝰ manualesꝑpetuis beneficijs. ſcꝫ in tempore lateranen̄. concil̓. de ꝯceſ. p̄ben. c.ij. in cenſibꝰ nouis nōimponēdis: nec antiquis augēdis: in fructibꝰ ipſoꝝ cum vacātn̄ occupādis: in ipſoꝝpluralitate n̄ habēda:in etate: in ordine: inꝓfeſſione ⁊ reſidētia.k ¶ Ex ſtudioruꝫ. decle. non reſi. relatū.l¶ Rationabili. ꝓpt̓infirmitatē: aeris intemperiem: capitalesicias l̓ ſimilia.m ¶ Ad ampliatōnēnona ꝑs. ⁊ huic prin.ꝯcor. de ꝯſti. c. penl̓n ¶ Quilibet. nō pōtergo negari qͥn ī oībꝰmōachis lo cūhabeatqd̓ hic dr̄.o ¶ Legittima. quaꝫſi habet ⁊ nō exaudūſupplicet l̓ appellet adſuꝑiorem abbatis adinſtar ẜui ſupplicātisꝯtra dn̄m. C. de p̄ci.impe. of. l. j. de ap. depriore. de iurepa. nullus¶ Promoueri. ita ⁊ꝯͣ ꝓhibitōneꝫ abbatisꝓmoueri nō debēt: detemp. or. ad aures.q ¶ Non deſit. ꝯcor.de magiſtris. c. j. ⁊. c.qꝛ nōnullus.r ¶ Facultates. ſi abbas hoc nō ſeruās dicit facultates n̄ ſuffice̓ep̄s facta de hoc inquiſitōe ſi inueniat illasſufficere: illū coget adhoc vel ponet ibi magiſtꝝ. d̓ magiſtris. c. ij.ſ ¶ Premiſſa. decimapars.t ¶ Statuit. e. ti. cum ad monaſteriū. ⁊. c. in ſingulis. ⁊ ibi vide dehic ꝓhibitis.u ¶ Obſeruari. p̄cedens ergo diſſuetudo circa p̄ſcripta vl̓ ſupͣdictanon iuuat: ⁊ tn̄ innouatio iſta de facto nō ꝓficit.xxa ¶ Ttendentes. Primo ponit exordiū. Secūdo ꝯſtitutōneꝫibi: hoc igit̉ ſacro. in qͣ primo ſtatuit ꝙ ordinarij ſinguſannis viſitent mōaſteria monialiū nō exempta ⁊ exēptaque ſoli pape ſubſunt: reliqua exempta viſitent ſuꝑiores ipſorum.Secundo ſtatuit de officio viſitantiū: ibi viſitatores. Tercio p̄cipitabbatiſſas benedicendas debere infra annū poſt ꝯfirmatōeꝫ bn̄dici:⁊ penā imponit: ibi ſtatuimꝰ. Quarto ibi: illas qͦꝫ. ꝯſtōneꝫ ꝓrogatad canonicas cum quadā ꝓteſtatōne. Quinto ibi: ipſos aut: determinat comitiuā viſitantiū. Sexto ibi: ſiqui v̓o: punit illos qui viſitantes p̄dictos impediūt.y ¶ Contēnit̉. xlv. di. ſalomon. ⁊. c. ſequentibꝰ. Io. chryſoſto. vbinō timet̉ reprehenſor ſecurus accedit tēptator. ⁊ facilitas venie ⁊cͣ.de vi. ⁊ ho. cle. vt clericoꝝ. cum ſuis ꝯcor.z ¶ Naufraget̉. quaſi naufragiū patiat̉: fa. de pe. di. ij. poſt naufragiū. xxiiij. q. j. non turbat̉. xxiij. di. c. j. poſt prin.a ¶ Huiuſmodi. correctōnis ⁊ diſcipline.b ¶ Chriſto. xxvij. q. j. q̄ chriſto.c ¶ Celebri. dr̄ a celo ⁊ pōit̉ ꝓ ſct̄o ꝓ ſolēni ꝓ feſtiuo ꝓ frequētatod ¶ Offendere. quod grauius eſt ꝙͣ offendere terrenaꝫ: d̓ hereticis.vergentis.e ¶ Ordinarios. aunis ſingulis debeant viſitari qd̓ eſt. jͣ.
f ¶ Apoſtolica. auctoritate: quod ſequit̉.¶ Alia. iſtoruꝫ ergo monaſterioꝝ exemptoꝝ due ſunt ſpecies. aliquaſunt exempta que nō recognoſcūt ſuꝑiorem niſi papā. alia ſunt exēptaqꝛ ſunt ordinū exēptoꝝ: ſicut monaſteria ordinis ciſtercien̄. camaldul̓.⁊ ſimiliū. Illa ergo nō corriget ordinarius loci: ſed abbas vl̓ prior cuiſubſunt. Si aūt mōaſteria mōialiū ſubſūt alijsmonaſterijs monialiuꝫ:cū illa maior p̄lata clauſuram exire non debeat.e. ti. c. vno. lib. vj. videt̉ꝙ illud monaſteriuꝫ ſicſubiectū poſſit ordinariꝰviſitare. archi. ī p̄. d̓cre.vnica: tenet ꝙ illa maiōprelata ꝑ ſe viſitare nonpoſſit: ſꝫ cuꝫ iuſte ſit impedita viſitabit ꝑ aliuꝫ.x. q. j. ep̄m. fa. de of. or.inter. e. ti. ſi ep̄s. li. vj.⁊ ẜm hoc ceſſabit ibi om̄ciū ordinarij.h Annis ſingulis. anſufficiat hoc fieri in fine.primi āni ⁊ ī pͥn. ſecūdivide qd̓ ſcripſi. eo. ti. inſingulis in prin. hec aūtviſitatio fiet ſemel tm̄ ināno. iterari tn̄ poterit ſiſubſit cā: qd̓ dic vt no. d̓offi. archi. mandamꝰ. decenſi. cū venerabilis. qd̓de nō exemptis eſt indubitatū. Sed idem putode exemptis: nec iſta lr̄aꝯtradicit.i ¶ Debeāt. male faciūtp̄lati qui has viſitatōesomittur: cū hoc verbumſit precepti ⁊ neceſſitateꝫimportet: de ap. oblate.in fi. de ſen. ex. vt fame.⁊ ſi qn̄qꝫ ſapiat honeſtatem: ſꝫ illud ſpeciale. dedeſpon. impu. c. j.k ¶ Impendāt. capitulaſuꝑ quibꝰ inquirūt viſitatores monaſterioꝝ: formauit guil. in ſpe. de inquiſitione. §. nūc tractemus. v̓. licꝫ autem.l ¶ Moniales. abbatiſſas includit. de ſymo. c. fi. d̓ priuil̓. ex ore.m ¶ Dolentes. ꝯcor. sͣ. e. recolentes. in prin. de cele. miſ. dolentes. jͣ. d̓cenſi. ad noſtꝝ. in prin. sͣ. e. com. de elec. in pleriſqꝫ.n ¶ Excedere. iūge hic litteram non vtant̉.o ¶ Sericis. īmo nec habere debent ſericam texturā. xxj. q. iiij. c. j. ſedportare debent veſtes aptas ꝓfeſſioni ⁊ ſanctimonie. xxj. q. iiij. ca. fi.xxiij. di. ſanctimoniales. ⁊ fa. sͣ. e. com. de vi. ⁊ hone. cle. qm̄. in prin.fulgētiꝰ ad ꝓbā veſtis tal̓ ſit ſacre virginis q̄ teſtis ſit ītime caſtitatisp ¶ Sandalicijs. de his d̓ vſu pal. c. fi. ⁊. xciij. di. §. compagis. ⁊ ſuntcalciamēta quibꝰ vtunt̉ ep̄i induti pontificalibꝰ. Io. an.q ¶ Et cornutis. ꝑ hāc copulā nō videt̉ ꝓhibere comas ip̄aꝝ vbi cornute n̄ ſunt. fa. xxx. di. q̄cūqꝫ. ⁊. xx. q. iij. c. ij. vbi tenet hoc lau. cū ibip̄cipiat clericos tōderi ⁊ n̄ moniales. apud nos coīter tōdūt̉ moniales⁊. c. q̄cūqꝫ. de ſecularibꝰ feminis intelligit̉: q̄ ī ſui velamē ⁊ ſubiectōisſignū crinibꝰ vtunt̉. Refert vegetiꝰ de re militari: ꝙ cū romanis neruoꝝ ⁊ funiū copia defeciſſet. ⁊ n̄ poſſent ad reſiſtēdū bellatoribꝰ machinas reparare: mulieres romāe abſciſis crinibꝰ eos maritis tradiderūtꝑ qͦs reparatis machinis aduerſarioꝝ impetū repulerūt. maluerūt eīvt ipſe dicit: pudiciſſime femine maritis cōuiuere capite deformato. ꝙͥītegris crinibꝰ hoſtibꝰ ẜuire. ſic puto plꝰ monialibꝰ expedire deformatocapite deo ꝯuiuere: ꝙͣ crines polliēdo hūani generis hoſti ẜuire.r ¶ Uirgatis. hec ꝓhibēt̉ etiā ſecularibꝰ clericis. sͣ. e. com. de vi. ⁊ ho.cle. qm̄. in prin. ⁊ in fi.ſ ¶ Choreas. vide qd̓ dicā. jͣ. de cele. miſ. c. vno. circa mediū.t ¶ Feſta. Cyprianꝰ de laude virginitatis ſic loquit̉: nec cōputari iam
Eij